Samuel
Profet og dommer
Òg kjend som: Shemuel
Samuel var den siste av dommerne og den første store profeten etter Moses. Han ble viet til Herren fra fødselen av sin mor Hanna, vokste opp i tempelet under Eli, og salvet både Saul og David til konger over Israel.
Familie
Nøkkelhendingar
Hannas løfte og Samuels fødsel
Hanna ba til Gud om en sønn og lovet å vie ham til Herrens tjeneste. Samuel ble bønnhørt.
10Ho var djupt bitter i sjela og bad til Herren medan ho gret sårt.
וְהִ֖יא מָ֣רַת נָ֑פֶשׁ וַתִּתְפַּלֵּ֥ל עַל־יְהוָ֖ה וּבָכֹ֥ה תִבְכֶּֽה׃
11Ho gav ein lovnad og sa: «Herre over hærskarane, om du verkeleg ser nauda til tenestkvinna di og hugsar meg og ikkje gløymer tenestkvinna di, men gjev tenestkvinna di eit guteborn, så vil eg gje han til Herren alle hans levedagar, og det skal aldri koma rakekniv på hovudet hans.»
וַתִּדֹּ֨ר נֶ֜דֶר וַתֹּאמַ֗ר יְהוָ֨ה צְבָא֜וֹת אִם־רָאֹ֥ה תִרְאֶ֣ה ׀ בָּעֳנִ֣י אֲמָתֶ֗ךָ וּזְכַרְתַּ֙נִי֙ וְלֹֽא־תִשְׁכַּ֣ח אֶת־אֲמָתֶ֔ךָ וְנָתַתָּ֥ה לַאֲמָתְךָ֖ זֶ֣רַע אֲנָשִׁ֑ים וּנְתַתִּ֤יו לַֽיהוָה֙ כָּל־יְמֵ֣י חַיָּ֔יו וּמוֹרָ֖ה לֹא־יַעֲלֶ֥ה עַל־רֹאשֽׁוֹ׃
20Då tida var komen, vart Hanna med barn og fødde ein son. Ho kalla han Samuel, «for eg har bede Herren om han».
וַיְהִי֙ לִתְקֻפ֣וֹת הַיָּמִ֔ים וַתַּ֥הַר חַנָּ֖ה וַתֵּ֣לֶד בֵּ֑ן וַתִּקְרָ֤א אֶת־שְׁמוֹ֙ שְׁמוּאֵ֔ל כִּ֥י מֵיְהוָ֖ה שְׁאִלְתִּֽיו׃
27Det var om denne guten eg bad, og Herren gav meg det eg bad han om.
אֶל־הַנַּ֥עַר הַזֶּ֖ה הִתְפַּלָּ֑לְתִּי וַיִּתֵּ֨ן יְהוָ֥ה לִי֙ אֶת־שְׁאֵ֣לָתִ֔י אֲשֶׁ֥ר שָׁאַ֖לְתִּי מֵעִמּֽוֹ׃
28Difor gjev eg han no til Herren. Så lenge han lever, skal han vera gjeven til Herren.» Og dei tilbad Herren der.
וְגַ֣ם אָנֹכִ֗י הִשְׁאִלְתִּ֙הוּ֙ לַֽיהוָ֔ה כָּל־הַיָּמִים֙ אֲשֶׁ֣ר הָיָ֔ה ה֥וּא שָׁא֖וּל לַֽיהוָ֑ה וַיִּשְׁתַּ֥חוּ שָׁ֖ם לַיהוָֽה׃ פ
Guds kall om natten
Som gutt i tempelet hørte Samuel Guds stemme tre ganger om natten, og ble innviet som profet.
4Då ropa Herren på Samuel, og han svara: «Her er eg.»
וַיִּקְרָ֧א יְהוָ֛ה אֶל־שְׁמוּאֵ֖ל וַיֹּ֥אמֶר הִנֵּֽנִי׃
5Han sprang til Eli og sa: «Her er eg, for du ropa på meg.» Men Eli sa: «Eg ropa ikkje. Gå attende og legg deg.» Så gjekk han og la seg.
