FLOGVIT
.bible

Apostlenes gjerningerKapittel 17

+ UndertekstGrunntekst← ForrigeNeste →
Dei reiste gjennom Amfipolis og Apollonia og kom til Tessalonika, der det var ein synagoge for jødane.
Διοδεύσαντες δὲ τὴν Ἀμφίπολιν καὶ ⸀τὴν Ἀπολλωνίαν ἦλθον εἰς Θεσσαλονίκην, ὅπου ⸀ἦν συναγωγὴ τῶν Ἰουδαίων.
Paulus gjekk inn til dei, slik han brukte å gjere, og i tre sabbatar samtalte han med dei ut frå Skriftene.
κατὰ δὲ τὸ εἰωθὸς τῷ Παύλῳ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτοὺς καὶ ἐπὶ σάββατα τρία διελέξατο αὐτοῖς ἀπὸ τῶν γραφῶν,
Han opna og la ut for dei at Messias måtte lide og stå opp frå dei døde: «Denne Jesus som eg forkynner for dykk, han er Messias.»
διανοίγων καὶ παρατιθέμενος ὅτι τὸν χριστὸν ἔδει παθεῖν καὶ ἀναστῆναι ἐκ νεκρῶν, καὶ ὅτι οὗτός ἐστιν ⸂ὁ χριστός, ὁ⸃ Ἰησοῦς ὃν ἐγὼ καταγγέλλω ὑμῖν.
Nokre av dei vart overtydde og slutta seg til Paulus og Silas, saman med ei stor mengd gudfryktige grekarar og ikkje få av dei fremste kvinnene.
καί τινες ἐξ αὐτῶν ἐπείσθησαν καὶ προσεκληρώθησαν τῷ Παύλῳ καὶ τῷ Σιλᾷ, τῶν τε σεβομένων Ἑλλήνων ⸂πλῆθος πολὺ⸃ γυναικῶν τε τῶν πρώτων οὐκ ὀλίγαι.
Men jødane vart sjalu og fekk med seg nokre vonde menn frå torget. Dei samla ein mobb og skapte uro i byen. Dei storma huset til Jason og leita etter dei for å føre dei ut til folkemengda.
⸂ζηλώσαντες δὲ οἱ Ἰουδαῖοι καὶ προσλαβόμενοι⸃ τῶν ἀγοραίων ⸂ἄνδρας τινὰς⸃ πονηροὺς καὶ ὀχλοποιήσαντες ἐθορύβουν τὴν πόλιν, ⸂καὶ ἐπιστάντες⸃ τῇ οἰκίᾳ Ἰάσονος ἐζήτουν αὐτοὺς ⸀προαγαγεῖν εἰς τὸν δῆμον·
Då dei ikkje fann dei, drog dei Jason og nokre av brørne for byrådet og ropa: «Desse som har skapt uro i heile verda, no er dei komne hit òg!
μὴ εὑρόντες δὲ αὐτοὺς ⸀ἔσυρον Ἰάσονα καί τινας ἀδελφοὺς ἐπὶ τοὺς πολιτάρχας, βοῶντες ὅτι Οἱ τὴν οἰκουμένην ἀναστατώσαντες οὗτοι καὶ ἐνθάδε πάρεισιν,
Jason har teke imot dei, og alle desse handlar imot keisaren sine påbod og seier at det er ein annan konge, Jesus.»
οὓς ὑποδέδεκται Ἰάσων· καὶ οὗτοι πάντες ἀπέναντι τῶν δογμάτων Καίσαρος πράσσουσι, βασιλέα ⸂ἕτερον λέγοντες⸃ εἶναι Ἰησοῦν.
Dei skapte uro blant folkemengda og byrådet som høyrde dette.
ἐτάραξαν δὲ τὸν ὄχλον καὶ τοὺς πολιτάρχας ἀκούοντας ταῦτα,
Dei tok kausjon frå Jason og dei andre og sleppte dei fri.
