Sjebna
Hoffmesteren som ble avsatt
Òg kjend som: Shebna, Shebnah
Sjebna var en høytstående embetsmann under kong Hiskia av Juda, som tjente som hoffmester (palassforvalter). Han ble fordømt av profeten Jesaja for sin stolthet og selvopphøyelse, spesielt for å hugge seg en praktfull grav i fjellet. Han ble senere degradert fra sin stilling som hoffmester til skriver, og erstattet av Eljakim, sønn av Hilkia.
Nøkkelhendingar
Jesajas dom over Sjebna
Profeten Jesaja profeterte mot Sjebna for hans stolthet og for å ha hugget seg en storslått grav i fjellet, og forkynte at Herren ville kaste ham bort.
15Så seier Herren, Herren over hærskarane: Gå til denne forvaltar, til Sjebna, som styrer huset:
כֹּ֥ה אָמַ֛ר אֲדֹנָ֥י יְהוִ֖ה צְבָא֑וֹת לֶךְ־בֹּא֙ אֶל־הַסֹּכֵ֣ן הַזֶּ֔ה עַל־שֶׁבְנָ֖א אֲשֶׁ֥ר עַל־הַבָּֽיִת׃
16Kva har du her, og kven har du her, sidan du har hogge ut ei grav her? Du hoggar ut grava di høgt oppe og meislar ut ein bustad i berget!
מַה־לְּךָ֥ פֹה֙ וּמִ֣י לְךָ֣ פֹ֔ה כִּֽי־חָצַ֧בְתָּ לְּךָ֛ פֹּ֖ה קָ֑בֶר חֹצְבִ֤י מָרוֹם֙ קִבְר֔וֹ חֹקְקִ֥י בַסֶּ֖לַע מִשְׁכָּ֥ן לֽוֹ׃
17Sjå, Herren skal kasta deg langt bort, du mann, og pakka deg godt inn.
הִנֵּ֤ה יְהוָה֙ מְטַלְטֶלְךָ֔ טַלְטֵלָ֖ה גָּ֑בֶר וְעֹטְךָ֖ עָטֹֽה׃
18Han skal sveipa deg tett saman og kasta deg som ein ball til eit vidstrekt land. Der skal du døy, og der skal praktvognene dine vera – ei skam for huset til herren din.
צָנ֤וֹף יִצְנָפְךָ֙ צְנֵפָ֔ה כַּדּ֕וּר אֶל־אֶ֖רֶץ רַחֲבַ֣ת יָדָ֑יִם שָׁ֣מָּה תָמ֗וּת וְשָׁ֙מָּה֙ מַרְכְּב֣וֹת כְּבוֹדֶ֔ךָ קְל֖וֹן בֵּ֥ית אֲדֹנֶֽיךָ׃
19Eg skal støyta deg ned frå stillinga di, og frå posten din skal du verta riven ned.
וַהֲדַפְתִּ֖יךָ מִמַּצָּבֶ֑ךָ וּמִמַּעֲמָֽדְךָ֖ יֶהֶרְסֶֽךָ׃
Eljakim innsettes i Sjebnas sted
Gud erklærte gjennom Jesaja at Eljakim, sønn av Hilkia, skulle overta Sjebnas stilling som hoffmester og få nøkkelen til Davids hus.
20Den dagen skal eg kalla på tenaren min Eljakim, son til Hilkia.
וְהָיָ֖ה בַּיּ֣וֹם הַה֑וּא וְקָרָ֣אתִי לְעַבְדִּ֔י לְאֶלְיָקִ֖ים בֶּן־חִלְקִיָּֽהוּ׃
21Eg skal kle han i kjortelen din og festa beltet ditt om han. Makta di skal eg gje i handa hans, og han skal vera ein far for dei som bur i Jerusalem og for Judas hus.
