Milka (Selofhads datter)
Pioner for kvinners arverett
Milka var en av fem døtre av Selofhad fra Manasses stamme. Da deres far døde uten sønner, gikk Milka og hennes søstre frem for Moses og krevde arverett til sin fars eiendom. Deres sak førte til en banebrytende lov som ga døtre rett til å arve når det ikke fantes sønner.
Familie
Nøkkelhendingar
Selofhads døtre fremlegger sin sak for Moses
Milka og hennes fire søstre sto frem for Moses, presten Elasar, lederne og hele menigheten ved inngangen til telthelligdommen og krevde sin fars arvedel, siden han hadde dødd uten sønner.
1Døtrene til Selofhad, son til Hefer, son til Gilead, son til Makir, son til Manasse, frå slektene til Manasse, son til Josef, kom fram. Namna på døtrene hans var Maḥla, Noa, Hogla, Milka og Tirsa.
וַתִּקְרַ֜בְנָה בְּנ֣וֹת צְלָפְחָ֗ד בֶּן־חֵ֤פֶר בֶּן־גִּלְעָד֙ בֶּן־מָכִ֣יר בֶּן־מְנַשֶּׁ֔ה לְמִשְׁפְּחֹ֖ת מְנַשֶּׁ֣ה בֶן־יוֹסֵ֑ף וְאֵ֙לֶּה֙ שְׁמ֣וֹת בְּנֹתָ֔יו מַחְלָ֣ה נֹעָ֔ה וְחָגְלָ֥ה וּמִלְכָּ֖ה וְתִרְצָֽה׃
2Dei stilte seg framfor Moses, presten Elasar, leiarane og heile forsamlinga ved inngangen til møteteltet og sa:
וַֽתַּעֲמֹ֜דְנָה לִפְנֵ֣י מֹשֶׁ֗ה וְלִפְנֵי֙ אֶלְעָזָ֣ר הַכֹּהֵ֔ן וְלִפְנֵ֥י הַנְּשִׂיאִ֖ם וְכָל־הָעֵדָ֑ה פֶּ֥תַח אֹֽהֶל־מוֹעֵ֖ד לֵאמֹֽר׃
3Far vår døydde i øydemarka. Han var ikkje mellom dei som slo seg saman mot Herren i Korahs flokk, men han døydde for si eiga synd. Han hadde ingen søner.
אָבִינוּ֮ מֵ֣ת בַּמִּדְבָּר֒ וְה֨וּא לֹא־הָיָ֜ה בְּת֣וֹךְ הָעֵדָ֗ה הַנּוֹעָדִ֛ים עַל־יְהוָ֖ה בַּעֲדַת־קֹ֑רַח כִּֽי־בְחֶטְא֣וֹ מֵ֔ת וּבָנִ֖ים לֹא־הָ֥יוּ לֽוֹ׃
4Kvifor skal namnet til far vår bli borte frå slekta hans fordi han ikkje hadde nokon son? Gjev oss eigedom mellom brørne til far vår.
לָ֣מָּה יִגָּרַ֤ע שֵׁם־אָבִ֙ינוּ֙ מִתּ֣וֹךְ מִשְׁפַּחְתּ֔וֹ כִּ֛י אֵ֥ין ל֖וֹ בֵּ֑ן תְּנָה־לָּ֣נוּ אֲחֻזָּ֔ה בְּת֖וֹךְ אֲחֵ֥י אָבִֽינוּ׃
Herren gir Milka og søstrene medhold
Gud talte til Moses og erklærte at Selofhads døtre hadde rett, og befalte at farens arvedel skulle gis til dem.
5Moses la saka deira fram for Herren.
וַיַּקְרֵ֥ב מֹשֶׁ֛ה אֶת־מִשְׁפָּטָ֖ן[5] לִפְנֵ֥י יְהוָֽה׃ ס
6Herren sa til Moses:
וַיֹּ֥אמֶר יְהוָ֖ה אֶל־מֹשֶׁ֥ה לֵּאמֹֽר׃
7Døtrene til Selofhad har rett. Du skal gje dei eigedom til arv mellom brørne til far deira, og du skal la arven etter far deira gå over til dei.
