Molok
Kanaaneisk avgud
Òg kjend som: Molek, Molech, Milkom
Molok (også stavet Molek) var en kanaaneisk og ammonittisk avgud som ble tilbedt gjennom barnofring. Tilbedelsen av Molok er gjentatte ganger fordømt i Bibelen som en avskyelig praksis. Flere israelittiske konger falt i synd ved å tillate eller fremme Molok-tilbedelse, spesielt i Hinnom-dalen utenfor Jerusalem.
Nøkkelhendingar
Forbud mot Molok-tilbedelse i Moseloven
Gud forbyr israelittene strengt å ofre sine barn til Molok, og straffen for dette er døden.
21Du skal ikkje gje nokon av avkomet ditt til å verta gjeven over til Molok, og du skal ikkje vanhelga namnet til Gud din. Eg er Herren.
וּמִֽזַּרְעֲךָ֥ לֹא־תִתֵּ֖ן לְהַעֲבִ֣יר לַמֹּ֑לֶךְ וְלֹ֧א תְחַלֵּ֛ל אֶת־שֵׁ֥ם אֱלֹהֶ֖יךָ אֲנִ֥י יְהוָֽה׃
2Sei til israelittane: Kvar og ein av israelittane eller dei innflyttarane som bur i Israel, som gjev nokon av borna sine til Molok, skal døy. Folket i landet skal steina han.
וְאֶל־בְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵל֘ תֹּאמַר֒ אִ֣ישׁ אִישׁ֩ מִבְּנֵ֨י יִשְׂרָאֵ֜ל וּמִן־הַגֵּ֣ר ׀ הַגָּ֣ר בְּיִשְׂרָאֵ֗ל אֲשֶׁ֨ר יִתֵּ֧ן מִזַּרְע֛וֹ לַמֹּ֖לֶךְ מ֣וֹת יוּמָ֑ת עַ֥ם הָאָ֖רֶץ יִרְגְּמֻ֥הוּ בָאָֽבֶן׃
3Eg vil venda andletet mitt mot den mannen og rydda han ut or folket hans, fordi han gav avkomet sitt til Molok og gjorde heilagdomen min urein og vanhelga det heilage namnet mitt.
וַאֲנִ֞י אֶתֵּ֤ן אֶת־פָּנַי֙ בָּאִ֣ישׁ הַה֔וּא וְהִכְרַתִּ֥י אֹת֖וֹ מִקֶּ֣רֶב עַמּ֑וֹ כִּ֤י מִזַּרְעוֹ֙ נָתַ֣ן לַמֹּ֔לֶךְ לְמַ֗עַן טַמֵּא֙ אֶת־מִקְדָּשִׁ֔י וּלְחַלֵּ֖ל אֶת־שֵׁ֥ם קָדְשִֽׁי׃
4Om folket i landet lukkar auga for det denne mannen gjer når han gjev avkomet sitt til Molok, og ikkje drep han,
וְאִ֡ם הַעְלֵ֣ם יַעְלִימֽוּ֩ עַ֨ם הָאָ֜רֶץ אֶת־עֵֽינֵיהֶם֙ מִן־הָאִ֣ישׁ הַה֔וּא בְּתִתּ֥וֹ מִזַּרְע֖וֹ לַמֹּ֑לֶךְ לְבִלְתִּ֖י הָמִ֥ית אֹתֽוֹ׃
5då vil eg sjølv venda andletet mitt mot den mannen og slekta hans. Eg vil rydda ut både han og alle som driv hor etter han ved å følgja Molok, ut frå folket deira.
וְשַׂמְתִּ֨י אֲנִ֧י אֶת־פָּנַ֛י בָּאִ֥ישׁ הַה֖וּא וּבְמִשְׁפַּחְתּ֑וֹ וְהִכְרַתִּ֨י אֹת֜וֹ וְאֵ֣ת ׀ כָּל־הַזֹּנִ֣ים אַחֲרָ֗יו לִזְנ֛וֹת אַחֲרֵ֥י הַמֹּ֖לֶךְ מִקֶּ֥רֶב עַמָּֽם׃
Advarsel mot Molok-tilbedelse ved inntakelsen av Kanaan
Moses advarer israelittene mot å etterligne de avskyelige skikkene til folkeslagene i Kanaan, inkludert å la sine barn gå gjennom ilden.