καὶ λαβόντες τὸ ἱκανὸν παρὰ τοῦ Ἰάσονος καὶ τῶν λοιπῶν ἀπέλυσαν αὐτούς.
Brørne sende straks Paulus og Silas av garde om natta til Berøa. Då dei kom dit, gjekk dei til synagogen til jødane.
Οἱ δὲ ἀδελφοὶ εὐθέως ⸀διὰ νυκτὸς ἐξέπεμψαν τόν τε Παῦλον καὶ τὸν Σιλᾶν εἰς Βέροιαν, οἵτινες παραγενόμενοι εἰς τὴν συναγωγὴν ⸂τῶν Ἰουδαίων ἀπῄεσαν⸃·
Desse var edlare enn dei i Tessalonika. Dei tok imot ordet med stor iver og granska Skriftene kvar dag for å sjå om dette stemde.
οὗτοι δὲ ἦσαν εὐγενέστεροι τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ, οἵτινες ἐδέξαντο τὸν λόγον μετὰ πάσης προθυμίας, ⸀τὸ καθʼ ἡμέραν ἀνακρίνοντες τὰς γραφὰς εἰ ἔχοι ταῦτα οὕτως.
Mange av dei kom til tru, og det same gjorde ikkje få av dei framståande greske kvinnene og mennene.
πολλοὶ μὲν οὖν ἐξ αὐτῶν ἐπίστευσαν, καὶ τῶν Ἑλληνίδων γυναικῶν τῶν εὐσχημόνων καὶ ἀνδρῶν οὐκ ὀλίγοι.
Men då jødane frå Tessalonika fekk vite at Paulus forkynte Guds ord også i Berøa, kom dei dit og eggja opp og skapte uro blant folkemengdene.
ὡς δὲ ἔγνωσαν οἱ ἀπὸ τῆς Θεσσαλονίκης Ἰουδαῖοι ὅτι καὶ ἐν τῇ Βεροίᾳ κατηγγέλη ὑπὸ τοῦ Παύλου ὁ λόγος τοῦ θεοῦ, ἦλθον κἀκεῖ σαλεύοντες ⸂καὶ ταράσσοντες⸃ τοὺς ὄχλους.
Då sende brørne straks Paulus av stad mot havet, medan Silas og Timoteus vart att der.
εὐθέως δὲ τότε τὸν Παῦλον ἐξαπέστειλαν οἱ ἀδελφοὶ πορεύεσθαι ⸀ἕως ἐπὶ τὴν θάλασσαν· ⸂ὑπέμεινάν τε⸃ ὅ τε Σιλᾶς καὶ ὁ Τιμόθεος ἐκεῖ.
Dei som følgde Paulus, førte han heilt til Aten. Dei fekk med seg beskjed til Silas og Timoteus om å kome til han så snart som råd, og så drog dei av stad.
οἱ δὲ ⸀καθιστάνοντες τὸν Παῦλον ⸀ἤγαγον ἕως Ἀθηνῶν, καὶ λαβόντες ἐντολὴν πρὸς τὸν Σιλᾶν καὶ ⸀τὸν Τιμόθεον ἵνα ὡς τάχιστα ἔλθωσιν πρὸς αὐτὸν ἐξῄεσαν.
Medan Paulus venta på dei i Aten, vart ånda hans opprørt i han då han såg at byen var full av avgudsbilete.
Ἐν δὲ ταῖς Ἀθήναις ἐκδεχομένου αὐτοὺς τοῦ Παύλου, παρωξύνετο τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ ⸀θεωροῦντος κατείδωλον οὖσαν τὴν πόλιν.
Han samtalte då i synagogen med jødane og dei gudfryktige, og på torget kvar dag med dei som var der.
