Nebat
Jeroboams far
Nebat er best kjent som faren til Jeroboam, Israels første konge etter rikets deling. Han nevnes gjentatte ganger i Bibelen som en identifikator for sin sønn, som omtales som «Jeroboam, Nebats sønn». Nebat selv spilte ingen direkte rolle i de bibelske beretningene, men hans navn er uløselig knyttet til Jeroboams synd og opprør mot Rehabeam.
Familie
Nøkkelhendingar
Nevnt som Jeroboams far
Nebat identifiseres som faren til Jeroboam, tjeneren til Salomo som reiste seg mot kongen.
26Jeroboam, son til Nebat, ein efratitt frå Sereda, hadde ei mor som heitte Serua, ei enkje. Han var tenar hos Salomo, men lyfte handa mot kongen.
וְיָרָבְעָם֩ בֶּן־נְבָ֨ט אֶפְרָתִ֜י מִן־הַצְּרֵדָ֗ה וְשֵׁ֤ם אִמּוֹ֙ צְרוּעָה֙ אִשָּׁ֣ה אַלְמָנָ֔ה עֶ֖בֶד לִשְׁלֹמֹ֑ה וַיָּ֥רֶם יָ֖ד בַּמֶּֽלֶךְ׃
Jeroboams opprør mot Salomo
Jeroboam, Nebats sønn, løftet sin hånd mot kong Salomo. Nebat nevnes her som identifikator for sin sønn.
26Jeroboam, son til Nebat, ein efratitt frå Sereda, hadde ei mor som heitte Serua, ei enkje. Han var tenar hos Salomo, men lyfte handa mot kongen.
וְיָרָבְעָם֩ בֶּן־נְבָ֨ט אֶפְרָתִ֜י מִן־הַצְּרֵדָ֗ה וְשֵׁ֤ם אִמּוֹ֙ צְרוּעָה֙ אִשָּׁ֣ה אַלְמָנָ֔ה עֶ֖בֶד לִשְׁלֹמֹ֑ה וַיָּ֥רֶם יָ֖ד בַּמֶּֽלֶךְ׃
27Dette var grunnen til at han lyfte handa mot kongen: Salomo bygde Millo og tetta att opninga i muren kring Davidsbyen, byen til far sin.
וְזֶ֣ה הַדָּבָ֔ר אֲשֶׁר־הֵרִ֥ים יָ֖ד בַּמֶּ֑לֶךְ שְׁלֹמֹה֙ בָּנָ֣ה אֶת־הַמִּלּ֔וֹא סָגַ֕ר אֶת־פֶּ֕רֶץ עִ֖יר דָּוִ֥ד אָבִֽיו׃
28Jeroboam var ein dugande mann, og då Salomo såg at den unge mannen var arbeidsam, sette han han over alt pliktarbeidet til Josefs hus.
וְהָאִ֥ישׁ יָרָבְעָ֖ם גִּבּ֣וֹר חָ֑יִל וַיַּ֨רְא שְׁלֹמֹ֜ה אֶת־הַנַּ֗עַר כִּֽי־עֹשֵׂ֤ה מְלָאכָה֙ ה֔וּא וַיַּפְקֵ֣ד אֹת֔וֹ לְכָל־סֵ֖בֶל בֵּ֥ית יוֹסֵֽף׃ ס
Jeroboam blir konge over Israel
Etter Salomos død og rikets deling blir Jeroboam, Nebats sønn, konge over de ti nordlige stammene av Israel.
2Då Jeroboam, son til Nebat, fekk høyra dette, var han enno i Egypt, dit han hadde flykta frå kong Salomo. Jeroboam hadde busett seg i Egypt.