וְהִלְבַּשְׁתִּ֣יו כֻּתָּנְתֶּ֗ךָ וְאַבְנֵֽטְךָ֙ אֲחַזְּקֶ֔נּוּ וּמֶֽמְשֶׁלְתְּךָ֖ אֶתֵּ֣ן בְּיָד֑וֹ וְהָיָ֥ה לְאָ֛ב לְיוֹשֵׁ֥ב יְרוּשָׁלַ֖͏ִם וּלְבֵ֥ית יְהוּדָֽה׃
22Eg skal leggja nøkkelen til Davids hus på aksla hans. Når han opnar, skal ingen lukka, og når han lukkar, skal ingen opna.
וְנָתַתִּ֛י מַפְתֵּ֥חַ בֵּית־דָּוִ֖ד עַל־שִׁכְמ֑וֹ וּפָתַח֙ וְאֵ֣ין סֹגֵ֔ר וְסָגַ֖ר וְאֵ֥ין פֹּתֵֽחַ׃
23Eg skal slå han inn som ein plugg på ein trygg stad, og han skal vera ein æresstol for farshuset sitt.
וּתְקַעְתִּ֥יו יָתֵ֖ד בְּמָק֣וֹם נֶאֱמָ֑ן וְהָיָ֛ה לְכִסֵּ֥א כָב֖וֹד לְבֵ֥ית אָבִֽיו׃
24På han skal dei henga all æra til farshuset hans, avkom og etterkomarar, alle dei små kara – frå skåler til alle krukker.
וְתָל֨וּ עָלָ֜יו כֹּ֣ל ׀ כְּב֣וֹד בֵּית־אָבִ֗יו הַצֶּֽאֱצָאִים֙ וְהַצְּפִע֔וֹת כֹּ֖ל כְּלֵ֣י הַקָּטָ֑ן מִכְּלֵי֙ הָֽאַגָּנ֔וֹת וְעַ֖ד כָּל־כְּלֵ֥י הַנְּבָלִֽים׃
25Den dagen, seier Herren over hærskarane, skal pluggen som var slegen inn på ein trygg stad, losna og falla ned. Børa som hang på han, skal verta avskoren, for Herren har tala.
בַּיּ֣וֹם הַה֗וּא נְאֻם֙ יְהוָ֣ה צְבָא֔וֹת תָּמוּשׁ֙ הַיָּתֵ֔ד הַתְּקוּעָ֖ה בְּמָק֣וֹם נֶאֱמָ֑ן וְנִגְדְּעָ֣ה וְנָפְלָ֗ה וְנִכְרַת֙ הַמַּשָּׂ֣א אֲשֶׁר־עָלֶ֔יהָ כִּ֥י יְהוָ֖ה דִּבֵּֽר׃ ס
Sjebna som skriver under assyrerkongens trussel
Under Sanheribs beleiring av Jerusalem ble Sjebna sendt ut som skriver sammen med Eljakim og Joah for å møte den assyriske rabsjake utenfor Jerusalems murer.
18Dei ropa på kongen, og Eljakim, son til Hilkia, som var hoffmeister, og skrivaren Sjebna og riksråden Joah, son til Asaf, gjekk ut til dei.
וַֽיִּקְרְאוּ֙ אֶל־הַמֶּ֔לֶךְ וַיֵּצֵ֧א אֲלֵהֶ֛ם אֶלְיָקִ֥ים בֶּן־חִלְקִיָּ֖הוּ אֲשֶׁ֣ר עַל־הַבָּ֑יִת וְשֶׁבְנָה֙ הַסֹּפֵ֔ר וְיוֹאָ֥ח בֶּן־אָסָ֖ף הַמַּזְכִּֽיר׃
19Rabsjake sa til dei: «Sei til Hiskia: Så seier storkongen, kongen av Assyria: Kva er det for ei tillit du stør deg på?
