Benaja (Jojadas sønn)
Salomos hærfører og David's lojale kriger
Benaja var sønn av presten Jojada og en av Davids mest fremstående krigere. Han var kjent for sine heltemodige bedrifter og ble senere utnevnt til øverstkommanderende over Salomos hær, etter å ha spilt en nøkkelrolle i å sikre Salomos tronbestigning.
Familie
Nøkkelhendingar
Drepte to av Moabs beste krigere
Benaja slo ned to av Moabs mektigste krigere, noe som etablerte hans rykte som en fryktløs kriger.
20Benaja, son til Jojada, var son til ein tapper mann frå Kabseel, ein som hadde gjort mange storverk. Han slo ned dei to løvekrigarane frå Moab. Ein gong gjekk han ned og drap ei løve i ein brønn ein dag det var snø.
וּבְנָיָ֨הוּ בֶן־יְהוֹיָדָ֧ע בֶּן־אִֽישׁ־*חי **חַ֛יִל רַב־פְּעָלִ֖ים מִֽקַּבְצְאֵ֑ל ה֣וּא הִכָּ֗ה אֵ֣ת שְׁנֵ֤י אֲרִאֵל֙ מוֹאָ֔ב וְ֠הוּא יָרַ֞ד וְהִכָּ֧ה אֶֽת־*האריה **הָאֲרִ֛י בְּת֥וֹךְ הַבֹּ֖אר בְּי֥וֹם הַשָּֽׁלֶג׃
Drepte en løve i en brønn
På en dag med snø gikk Benaja ned i en brønn og drepte en løve, en av hans mest legendariske bedrifter.
20Benaja, son til Jojada, var son til ein tapper mann frå Kabseel, ein som hadde gjort mange storverk. Han slo ned dei to løvekrigarane frå Moab. Ein gong gjekk han ned og drap ei løve i ein brønn ein dag det var snø.
וּבְנָיָ֨הוּ בֶן־יְהוֹיָדָ֧ע בֶּן־אִֽישׁ־*חי **חַ֛יִל רַב־פְּעָלִ֖ים מִֽקַּבְצְאֵ֑ל ה֣וּא הִכָּ֗ה אֵ֣ת שְׁנֵ֤י אֲרִאֵל֙ מוֹאָ֔ב וְ֠הוּא יָרַ֞ד וְהִכָּ֧ה אֶֽת־*האריה **הָאֲרִ֛י בְּת֥וֹךְ הַבֹּ֖אר בְּי֥וֹם הַשָּֽׁלֶג׃
Overvant den egyptiske kjempen
Benaja drepte en imponerende egyptisk kriger ved å rive spydet fra hans hånd og drepe ham med hans eget våpen.
21Han slo òg ned ein egyptar, ein storvegsmann. Egyptaren hadde eit spyd i handa, men Benaja gjekk ned til han med ein stav, reiv spydet ut or handa på egyptaren og drap han med hans eige spyd.
וְהוּא־הִכָּה֩ אֶת־אִ֨ישׁ מִצְרִ֜י *אשר **אִ֣ישׁ מַרְאֶ֗ה וּבְיַ֤ד הַמִּצְרִי֙ חֲנִ֔ית וַיֵּ֥רֶד אֵלָ֖יו בַּשָּׁ֑בֶט וַיִּגְזֹ֤ל אֶֽת־הַחֲנִית֙ מִיַּ֣ד הַמִּצְרִ֔י וַיַּהַרְגֵ֖הוּ בַּחֲנִיתֽוֹ׃
Leder av Davids livvakt
David satte Benaja over sin livvakt, keretittene og peletittene, som viste den store tilliten kongen hadde til ham.
18Benaja, son til Jojada, hadde kommandoen over kreterane og pleterane. Og sønene til David var prestar.
וּבְנָיָ֙הוּ֙ בֶּן־יְה֣וֹיָדָ֔ע וְהַכְּרֵתִ֖י וְהַפְּלֵתִ֑י וּבְנֵ֥י דָוִ֖ד כֹּהֲנִ֥ים הָיֽוּ׃ פ
23Joab var øvstkommanderande for heile Israels hær. Benaja, son til Jojada, var over kretarane og pletarane.
וְיוֹאָ֕ב אֶ֥ל כָּל־הַצָּבָ֖א יִשְׂרָאֵ֑ל וּבְנָיָה֙ בֶּן־יְה֣וֹיָדָ֔ע עַל־*הכרי **הַכְּרֵתִ֖י וְעַל־הַפְּלֵתִֽי׃
Salvet Salomo til konge
Benaja var med da Salomo ble salvet til konge ved Gihon-kilden, og støttet ham mot Adonjas forsøk på å ta tronen.