9Når du kjem inn i det landet Herren din Gud gjev deg, skal du ikkje læra å gjera etter dei avskyelege skikkane til desse folka.
כִּ֤י אַתָּה֙ בָּ֣א אֶל־הָאָ֔רֶץ אֲשֶׁר־יְהוָ֥ה אֱלֹהֶ֖יךָ נֹתֵ֣ן לָ֑ךְ לֹֽא־תִלְמַ֣ד לַעֲשׂ֔וֹת כְּתוֹעֲבֹ֖ת הַגּוֹיִ֥ם הָהֵֽם׃
10Det skal ikkje finnast hjå deg nokon som let son sin eller dotter si gå gjennom elden, eller nokon som driv med spådom, teikntolking, varsel eller trolldom,
לֹֽא־יִמָּצֵ֣א בְךָ֔ מַעֲבִ֥יר בְּנֽוֹ־וּבִתּ֖וֹ בָּאֵ֑שׁ קֹסֵ֣ם קְסָמִ֔ים מְעוֹנֵ֥ן וּמְנַחֵ֖שׁ וּמְכַשֵּֽׁף׃
11eller nokon som driv med magi, rådspør ånder og spådomsånder, eller søkjer til dei døde.
וְחֹבֵ֖ר חָ֑בֶר וְשֹׁאֵ֥ל אוֹב֙ וְיִדְּעֹנִ֔י וְדֹרֵ֖שׁ אֶל־הַמֵּתִֽים׃
12For alle som gjer slikt, er avskyelege for Herren. Det er på grunn av desse avskyelege tinga at Herren din Gud driv dei bort framfor deg.
כִּֽי־תוֹעֲבַ֥ת יְהוָ֖ה כָּל־עֹ֣שֵׂה אֵ֑לֶּה וּבִגְלַל֙ הַתּוֹעֵבֹ֣ת הָאֵ֔לֶּה יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֔יךָ מוֹרִ֥ישׁ אוֹתָ֖ם מִפָּנֶֽיךָ׃
Salomos frafall og Molok-tilbedelse
Kong Salomo bygde en offerhøyde for Molok på fjellet øst for Jerusalem, påvirket av sine utenlandske hustruer.
7Då bygde Salomo ein offerhøgd for Kemosj, den avskyelege avguden til Moab, på fjellet aust for Jerusalem, og for Molok, den avskyelege avguden til ammonittane.
אָז֩ יִבְנֶ֨ה שְׁלֹמֹ֜ה בָּמָ֗ה לִכְמוֹשׁ֙ שִׁקֻּ֣ץ מוֹאָ֔ב בָּהָ֕ר אֲשֶׁ֖ר עַל־פְּנֵ֣י יְרוּשָׁלָ֑͏ִם וּלְמֹ֕לֶךְ שִׁקֻּ֖ץ בְּנֵ֥י עַמּֽוֹן׃
8Det same gjorde han for alle dei framande konene sine, som brende røykjelse og ofra til gudane sine.
וְכֵ֣ן עָשָׂ֔ה לְכָל־נָשָׁ֖יו הַנָּכְרִיּ֑וֹת מַקְטִיר֥וֹת וּֽמְזַבְּח֖וֹת לֵאלֹהֵיהֶֽן׃
Kong Akas ofrer sin sønn
Kong Akas av Juda lot sin sønn gå gjennom ilden etter de avskyelige skikkene til de folkene som Herren hadde drevet bort for israelittene.
3Han følgde vegen til Israel-kongane, og han lét til og med son sin gå gjennom elden, etter den avskyelege skikken til folkeslaga som Herren hadde drive ut føre israelittane.