כֵּ֗ן בְּנ֣וֹת צְלָפְחָד֮ דֹּבְרֹת֒ נָתֹ֨ן תִּתֵּ֤ן לָהֶם֙ אֲחֻזַּ֣ת נַחֲלָ֔ה בְּת֖וֹךְ אֲחֵ֣י אֲבִיהֶ֑ם וְהַֽעֲבַרְתָּ֛ אֶת־נַחֲלַ֥ת אֲבִיהֶ֖ן לָהֶֽן׃
Ny arvelov etableres
Saken til Milka og hennes søstre førte til en ny lovbestemmelse i Israel om at arv skulle gå til døtre når det ikke fantes sønner.
8Og til israelittane skal du seia: Når ein mann døyr og ikkje har nokon son, skal de la arven hans gå over til dotter hans.
וְאֶל־בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵ֖ל תְּדַבֵּ֣ר לֵאמֹ֑ר אִ֣ישׁ כִּֽי־יָמ֗וּת וּבֵן֙ אֵ֣ין ל֔וֹ וְהַֽעֲבַרְתֶּ֥ם אֶת־נַחֲלָת֖וֹ לְבִתּֽוֹ׃
9Har han ikkje dotter, skal de gje arven hans til brørne hans.
וְאִם־אֵ֥ין ל֖וֹ בַּ֑ת וּנְתַתֶּ֥ם אֶת־נַחֲלָת֖וֹ לְאֶחָיו׃
10Har han ikkje brør, skal de gje arven hans til brørne til far hans.
וְאִם־אֵ֥ין ל֖וֹ אַחִ֑ים וּנְתַתֶּ֥ם אֶת־נַחֲלָת֖וֹ לַאֲחֵ֥י אָבִֽיו׃
11Har ikkje far hans brør, skal de gje arven hans til den næraste slektningen i slekta hans, og han skal arva henne. Dette skal vera ei rettsordning for israelittane, slik Herren har pålagt Moses.
וְאִם־אֵ֣ין אַחִים֮ לְאָבִיו֒ וּנְתַתֶּ֣ם אֶת־נַחֲלָת֗וֹ לִשְׁאֵר֞וֹ הַקָּרֹ֥ב אֵלָ֛יו מִמִּשְׁפַּחְתּ֖וֹ וְיָרַ֣שׁ אֹתָ֑הּ וְֽהָ֨יְתָ֜ה לִבְנֵ֤י יִשְׂרָאֵל֙ לְחֻקַּ֣ת מִשְׁפָּ֔ט כַּאֲשֶׁ֛ר צִוָּ֥ה יְהוָ֖ה אֶת־מֹשֶֽׁה׃ ס
Ekteskapsbestemmelse for arvende døtre
Lederne i Manasses stamme var bekymret for at arven ville gå tapt fra stammen, og Herren bestemte at døtre som arvet jord måtte gifte seg innenfor sin egen stamme.
1Overhovuda for ættene i slekta til Gilead, son til Makir, son til Manasse, av slektene til Josefs søner, kom fram og tala framfor Moses og framfor hovdingane, overhovuda for ættene til Israels born.
וַֽיִ[t]קְרְב֞וּ רָאשֵׁ֣י הָֽאָב֗וֹת לְמִשְׁפַּ֤חַת בְּנֵֽי־גִלְעָד֙ בֶּן־מָכִ֣יר בֶּן־מְנַשֶּׁ֔ה מִֽמִּשְׁפְּחֹ֖ת בְּנֵ֣י יוֹסֵ֑ף וַֽיְדַבְּר֞וּ לִפְנֵ֤י מֹשֶׁה֙ וְלִפְנֵ֣י הַנְּשִׂאִ֔ים רָאשֵׁ֥י אָב֖וֹת לִבְנֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃
2Dei sa: «Herren påla herren vår å gje landet som arv ved loddkasting til Israels born, og herren vår vart pålagd av Herren å gje arven til Selofhad, bror vår, til døtrene hans.»