וַיָּ֣רָץ אֶל־עֵלִ֗י וַיֹּ֤אמֶר הִנְנִי֙ כִּֽי־קָרָ֣אתָ לִּ֔י וַיֹּ֥אמֶר לֹֽא־קָרָ֖אתִי שׁ֣וּב שְׁכָ֑ב וַיֵּ֖לֶךְ וַיִּשְׁכָּֽב׃ ס
6Herren ropa endå ein gong: «Samuel!» Samuel stod opp og gjekk til Eli og sa: «Her er eg, for du ropa på meg.» Men han sa: «Eg ropa ikkje, son min. Gå attende og legg deg.»
וַיֹּ֣סֶף יְהוָ֗ה קְרֹ֣א עוֹד֮ שְׁמוּאֵל֒ וַיָּ֤קָם שְׁמוּאֵל֙ וַיֵּ֣לֶךְ אֶל־עֵלִ֔י וַיֹּ֣אמֶר הִנְנִ֔י כִּ֥י קָרָ֖אתָ לִ֑י וַיֹּ֛אמֶר לֹֽא־קָרָ֥אתִי בְנִ֖י שׁ֥וּב שְׁכָֽב׃
7Samuel kjende enno ikkje Herren, og ordet frå Herren var enno ikkje openberra for han.
וּשְׁמוּאֵ֕ל טֶ֖רֶם יָדַ֣ע אֶת־יְהוָ֑ה וְטֶ֛רֶם יִגָּלֶ֥ה אֵלָ֖יו דְּבַר־יְהוָֽה׃
8Herren ropa på Samuel tredje gongen. Han stod opp og gjekk til Eli og sa: «Her er eg, for du ropa på meg.» Då skjøna Eli at det var Herren som ropa på guten.
וַיֹּ֨סֶף יְהוָ֥ה קְרֹא־שְׁמוּאֵל֮ בַּשְּׁלִשִׁית֒ וַיָּ֙קָם֙ וַיֵּ֣לֶךְ אֶל־עֵלִ֔י וַיֹּ֣אמֶר הִנְנִ֔י כִּ֥י קָרָ֖אתָ לִ֑י וַיָּ֣בֶן עֵלִ֔י כִּ֥י יְהוָ֖ה קֹרֵ֥א לַנָּֽעַר׃
9Eli sa til Samuel: «Gå og legg deg. Og om han ropar på deg, skal du svara: Tal, Herre, for tenaren din høyrer.» Så gjekk Samuel og la seg på plassen sin.
וַיֹּ֨אמֶר עֵלִ֣י לִשְׁמוּאֵל֮ לֵ֣ךְ שְׁכָב֒ וְהָיָה֙ אִם־יִקְרָ֣א אֵלֶ֔יךָ וְאָֽמַרְתָּ֙ דַּבֵּ֣ר יְהוָ֔ה כִּ֥י שֹׁמֵ֖עַ עַבְדֶּ֑ךָ וַיֵּ֣לֶךְ שְׁמוּאֵ֔ל וַיִּשְׁכַּ֖ב בִּמְקוֹמֽוֹ׃
10Då kom Herren og stilte seg der og ropa som før: «Samuel, Samuel!» Samuel svara: «Tal, for tenaren din høyrer.»
וַיָּבֹ֤א יְהוָה֙ וַיִּתְיַצַּ֔ב וַיִּקְרָ֥א כְפַֽעַם־בְּפַ֖עַם שְׁמוּאֵ֣ל ׀ שְׁמוּאֵ֑ל וַיֹּ֤אמֶר שְׁמוּאֵל֙ דַּבֵּ֔ר כִּ֥י שֹׁמֵ֖עַ עַבְדֶּֽךָ׃ פ
Salvingen av Saul
Samuel salvet Saul til Israels første konge etter folkets krav om en konge.
1Då tok Samuel oljekrukka og helte olje over hovudet hans og kyste han. Han sa: «Har ikkje Herren salva deg til fyrste over arveluten sin?»