32Kong David sa: «Kall inn til meg presten Sadok, profeten Natan og Benaja, son til Jojada.» Dei kom inn til kongen.
וַיֹּ֣אמֶר ׀ הַמֶּ֣לֶךְ דָּוִ֗ד קִרְאוּ־לִ֞י לְצָד֤וֹק הַכֹּהֵן֙ וּלְנָתָ֣ן הַנָּבִ֔יא וְלִבְנָיָ֖הוּ בֶּן־יְהוֹיָדָ֑ע וַיָּבֹ֖אוּ לִפְנֵ֥י הַמֶּֽלֶךְ׃
33Kongen sa til dei: «Ta med dykk tenarane til herren dykkar, og set Salomo, son min, på mitt eige muldyr og før han ned til Gihon.
וַיֹּ֨אמֶר הַמֶּ֜לֶךְ לָהֶ֗ם קְח֤וּ עִמָּכֶם֙ אֶת־עַבְדֵ֣י אֲדֹנֵיכֶ֔ם וְהִרְכַּבְתֶּם֙ אֶת־שְׁלֹמֹ֣ה בְנִ֔י עַל־הַפִּרְדָּ֖ה אֲשֶׁר־לִ֑י וְהוֹרַדְתֶּ֥ם אֹת֖וֹ אֶל־גִּחֽוֹן׃
34Der skal presten Sadok og profeten Natan salva han til konge over Israel. Blås i horn og rop: 'Lenge leve kong Salomo!'
וּמָשַׁ֣ח אֹת֣וֹ שָׁ֠ם צָד֨וֹק הַכֹּהֵ֜ן וְנָתָ֧ן הַנָּבִ֛יא לְמֶ֖לֶךְ עַל־יִשְׂרָאֵ֑ל וּתְקַעְתֶּם֙ בַּשּׁוֹפָ֔ר וַאֲמַרְתֶּ֕ם יְחִ֖י הַמֶּ֥לֶךְ שְׁלֹמֹֽה׃
38Så gjekk presten Sadok, profeten Natan, Benaja, son til Jojada, og kreterrane og pleterrane ned og sette Salomo på kong Davids muldyr og førte han til Gihon.
וַיֵּ֣רֶד צָד֣וֹק הַ֠כֹּהֵן וְנָתָ֨ן הַנָּבִ֜יא וּבְנָיָ֣הוּ בֶן־יְהוֹיָדָ֗ע וְהַכְּרֵתִי֙ וְהַפְּלֵתִ֔י וַיַּרְכִּ֙בוּ֙ אֶת־שְׁלֹמֹ֔ה עַל־פִּרְדַּ֖ת הַמֶּ֣לֶךְ דָּוִ֑ד וַיֹּלִ֥כוּ אֹת֖וֹ עַל־גִּחֽוֹן׃
39Presten Sadok tok oljehornet frå teltet og salva Salomo. Dei bles i horn, og alt folket ropa: «Lenge leve kong Salomo!»
וַיִּקַּח֩ צָד֨וֹק הַכֹּהֵ֜ן אֶת־קֶ֤רֶן הַשֶּׁ֙מֶן֙ מִן־הָאֹ֔הֶל וַיִּמְשַׁ֖ח אֶת־שְׁלֹמֹ֑ה וַֽיִּתְקְעוּ֙ בַּשּׁוֹפָ֔ר וַיֹּֽאמְרוּ֙ כָּל־הָעָ֔ם יְחִ֖י הַמֶּ֥לֶךְ שְׁלֹמֹֽה׃
44Kongen sende med han presten Sadok, profeten Natan, Benaja, son til Jojada, og kreterrane og pleterrane. Dei sette han på kongens muldyr.
וַיִּשְׁלַ֣ח אִתּֽוֹ־הַ֠מֶּלֶךְ אֶת־צָד֨וֹק הַכֹּהֵ֜ן וְאֶת־נָתָ֣ן הַנָּבִ֗יא וּבְנָיָ֙הוּ֙ בֶּן־יְה֣וֹיָדָ֔ע וְהַכְּרֵתִ֖י וְהַפְּלֵתִ֑י וַיַּרְכִּ֣בוּ אֹת֔וֹ עַ֖ל פִּרְדַּ֥ת הַמֶּֽלֶךְ׃
Henrettet Salomos fiender
På Salomos befaling henrettet Benaja Adonja, Joab og Simi for å sikre kongedømmet og ble deretter utnevnt til hærfører i Joabs sted.