וַיֹּאמְר֗וּ אֶת־אֲדֹנִי֙ צִוָּ֣ה יְהוָ֔ה לָתֵ֨ת אֶת־הָאָ֧רֶץ בְּנַחֲלָ֛ה בְּגוֹרָ֖ל לִבְנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֑ל וַֽאדֹנִי֙ צֻוָּ֣ה בַֽיהוָ֔ה לָתֵ֗ת אֶֽת־נַחֲלַ֛ת צְלָפְחָ֥ד אָחִ֖ינוּ לִבְנֹתָֽיו׃
3Dersom dei blir gifte med nokon frå dei andre stammane til Israels born, vil arven deira bli teken frå arven til fedrane våre og lagd til arven til den stammen dei kjem til å høyra til. Slik vil ein del av vår arvelodd bli teken frå oss.
וְ֠הָיוּ לְאֶחָ֞ד מִבְּנֵ֨י שִׁבְטֵ֥י בְנֵֽי־יִשְׂרָאֵל֮ לְנָשִׁים֒ וְנִגְרְעָ֤ה נַחֲלָתָן֙ מִנַּחֲלַ֣ת אֲבֹתֵ֔ינוּ וְנוֹסַ֕ף עַ֚ל נַחֲלַ֣ת הַמַּטֶּ֔ה אֲשֶׁ֥ר תִּהְיֶ֖ינָה לָהֶ֑ם וּמִגֹּרַ֥ל נַחֲלָתֵ֖נוּ יִגָּרֵֽעַ׃
4Og når jubelåret kjem for Israels born, vil arven deira bli lagd til arven til den stammen dei høyrer til, og arven deira vil bli teken frå arven til stammen til fedrane våre.»
וְאִם־יִהְיֶ֣ה הַיֹּבֵל֮ לִבְנֵ֣י יִשְׂרָאֵל֒ וְנֽוֹסְפָה֙ נַחֲלָתָ֔ן עַ֚ל נַחֲלַ֣ת הַמַּטֶּ֔ה אֲשֶׁ֥ר תִּהְיֶ֖ינָה לָהֶ֑ם וּמִֽנַּחֲלַת֙ מַטֵּ֣ה אֲבֹתֵ֔ינוּ יִגָּרַ֖ע נַחֲלָתָֽן׃
5Moses gav Israels born påbod etter Herrens ord og sa: «Josefs stamme talar rett.
וַיְצַ֤ו מֹשֶׁה֙ אֶת־בְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל עַל־פִּ֥י יְהוָ֖ה לֵאמֹ֑ר כֵּ֛ן מַטֵּ֥ה בְנֵֽי־יוֹסֵ֖ף דֹּבְרִֽים׃
6Dette er det Herren har påbode om døtrene til Selofhad: Dei kan gifta seg med kven dei synest er best, men dei må gifta seg innanfor slekta til stammen til far sin.
זֶ֣ה הַדָּבָ֞ר אֲשֶׁר־צִוָּ֣ה יְהוָ֗ה לִבְנ֤וֹת צְלָפְחָד֙ לֵאמֹ֔ר לַטּ֥וֹב בְּעֵינֵיהֶ֖ם תִּהְיֶ֣ינָה לְנָשִׁ֑ים אַ֗ךְ לְמִשְׁפַּ֛חַת מַטֵּ֥ה אֲבִיהֶ֖ם תִּהְיֶ֥ינָה לְנָשִֽׁים׃
7Slik skal ikkje arven til Israels born gå frå stamme til stamme, for kvar og ein av Israels born skal halda fast ved arven til stammen til fedrane sine.
וְלֹֽא־תִסֹּ֤ב נַחֲלָה֙ לִבְנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל מִמַּטֶּ֖ה אֶל־מַטֶּ֑ה כִּ֣י אִ֗ישׁ בְּנַחֲלַת֙ מַטֵּ֣ה אֲבֹתָ֔יו יִדְבְּק֖וּ בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃
8Og kvar dotter som arvar eigedom i nokon av stammane til Israels born, skal gifta seg med ein frå slekta til stammen til far sin, så Israels born kan arva kvar sin arv frå fedrane sine.