וַיֵּ֕לֶךְ בְּדֶ֖רֶךְ מַלְכֵ֣י יִשְׂרָאֵ֑ל וְגַ֤ם אֶת־בְּנוֹ֙ הֶעֱבִ֣יר בָּאֵ֔שׁ כְּתֹֽעֲבוֹת֙ הַגּוֹיִ֔ם אֲשֶׁ֨ר הוֹרִ֤ישׁ יְהוָה֙ אֹתָ֔ם מִפְּנֵ֖י בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃
Kong Manasses avgudsdyrkelse
Kong Manasse av Juda lot sin sønn gå gjennom ilden og bedrev omfattende avgudsdyrkelse, noe som førte til Guds dom over Juda.
6Han lét son sin gå gjennom elden, dreiv med spådomskunst og teikntolking, og han rådførte seg med dødemanarar og spåmenn. Han gjorde mykje som var vondt i HERREN sine auge, så han harma han.
וְהֶעֱבִ֤יר אֶת־בְּנוֹ֙ בָּאֵ֔שׁ וְעוֹנֵ֣ן וְנִחֵ֔שׁ וְעָ֥שָׂה א֖וֹב וְיִדְּעֹנִ֑ים הִרְבָּ֗ה לַעֲשׂ֥וֹת הָרַ֛ע בְּעֵינֵ֥י יְהוָ֖ה לְהַכְעִֽיס׃
6Han lét sønene sine gå gjennom elden i Hinnom-dalen. Han dreiv med spådomskunst, varseltyding og trolldom, og han rådførte seg med åndemanerar og spåmenn. Han gjorde mykje som var vondt i HERRENs auge og vekte harmen hans.
וְהוּא֩ הֶעֱבִ֨יר אֶת־בָּנָ֤יו בָּאֵשׁ֙ בְּגֵ֣י בֶן־הִנֹּ֔ם וְעוֹנֵ֤ן וְנִחֵשׁ֙ וְֽכִשֵּׁ֔ף וְעָ֥שָׂה א֖וֹב וְיִדְּעוֹנִ֑י הִרְבָּ֗ה לַעֲשׂ֥וֹת הָרַ֛ע בְּעֵינֵ֥י יְהוָ֖ה לְהַכְעִיסֽוֹ׃
Josjias reformer fjerner Molok-tilbedelse
Kong Josjia ødela Tofet i Hinnom-dalen slik at ingen lenger kunne la sin sønn eller datter gå gjennom ilden for Molok, som del av sin store religiøse reform.
10Han gjorde Tofet i Ben-Hinnoms dal ureint, så ingen skulle la son sin eller dotter si gå gjennom elden for Molok.
וְטִמֵּ֣א אֶת־הַתֹּ֔פֶת אֲשֶׁ֖ר בְּגֵ֣י *בני־**בֶן־הִנֹּ֑ם לְבִלְתִּ֗י לְהַעֲבִ֨יר אִ֜ישׁ אֶת־בְּנ֧וֹ וְאֶת־בִּתּ֛וֹ בָּאֵ֖שׁ לַמֹּֽלֶךְ׃
35Dei bygde offerhaugar for Baal i Hinnoms son sin dal for å ofra sønene og døtrene sine til Molok – noko eg aldri hadde bode dei, og som aldri hadde kome opp i mitt hjarte – for å få Juda til å synda med denne styggedomen.
וַיִּבְנוּ֩ אֶת־בָּמ֨וֹת הַבַּ֜עַל אֲשֶׁ֣ר ׀ בְּגֵ֣יא בֶן־הִנֹּ֗ם לְ֠הַעֲבִיר אֶת־בְּנֵיהֶ֣ם וְאֶת־בְּנוֹתֵיהֶם֮ לַמֹּלֶךְ֒ אֲשֶׁ֣ר לֹֽא־צִוִּיתִ֗ים וְלֹ֤א עָֽלְתָה֙ עַל־לִבִּ֔י לַעֲשׂ֖וֹת הַתּוֹעֵבָ֣ה הַזֹּ֑את לְמַ֖עַן *החטי **הַחֲטִ֥יא אֶת־יְהוּדָֽה׃ ס