וַיִּקַּ֨ח שְׁמוּאֵ֜ל אֶת־פַּ֥ךְ הַשֶּׁ֛מֶן וַיִּצֹ֥ק עַל־רֹאשׁ֖וֹ וַיִּשָּׁקֵ֑הוּ וַיֹּ֕אמֶר הֲל֗וֹא כִּֽי־מְשָׁחֲךָ֧ יְהוָ֛ה עַל־נַחֲלָת֖וֹ לְנָגִֽיד׃
24Samuel sa til heile folket: «Ser de han som Herren har valt ut? Det finst ingen lik han i heile folket.» Då ropa heile folket og sa: «Leve kongen!»
וַיֹּ֨אמֶר שְׁמוּאֵ֜ל אֶל־כָּל־הָעָ֗ם הַרְּאִיתֶם֙ אֲשֶׁ֣ר בָּֽחַר־בּ֣וֹ יְהוָ֔ה כִּ֛י אֵ֥ין כָּמֹ֖הוּ בְּכָל־הָעָ֑ם וַיָּרִ֧עוּ כָל־הָעָ֛ם וַיֹּאמְר֖וּ יְחִ֥י הַמֶּֽלֶךְ׃ פ
Forkastelsen av Saul
Samuel forkynte at Gud hadde forkastet Saul som konge på grunn av ulydighet.
22Då sa Samuel: «Har Herren like stor glede av brennoffer og slaktoffer som av lydnad mot Herrens røyst? Nei, lydnad er betre enn offer, å høyra etter er betre enn feitt av vêrar.
וַיֹּ֣אמֶר שְׁמוּאֵ֗ל הַחֵ֤פֶץ לַֽיהוָה֙ בְּעֹל֣וֹת וּזְבָחִ֔ים כִּשְׁמֹ֖עַ בְּק֣וֹל יְהוָ֑ה הִנֵּ֤ה שְׁמֹ֙עַ֙ מִזֶּ֣בַח ט֔וֹב לְהַקְשִׁ֖יב מֵחֵ֥לֶב אֵילֽ͏ִים׃
23For trass er som spådomssynd, og stridlynde er som avgudsdyrking. Fordi du har vraka Herrens ord, har han vraka deg som konge.»
כִּ֤י חַטַּאת־קֶ֙סֶם֙ מֶ֔רִי וְאָ֥וֶן וּתְרָפִ֖ים הַפְצַ֑ר יַ֗עַן מָאַ֙סְתָּ֙ אֶת־דְּבַ֣ר יְהוָ֔ה וַיִּמְאָסְךָ֖ מִמֶּֽלֶךְ׃ ס
26Samuel sa til Saul: «Eg vil ikkje vera med deg tilbake, for du har vraka Herrens ord, og Herren har vraka deg som konge over Israel.»
וַיֹּ֤אמֶר שְׁמוּאֵל֙ אֶל־שָׁא֔וּל לֹ֥א אָשׁ֖וּב עִמָּ֑ךְ כִּ֤י מָאַ֙סְתָּה֙ אֶת־דְּבַ֣ר יְהוָ֔ה וַיִּמְאָסְךָ֣ יְהוָ֔ה מִהְי֥וֹת מֶ֖לֶךְ עַל־יִשְׂרָאֵֽל׃ ס
28Samuel sa til han: «I dag har Herren rive kongeriket Israel frå deg og gjeve det til ein annan som er betre enn du.
וַיֹּ֤אמֶר אֵלָיו֙ שְׁמוּאֵ֔ל קָרַ֨ע יְהוָ֜ה אֶֽת־מַמְלְכ֧וּת יִשְׂרָאֵ֛ל מֵעָלֶ֖יךָ הַיּ֑וֹם וּנְתָנָ֕הּ לְרֵעֲךָ֖ הַטּ֥וֹב מִמֶּֽךָּ׃
Salvingen av David
Samuel salvet den unge gjeteren David til konge, og Herrens Ånd kom over ham fra den dagen.