וַיֹּ֤אמֶר אֲלֵהֶם֙ רַב־שָׁקֵ֔ה אִמְרוּ־נָ֖א אֶל־חִזְקִיָּ֑הוּ כֹּֽה־אָמַ֞ר הַמֶּ֤לֶךְ הַגָּדוֹל֙ מֶ֣לֶךְ אַשּׁ֔וּר מָ֧ה הַבִּטָּח֛וֹן הַזֶּ֖ה אֲשֶׁ֥ר בָּטָֽחְתָּ׃
26Då sa Eljakim, son til Hilkia, og Sjebna og Joah til Rabsjake: «Tal til tenarane dine på arameisk, for vi forstår det. Tal ikkje til oss på hebraisk medan folket på muren høyrer på!»
וַיֹּ֣אמֶר אֶלְיָקִ֣ים בֶּן־חִ֠לְקִיָּהוּ וְשֶׁבְנָ֨ה וְיוֹאָ֜ח אֶל־רַב־שָׁקֵ֗ה דַּבֶּר־נָ֤א אֶל־עֲבָדֶ֙יךָ֙ אֲרָמִ֔ית כִּ֥י שֹׁמְעִ֖ים אֲנָ֑חְנוּ וְאַל־תְּדַבֵּ֤ר עִמָּ֙נוּ֙ יְהוּדִ֔ית בְּאָזְנֵ֣י הָעָ֔ם אֲשֶׁ֖ר עַל־הַחֹמָֽה׃
37Så kom Eljakim, son til Hilkia, som var hoffmeister, og skrivaren Sjebna og riksråden Joah, son til Asaf, til Hiskia med rivne klede og fortalde han kva Rabsjake hadde sagt.
וַיָּבֹ֣א אֶלְיָקִ֣ים בֶּן־חִלְקִיָּ֣ה אֲשֶׁר־עַל־הַ֠בַּיִת וְשֶׁבְנָ֨א הַסֹּפֵ֜ר וְיוֹאָ֨ח בֶּן־אָסָ֧ף הַמַּזְכִּ֛יר אֶל־חִזְקִיָּ֖הוּ קְרוּעֵ֣י בְגָדִ֑ים וַיַּגִּ֣דוּ ל֔וֹ דִּבְרֵ֖י רַב־שָׁקֵֽה׃
Delegasjonen bringer beskjed til Hiskia
Etter å ha hørt rabsjakes truende tale, rev Eljakim, Sjebna og Joah klærne sine og bragte budskapet til kong Hiskia.
37Så kom Eljakim, son til Hilkia, som var hoffmeister, og skrivaren Sjebna og riksråden Joah, son til Asaf, til Hiskia med rivne klede og fortalde han kva Rabsjake hadde sagt.
וַיָּבֹ֣א אֶלְיָקִ֣ים בֶּן־חִלְקִיָּ֣ה אֲשֶׁר־עַל־הַ֠בַּיִת וְשֶׁבְנָ֨א הַסֹּפֵ֜ר וְיוֹאָ֨ח בֶּן־אָסָ֧ף הַמַּזְכִּ֛יר אֶל־חִזְקִיָּ֖הוּ קְרוּעֵ֣י בְגָדִ֑ים וַיַּגִּ֣דוּ ל֔וֹ דִּבְרֵ֖י רַב־שָׁקֵֽה׃
Sendt til profeten Jesaja
Kong Hiskia sendte Eljakim, Sjebna skriveren og de eldste blant prestene til profeten Jesaja for å be om forbønn da Sanherib truet Jerusalem.
1Då kong Hiskia høyrde dette, reiv han sund kleda sine, kledde seg i sekkestrie og gjekk inn i Herrens hus.
וַיְהִ֗י כִּשְׁמֹ֙עַ֙ הַמֶּ֣לֶךְ חִזְקִיָּ֔הוּ וַיִּקְרַ֖ע אֶת־בְּגָדָ֑יו וַיִּתְכַּ֣ס בַּשָּׂ֔ק וַיָּבֹ֖א בֵּ֥ית יְהוָֽה׃
2Han sende Eljakim, som var overhovmeister, Sjebna, skrivaren, og dei eldste av prestane, kledde i sekkestrie, til profeten Jesaja, son til Amots.