וַיְהִ֞י כִּשְׁמֹ֣עַ ׀ יָרָבְעָ֣ם בֶּן־נְבָ֗ט וְהוּא֙ עוֹדֶ֣נּוּ בְמִצְרַ֔יִם אֲשֶׁ֣ר בָּרַ֔ח מִפְּנֵ֖י הַמֶּ֣לֶךְ שְׁלֹמֹ֑ה וַיֵּ֥שֶׁב יָרָבְעָ֖ם בְּמִצְרָֽיִם׃
3Dei sende bod og kalla han til seg. Så kom Jeroboam og heile Israels forsamling og tala til Rehabeam og sa:
וַֽיִּשְׁלְחוּ֙ וַיִּקְרְאוּ־ל֔וֹ *ויבאו **וַיָּבֹ֥א יָרָבְעָ֖ם וְכָל־קְהַ֣ל יִשְׂרָאֵ֑ל וַֽיְדַבְּר֔וּ אֶל־רְחַבְעָ֖ם לֵאמֹֽר׃
15Kongen høyrde ikkje på folket, for det var ei vending frå Herren, så han kunne oppfylla det ordet han hadde tala gjennom Ahia frå Sjilo til Jeroboam, son til Nebat.
וְלֹֽא־שָׁמַ֥ע הַמֶּ֖לֶךְ אֶל־הָעָ֑ם כִּֽי־הָיְתָ֤ה סִבָּה֙ מֵעִ֣ם יְהוָ֔ה לְמַ֜עַן הָקִ֣ים אֶת־דְּבָר֗וֹ אֲשֶׁ֨ר דִּבֶּ֤ר יְהוָה֙ בְּיַד֙ אֲחִיָּ֣ה הַשִּׁילֹנִ֔י אֶל־יָרָבְעָ֖ם בֶּן־נְבָֽט׃
20Då heile Israel høyrde at Jeroboam var komen attende, sende dei bod og kalla han til forsamlinga og gjorde han til konge over heile Israel. Det var ingen som følgde Davids hus, utan Juda stamme åleine.
וַיְהִ֞י כִּשְׁמֹ֤עַ כָּל־יִשְׂרָאֵל֙ כִּֽי־שָׁ֣ב יָרָבְעָ֔ם וֽ͏ַיִּשְׁלְח֗וּ וַיִּקְרְא֤וּ אֹתוֹ֙ אֶל־הָ֣עֵדָ֔ה וַיַּמְלִ֥יכוּ אֹת֖וֹ עַל־כָּל־יִשְׂרָאֵ֑ל לֹ֤א הָיָה֙ אַחֲרֵ֣י בֵית־דָּוִ֔ד זוּלָתִ֥י שֵֽׁבֶט־יְהוּדָ֖ה לְבַדּֽוֹ׃
Jeroboams synd tilskrives Nebats sønn
Uttrykket «Jeroboam, Nebats sønn, som fikk Israel til å synde» blir en gjentatt formel gjennom Kongenes bøker som referanse til avgudsdyrkelse.
1I det attande året Jeroboam, son til Nebat, var konge, vart Abiam konge over Juda.
וּבִשְׁנַת֙ שְׁמֹנֶ֣ה עֶשְׂרֵ֔ה לַמֶּ֖לֶךְ יָרָבְעָ֣ם בֶּן־נְבָ֑ט מָלַ֥ךְ אֲבִיָּ֖ם עַל־יְהוּדָֽה׃
2Han styrte tre år i Jerusalem. Mor hans heitte Maaka og var dotter til Absalom.
שָׁלֹ֣שׁ שָׁנִ֔ים מָלַ֖ךְ בִּירוּשָׁלָ֑͏ִם וְשֵׁ֣ם אִמּ֔וֹ מַעֲכָ֖ה בַּת־אֲבִישָׁלֽוֹם׃
26Han gjekk på alle vegane til Jeroboam, son til Nebat, og i synda hans som han fekk Israel til å synda, så dei gjorde Herren, Israels Gud, harm med avgudane sine.