διελέγετο μὲν οὖν ἐν τῇ συναγωγῇ τοῖς Ἰουδαίοις καὶ τοῖς σεβομένοις καὶ ἐν τῇ ἀγορᾷ κατὰ πᾶσαν ἡμέραν πρὸς τοὺς παρατυγχάνοντας.
Nokre av dei epikureiske og stoiske filosofane diskuterte med han. Nokre sa: «Kva er det denne pratmakaren prøver å seie?» Andre sa: «Han ser ut til å forkynne framande guddomar.» For han forkynte evangeliet om Jesus og oppstoda.
τινὲς δὲ καὶ τῶν Ἐπικουρείων ⸀καὶ Στοϊκῶν φιλοσόφων συνέβαλλον αὐτῷ, καί τινες ἔλεγον· Τί ἂν θέλοι ὁ σπερμολόγος οὗτος λέγειν; οἱ δέ· Ξένων δαιμονίων δοκεῖ καταγγελεὺς εἶναι· ὅτι τὸν Ἰησοῦν καὶ τὴν ἀνάστασιν εὐηγγελίζετο.
Dei tok han med seg og førte han til Areopagos og sa: «Kan vi få vite kva denne nye læra er som du forkynner?
ἐπιλαβόμενοί ⸀τε αὐτοῦ ἐπὶ τὸν Ἄρειον Πάγον ἤγαγον, λέγοντες· Δυνάμεθα γνῶναι τίς ἡ καινὴ αὕτη ἡ ὑπὸ σοῦ λαλουμένη διδαχή;
For du kjem med underlege ting for øyra våre. Vi vil gjerne vite kva dette tyder.»
ξενίζοντα γάρ τινα εἰσφέρεις εἰς τὰς ἀκοὰς ἡμῶν· βουλόμεθα οὖν γνῶναι ⸂τίνα θέλει⸃ ταῦτα εἶναι.
Alle atenarane og dei framande som budde der, brukte ikkje tida si til anna enn å fortelje eller høyre noko nytt.
Ἀθηναῖοι δὲ πάντες καὶ οἱ ἐπιδημοῦντες ξένοι εἰς οὐδὲν ἕτερον ηὐκαίρουν ἢ λέγειν τι ⸀ἢ ἀκούειν ⸀τι καινότερον.
Paulus stilte seg då midt på Areopagos og sa: «Atenske menn! Eg ser at de på alle måtar er svært religiøse.
Σταθεὶς ⸀δὲ Παῦλος ἐν μέσῳ τοῦ Ἀρείου Πάγου ἔφη· Ἄνδρες Ἀθηναῖοι, κατὰ πάντα ὡς δεισιδαιμονεστέρους ὑμᾶς θεωρῶ·
For då eg gjekk omkring og såg på heilagdomane dykkar, fann eg òg eit altar der det stod skrive: 'For ein ukjend gud.' Det de tilbed utan å kjenne, det forkynner eg for dykk.
διερχόμενος γὰρ καὶ ἀναθεωρῶν τὰ σεβάσματα ὑμῶν εὗρον καὶ βωμὸν ἐν ᾧ ἐπεγέγραπτο· Ἀγνώστῳ θεῷ. ⸀ὃ οὖν ἀγνοοῦντες εὐσεβεῖτε, ⸀τοῦτο ἐγὼ καταγγέλλω ὑμῖν.
Gud, som skapte verda og alt som er i henne, han som er Herre over himmel og jord, bur ikkje i tempel som er bygde av menneskehendar.
ὁ θεὸς ὁ ποιήσας τὸν κόσμον καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῷ, οὗτος οὐρανοῦ καὶ γῆς ⸂ὑπάρχων κύριος⸃ οὐκ ἐν χειροποιήτοις ναοῖς κατοικεῖ
Han lèt seg heller ikkje tene av menneskehendar som om han trong noko, for det er han som gjev alle liv og ande og alle ting.