וְכָל־בַּ֞ת יֹרֶ֣שֶׁת נַחֲלָ֗ה מִמַּטּוֹת֮ בְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵל֒ לְאֶחָ֗ד מִמִּשְׁפַּ֛חַת מַטֵּ֥ה אָבִ֖יהָ תִּהְיֶ֣ה לְאִשָּׁ֑ה לְמַ֗עַן יִֽירְשׁוּ֙ בְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל אִ֖ישׁ נַחֲלַ֥ת אֲבֹתָֽיו׃
Milka og søstrene gifter seg innenfor sin stamme
Milka og hennes søstre adlød Herrens befaling og giftet seg med menn fra Manasses stamme, slik at arven ble bevart innenfor stammen.
10Som Herren hadde påbode Moses, slik gjorde døtrene til Selofhad.
כַּאֲשֶׁ֛ר צִוָּ֥ה יְהוָ֖ה אֶת־מֹשֶׁ֑ה כֵּ֥ן עָשׂ֖וּ בְּנ֥וֹת צְלָפְחָֽד׃
11Mahla, Tirsa, Hogla, Milka og Noa, døtrene til Selofhad, vart gifte med sønene til onklane sine.
וַתִּהְיֶ֜ינָה מַחְלָ֣ה תִרְצָ֗ה וְחָגְלָ֧ה וּמִלְכָּ֛ה וְנֹעָ֖ה בְּנ֣וֹת צְלָפְחָ֑ד לִבְנֵ֥י דֹדֵיהֶ֖ן לְנָשִֽׁים׃
12Dei vart gifte inn i slektene til sønene til Manasse, son til Josef, og arven deira vart verande i stammen til slekta åt far deira.
מִֽמִּשְׁפְּחֹ֛ת בְּנֵֽי־מְנַשֶּׁ֥ה בֶן־יוֹסֵ֖ף הָי֣וּ לְנָשִׁ֑ים וַתְּהִי֙ נַחֲלָתָ֔ן עַל־מַטֵּ֖ה מִשְׁפַּ֥חַת אֲבִיהֶֽן׃
Arven deles ut i Kanaan
Da Josva delte ut landet, kom Milka og hennes søstre frem og mottok sin arvedel blant Manasses stamme i Kanaans land, slik Herren hadde befalt.
3Men Selofhad, son til Hefer, son til Gilead, son til Makir, son til Manasse, hadde ingen søner, berre døtrer. Døtrene hans heitte Mahla, Noa, Hogla, Milka og Tirsa.
וְלִצְלָפְחָד֩ בֶּן־חֵ֨פֶר בֶּן־גִּלְעָ֜ד בֶּן־מָכִ֣יר בֶּן־מְנַשֶּׁ֗ה לֹא־הָ֥יוּ ל֛וֹ בָּנִ֖ים כִּ֣י אִם־בָּנ֑וֹת וְאֵ֙לֶּה֙ שְׁמ֣וֹת בְּנֹתָ֔יו מַחְלָ֣ה וְנֹעָ֔ה חָגְלָ֥ה מִלְכָּ֖ה וְתִרְצָֽה׃
4Dei gjekk fram for presten Elasar, for Josva, son til Nun, og for leiarane og sa: «Herren baud Moses gje oss arv mellom brørne våre.» Så gav Josva dei arv mellom brørne til far deira, etter Herrens ord.
וַתִּקְרַ֡בְנָה לִפְנֵי֩ אֶלְעָזָ֨ר הַכֹּהֵ֜ן וְלִפְנֵ֣י ׀ יְהוֹשֻׁ֣עַ בִּן־נ֗וּן וְלִפְנֵ֤י הַנְּשִׂיאִים֙ לֵאמֹ֔ר יְהוָה֙ צִוָּ֣ה אֶת־מֹשֶׁ֔ה לָֽתֶת־לָ֥נוּ נַחֲלָ֖ה בְּת֣וֹךְ אַחֵ֑ינוּ וַיִּתֵּ֨ן לָהֶ֜ם אֶל־פִּ֤י יְהוָה֙ נֽ͏ַחֲלָ֔ה בְּת֖וֹךְ אֲחֵ֥י אֲבִיהֶֽן׃