וַיֵּ֗לֶךְ בְּכָל־דֶּ֙רֶךְ֙ יָרָבְעָ֣ם בֶּן־נְבָ֔ט *ובחטאתיו **וּבְחַטָּאת֔וֹ אֲשֶׁ֥ר הֶחֱטִ֖יא אֶת־יִשְׂרָאֵ֑ל לְהַכְעִ֗יס אֶת־יְהוָ֛ה אֱלֹהֵ֥י יִשְׂרָאֵ֖ל בְּהַבְלֵיהֶֽם׃
31Som om det var ein liten ting for han å gå i syndene til Jeroboam, son til Nebat, tok han seg til kone Jesabel, dotter til Etbaal, kongen over sidonarane, og gjekk bort og tente Baal og tilbad han.
וַיְהִי֙ הֲנָקֵ֣ל לֶכְתּ֔וֹ בְּחַטֹּ֖אות יָרָבְעָ֣ם בֶּן־נְבָ֑ט וַיִּקַּ֨ח אִשָּׁ֜ה אֶת־אִיזֶ֗בֶל בַּת־אֶתְבַּ֙עַל֙ מֶ֣לֶךְ צִידֹנִ֔ים וַיֵּ֙לֶךְ֙ וַֽיַּעֲבֹ֣ד אֶת־הַבַּ֔עַל וַיִּשְׁתַּ֖חוּ לֽוֹ׃
Nebats opprinnelse fra Efraim
Nebat beskrives som efratitt fra Sereda, noe som plasserer ham i Efraims stamme og gir bakgrunn for Jeroboams posisjon.
26Jeroboam, son til Nebat, ein efratitt frå Sereda, hadde ei mor som heitte Serua, ei enkje. Han var tenar hos Salomo, men lyfte handa mot kongen.
וְיָרָבְעָם֩ בֶּן־נְבָ֨ט אֶפְרָתִ֜י מִן־הַצְּרֵדָ֗ה וְשֵׁ֤ם אִמּוֹ֙ צְרוּעָה֙ אִשָּׁ֣ה אַלְמָנָ֔ה עֶ֖בֶד לִשְׁלֹמֹ֑ה וַיָּ֥רֶם יָ֖ד בַּמֶּֽלֶךְ׃
Jeroboams kalvedyrkelse knyttes til Nebats navn
Nebats navn knyttes gjentatte ganger til den synden hans sønn innførte ved å sette opp gullkalvene i Betel og Dan.
29Men Jehu vende seg ikkje bort frå syndene til Jeroboam, son til Nebat, som fekk Israel til å synda – gullkalvane i Betel og Dan.
רַ֠ק חֲטָאֵ֞י יָרָבְעָ֤ם בֶּן־נְבָט֙ אֲשֶׁ֣ר הֶחֱטִ֣יא אֶת־יִשְׂרָאֵ֔ל לֹֽא־סָ֥ר יֵה֖וּא מֵאַֽחֲרֵיהֶ֑ם עֶגְלֵי֙ הַזָּהָ֔ב אֲשֶׁ֥ר בֵּֽית־אֵ֖ל וַאֲשֶׁ֥ר בְּדָֽן׃ ס
3Men han heldt fast ved syndene til Jeroboam, son til Nebat, som hadde fått Israel til å synda. Han vende ikkje om frå dei.
רַ֠ק בְּחַטֹּ֞אות יָרָבְעָ֧ם בֶּֽן־נְבָ֛ט אֲשֶׁר־הֶחֱטִ֥יא אֶת־יִשְׂרָאֵ֖ל דָּבֵ֑ק לֹא־סָ֖ר מִמֶּֽנָּה׃ ס
Nemnd i Bibelen (19)
1. Kongebok 11:261. Kongebok 12:21. Kongebok 12:151. Kongebok 15:11. Kongebok 16:31. Kongebok 16:261. Kongebok 16:311. Kongebok 21:222. Kongebok 3:32. Kongebok 9:92. Kongebok 10:292. Kongebok 13:112. Kongebok 14:242. Kongebok 17:212. Kongebok 23:152. Krønikebok 9:292. Krønikebok 10:22. Krønikebok 10:152. Krønikebok 13:6