οὐδὲ ὑπὸ χειρῶν ⸀ἀνθρωπίνων θεραπεύεται προσδεόμενός τινος, αὐτὸς διδοὺς πᾶσι ζωὴν καὶ πνοὴν ⸂καὶ τὰ⸃ πάντα·
Av éin har han skapt kvart folkeslag av menneske til å bu over heile jordoverflata. Han har fastsett tider for dei og grensene for bustadene deira,
ἐποίησέν τε ἐξ ⸀ἑνὸς πᾶν ἔθνος ἀνθρώπων κατοικεῖν ἐπὶ ⸂παντὸς προσώπου⸃ τῆς γῆς, ὁρίσας προστεταγμένους καιροὺς καὶ τὰς ὁροθεσίας τῆς κατοικίας αὐτῶν,
for at dei skulle søkje Gud, om dei kanskje kunne famle seg fram til han og finne han – endå han ikkje er langt borte frå ein einaste av oss.
ζητεῖν τὸν ⸀θεὸν εἰ ἄρα γε ψηλαφήσειαν αὐτὸν καὶ εὕροιεν, καί γε οὐ μακρὰν ἀπὸ ἑνὸς ἑκάστου ἡμῶν ὑπάρχοντα.
For i han lever vi og rører oss og er til, slik også nokre av dykkar eigne diktarar har sagt: 'For vi er òg hans ætt.'
ἐν αὐτῷ γὰρ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν, ὡς καί τινες τῶν καθʼ ὑμᾶς ποιητῶν εἰρήκασιν· Τοῦ γὰρ καὶ γένος ἐσμέν.
Sidan vi då er Guds ætt, bør vi ikkje tru at guddomen er lik gull eller sølv eller stein, forma av menneskeleg kunst og tanke.
γένος οὖν ὑπάρχοντες τοῦ θεοῦ οὐκ ὀφείλομεν νομίζειν χρυσῷ ἢ ἀργύρῳ ἢ λίθῳ, χαράγματι τέχνης καὶ ἐνθυμήσεως ἀνθρώπου, τὸ θεῖον εἶναι ὅμοιον.
Gud har sett gjennom fingrane med uvitstidene, men no byd han alle menneske alle stader å vende om.
τοὺς μὲν οὖν χρόνους τῆς ἀγνοίας ὑπεριδὼν ὁ θεὸς τὰ νῦν ⸀παραγγέλλει τοῖς ἀνθρώποις ⸀πάντας πανταχοῦ μετανοεῖν,
For han har fastsett ein dag då han skal dømme verda med rettferd ved ein mann han har peika ut. Dette har han stadfesta for alle ved å reise han opp frå dei døde.»
⸀καθότι ἔστησεν ἡμέραν ἐν ᾗ μέλλει κρίνειν τὴν οἰκουμένην ἐν δικαιοσύνῃ ἐν ἀνδρὶ ᾧ ὥρισεν, πίστιν παρασχὼν πᾶσιν ἀναστήσας αὐτὸν ἐκ νεκρῶν.
Då dei høyrde om oppstode frå dei døde, spotta nokre, men andre sa: «Vi vil høyre deg om dette ein annan gong.»
Ἀκούσαντες δὲ ἀνάστασιν νεκρῶν οἱ μὲν ἐχλεύαζον οἱ δὲ εἶπαν Ἀκουσόμεθά σου ⸂περὶ τούτου καὶ πάλιν⸃.
Så gjekk Paulus bort frå dei.
⸀οὕτως ὁ Παῦλος ἐξῆλθεν ἐκ μέσου αὐτῶν·
Men nokre menn slutta seg til han og kom til tru. Blant dei var Dionysios frå Areopagos-rådet og ei kvinne som heitte Damaris, og fleire andre med dei.
τινὲς δὲ ἄνδρες κολληθέντες αὐτῷ ἐπίστευσαν, ἐν οἷς καὶ Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης καὶ γυνὴ ὀνόματι Δάμαρις καὶ ἕτεροι σὺν αὐτοῖς.
←→