25Kong Salomo sende Benaja, son til Jojada, og han slo han ned så han døydde.
וַיִּשְׁלַח֙ הַמֶּ֣לֶךְ שְׁלֹמֹ֔ה בְּיַ֖ד בְּנָיָ֣הוּ בֶן־יְהוֹיָדָ֑ע וַיִּפְגַּע־בּ֖וֹ וַיָּמֹֽת׃ ס
29Det vart meldt til kong Salomo at Joab hadde flykta til Herrens telt og stod ved altaret. Då sende Salomo Benaja, son til Jojada, og sa: «Gå og slå han ned!»
וַיֻּגַּ֞ד לַמֶּ֣לֶךְ שְׁלֹמֹ֗ה כִּ֣י נָ֤ס יוֹאָב֙ אֶל־אֹ֣הֶל יְהוָ֔ה וְהִנֵּ֖ה אֵ֣צֶל הַמִּזְבֵּ֑חַ וַיִּשְׁלַ֨ח שְׁלֹמֹ֜ה אֶת־בְּנָיָ֧הוּ בֶן־יְהוֹיָדָ֛ע לֵאמֹ֖ר לֵ֥ךְ פְּגַע־בּֽוֹ׃
30Benaja kom til Herrens telt og sa til han: «Så seier kongen: Kom ut!» Men han svara: «Nei, her vil eg døy!» Benaja gjekk attende til kongen med melding og sa: «Så tala Joab, og så svara han meg.»
וַיָּבֹ֨א בְנָיָ֜הוּ אֶל־אֹ֣הֶל יְהוָ֗ה וַיֹּ֨אמֶר אֵלָ֜יו כֹּֽה־אָמַ֤ר הַמֶּ֙לֶךְ֙ צֵ֔א וַיֹּ֥אמֶר ׀ לֹ֖א כִּ֣י פֹ֣ה אָמ֑וּת וַיָּ֨שֶׁב בְּנָיָ֤הוּ אֶת־הַמֶּ֙לֶךְ֙ דָּבָ֣ר לֵאמֹ֔ר כֹּֽה־דִבֶּ֥ר יוֹאָ֖ב וְכֹ֥ה עָנָֽנִי׃
31Kongen sa til han: «Gjer som han har sagt! Slå han ned og grav han ned! Så tek du bort frå meg og frå huset til far min det uskyldige blodet som Joab har aust ut.
וַיֹּ֧אמֶר ל֣וֹ הַמֶּ֗לֶךְ עֲשֵׂה֙ כַּאֲשֶׁ֣ר דִּבֶּ֔ר וּפְגַע־בּ֖וֹ וּקְבַרְתּ֑וֹ וַהֲסִירֹ֣תָ ׀ דְּמֵ֣י חִנָּ֗ם אֲשֶׁר֙ שָׁפַ֣ךְ יוֹאָ֔ב מֵעָלַ֕י וּמֵעַ֖ל בֵּ֥ית אָבִֽי׃
34Så gjekk Benaja, son til Jojada, opp og slo han ned og drap han. Han vart gravlagd i huset sitt i øydemarka.
וַיַּ֗עַל בְּנָיָ֙הוּ֙ בֶּן־יְה֣וֹיָדָ֔ע וַיִּפְגַּע־בּ֖וֹ וַיְמִתֵ֑הוּ וַיִּקָּבֵ֥ר בְּבֵית֖וֹ בַּמִּדְבָּֽר׃
35Kongen sette Benaja, son til Jojada, over hæren i hans stad, og presten Sadok sette kongen i staden til Ebjatar.
וַיִּתֵּ֨ן הַמֶּ֜לֶךְ אֶת־בְּנָיָ֧הוּ בֶן־יְהוֹיָדָ֛ע תַּחְתָּ֖יו עַל־הַצָּבָ֑א וְאֶת־צָד֤וֹק הַכֹּהֵן֙ נָתַ֣ן הַמֶּ֔לֶךְ תַּ֖חַת אֶבְיָתָֽר׃
46Kongen gav Benaja, son til Jojada, påbod, og han gjekk ut og slo han ned så han døydde. Og kongedømet var grunnfesta i Salomos hand.
וַיְצַ֣ו הַמֶּ֗לֶךְ אֶת־בְּנָיָ֙הוּ֙ בֶּן־יְה֣וֹיָדָ֔ע וַיֵּצֵ֕א וַיִּפְגַּע־בּ֖וֹ וַיָּמֹ֑ת וְהַמַּמְלָכָ֥ה נָכ֖וֹנָה בְּיַד־שְׁלֹמֹֽה׃