12Så sende han bod og henta han. Han var raudleitt, hadde vakre auge og var fager å sjå til. Herren sa: «Stå opp og salva han, for det er han.»
וַיִּשְׁלַ֤ח וַיְבִיאֵ֙הוּ֙ וְה֣וּא אַדְמוֹנִ֔י עִם־יְפֵ֥ה עֵינַ֖יִם וְט֣וֹב רֹ֑אִי פ וַיֹּ֧אמֶר יְהוָ֛ה ק֥וּם מְשָׁחֵ֖הוּ כִּֽי־זֶ֥ה הֽוּא׃
13Samuel tok oljehornet og salva han midt blant brørne hans. Frå den dagen kom Herrens Ande over David med kraft. Så braut Samuel opp og drog til Rama.
וַיִּקַּ֨ח שְׁמוּאֵ֜ל אֶת־קֶ֣רֶן הַשֶּׁ֗מֶן וַיִּמְשַׁ֣ח אֹתוֹ֮ בְּקֶ֣רֶב אֶחָיו֒ וַתִּצְלַ֤ח רֽוּחַ־יְהוָה֙ אֶל־דָּוִ֔ד מֵהַיּ֥וֹם הַה֖וּא וָמָ֑עְלָה וַיָּ֣קָם שְׁמוּאֵ֔ל וַיֵּ֖לֶךְ הָרָמָֽתָה׃ ס
Nemnd i Bibelen (115)
4. Mosebok 34:201. Samuel 1:201. Samuel 2:181. Samuel 2:211. Samuel 2:261. Samuel 3:11. Samuel 3:31. Samuel 3:41. Samuel 3:61. Samuel 3:81. Samuel 3:91. Samuel 3:101. Samuel 3:111. Samuel 3:151. Samuel 3:161. Samuel 3:181. Samuel 3:191. Samuel 3:201. Samuel 3:211. Samuel 7:31. Samuel 7:51. Samuel 7:81. Samuel 7:91. Samuel 7:121. Samuel 7:151. Samuel 8:11. Samuel 8:41. Samuel 8:61. Samuel 8:71. Samuel 8:101. Samuel 8:191. Samuel 8:211. Samuel 8:221. Samuel 9:141. Samuel 9:151. Samuel 9:171. Samuel 9:181. Samuel 9:191. Samuel 9:221. Samuel 9:231. Samuel 9:241. Samuel 9:261. Samuel 9:271. Samuel 10:11. Samuel 10:91. Samuel 10:141. Samuel 10:151. Samuel 10:161. Samuel 10:171. Samuel 10:201. Samuel 10:241. Samuel 10:251. Samuel 11:71. Samuel 11:141. Samuel 12:11. Samuel 12:61. Samuel 12:111. Samuel 12:181. Samuel 12:191. Samuel 12:201. Samuel 13:81. Samuel 13:111. Samuel 13:131. Samuel 13:151. Samuel 15:11. Samuel 15:101. Samuel 15:111. Samuel 15:121. Samuel 15:131. Samuel 15:141. Samuel 15:161. Samuel 15:171. Samuel 15:201. Samuel 15:241. Samuel 15:261. Samuel 15:271. Samuel 15:281. Samuel 15:311. Samuel 15:321. Samuel 15:331. Samuel 15:341. Samuel 15:351. Samuel 16:11. Samuel 16:21. Samuel 16:41. Samuel 16:71. Samuel 16:81. Samuel 16:101. Samuel 16:111. Samuel 16:131. Samuel 19:181. Samuel 19:201. Samuel 19:221. Samuel 19:241. Samuel 25:11. Samuel 28:31. Samuel 28:111. Samuel 28:121. Samuel 28:141. Samuel 28:151. Samuel 28:161. Samuel 28:201. Krønikebok 6:131. Krønikebok 6:181. Krønikebok 7:21. Krønikebok 9:221. Krønikebok 11:31. Krønikebok 26:281. Krønikebok 29:292. Krønikebok 35:18Salmane 99:6Jeremia 15:1Apostelgjerningane 3:24Apostelgjerningane 13:20Hebrearane 11:32