וַ֠יִּשְׁלַח אֶת־אֶלְיָקִ֨ים אֲשֶׁר־עַל־הַבַּ֜יִת וְשֶׁבְנָ֣א הַסֹּפֵ֗ר וְאֵת֙ זִקְנֵ֣י הַכֹּֽהֲנִ֔ים מִתְכַּסִּ֖ים בַּשַּׂקִּ֑ים אֶל־יְשַֽׁעְיָ֥הוּ הַנָּבִ֖יא בֶּן־אָמֽוֹץ׃
Parallellberetning i Jesaja
Den samme hendelsen med den assyriske trusselen og delegasjonen som inkluderte Sjebna er også beskrevet i Jesajas bok.
3Eljakim, son til Hilkia, som var øvste hoffmeister, gjekk ut til han saman med Sjebna, skrivaren, og Joah, son til Asaf, som var kanslar.
וַיֵּצֵ֥א אֵלָ֛יו אֶלְיָקִ֥ים בֶּן־חִלְקִיָּ֖הוּ אֲשֶׁ֣ר עַל־הַבָּ֑יִת וְשֶׁבְנָא֙ הַסֹּפֵ֔ר וְיוֹאָ֥ח בֶּן־אָסָ֖ף הַמַּזְכִּֽיר׃
11Då sa Eljakim, Sjebna og Joah til Rabsjake: «Ver så snill og tal til tenarane dine på arameisk, for vi forstår det. Tal ikkje til oss på hebraisk medan folket på muren høyrer på.»
וַיֹּ֣אמֶר אֶלְיָקִים֩ וְשֶׁבְנָ֨א וְיוֹאָ֜ח אֶל־רַב שָׁקֵ֗ה דַּבֶּר־נָ֤א אֶל־עֲבָדֶ֙יךָ֙ אֲרָמִ֔ית כִּ֥י שֹׁמְעִ֖ים אֲנָ֑חְנוּ וְאַל־תְּדַבֵּ֤ר אֵלֵ֙ינוּ֙ יְהוּדִ֔ית בְּאָזְנֵ֣י הָעָ֔ם אֲשֶׁ֖ר עַל־הַחוֹמָֽה׃
22Så kom Eljakim, son til Hilkia, som var øvste hoffmeister, og Sjebna, skrivaren, og Joah, son til Asaf, kanslaren, til Hiskia med sønderrivne klede og fortalde han kva Rabsjake hadde sagt.
וַיָּבֹ֣א אֶלְיָקִ֣ים בֶּן־חִלְקִיָּ֣הוּ אֲשֶׁר־עַל־הַ֠בַּיִת וְשֶׁבְנָ֨א הַסּוֹפֵ֜ר וְיוֹאָ֨ח בֶּן־אָסָ֧ף הַמַּזְכִּ֛יר אֶל־חִזְקִיָּ֖הוּ קְרוּעֵ֣י בְגָדִ֑ים וַיַּגִּ֣ידוּ ל֔וֹ אֵ֖ת דִּבְרֵ֥י רַב שָׁקֵֽה׃ ס
2Han sende Eljakim, som var forvaltar over huset, og Sjebna, skrivaren, og dei eldste av prestane, kledde i sekkestrie, til profeten Jesaja, son til Amots.
וַ֠יִּשְׁלַח אֶת־אֶלְיָקִ֨ים אֲשֶׁר־עַל־הַבַּ֜יִת וְאֵ֣ת ׀ שֶׁבְנָ֣א הַסּוֹפֵ֗ר וְאֵת֙ זִקְנֵ֣י הַכֹּהֲנִ֔ים מִתְכַּסִּ֖ים בַּשַּׂקִּ֑ים אֶל־יְשַֽׁעְיָ֥הוּ בֶן־אָמ֖וֹץ הַנָּבִֽיא׃