Sadok (øversteprest)
Den trofaste øversteprest
Sadok var øversteprest under kong David og Salomo, og forble trofast mot David under Absaloms opprør. Han salvet Salomo til konge og grunnla den prestelige slektslinjen som tjente i tempelet. Hans etterkommere, saddukeerne, ble senere en fremtredende religiøs gruppe i Israel.
Familie
Nøkkelhendingar
Tjener som øversteprest under David
Sadok tjente som øversteprest sammen med Abjatar under kong Davids regjeringstid, og de delte ansvaret for prestetjenesten.
17Sadok, son til Ahitub, og Ahimelek, son til Abjatar, var prestar. Seraja var skrivar.
וְצָד֧וֹק בֶּן־אֲחִיט֛וּב וַאֲחִימֶ֥לֶךְ בֶּן־אֶבְיָתָ֖ר כֹּהֲנִ֑ים וּשְׂרָיָ֖ה סוֹפֵֽר׃
Forble trofast under Absaloms opprør
Da Absalom gjorde opprør mot sin far David, ville Sadok følge kongen med paktens ark, men David sendte ham tilbake til Jerusalem som spion.
24Og sjå, Sadok var der, og alle levittane med han, og dei bar Guds paktkiste. Dei sette ned Guds kiste, og Abjatar steig opp til alt folket hadde kome seg ut frå byen.
וְהִנֵּ֨ה גַם־צָד֜וֹק וְכָֽל־הַלְוִיִּ֣ם אִתּ֗וֹ נֹֽשְׂאִים֙ אֶת־אֲרוֹן֙ בְּרִ֣ית הָאֱלֹהִ֔ים וַיַּצִּ֙קוּ֙ אֶת־אֲר֣וֹן הָאֱלֹהִ֔ים וַיַּ֖עַל אֶבְיָתָ֑ר עַד־תֹּ֥ם כָּל־הָעָ֖ם לַעֲב֥וֹר מִן־הָעִֽיר׃
25Då sa kongen til Sadok: «Før Guds kiste tilbake til byen! Finn eg nåde for Herrens auge, så fører han meg tilbake og lèt meg sjå kista og bustaden hans.
וַיֹּ֤אמֶר הַמֶּ֙לֶךְ֙ לְצָד֔וֹק הָשֵׁ֛ב אֶת־אֲר֥וֹן הָאֱלֹהִ֖ים הָעִ֑יר אִם־אֶמְצָ֥א חֵן֙ בְּעֵינֵ֣י יְהוָ֔ה וֶהֱשִׁבַ֕נִי וְהִרְאַ֥נִי אֹת֖וֹ וְאֶת־נָוֵֽהוּ׃
26Men seier han: Eg har ikkje glede i deg – sjå, her er eg. Lat han gjera med meg som han finn godt!»
וְאִם֙ כֹּ֣ה יֹאמַ֔ר לֹ֥א חָפַ֖צְתִּי בָּ֑ךְ הִנְנִ֕י יַֽעֲשֶׂה־לִּ֕י כַּאֲשֶׁ֖ר טֽ[m]וֹב בְּעֵינָֽיו׃ ס
27Kongen sa til presten Sadok: «Er ikkje du ein sjåar? Vend tilbake til byen i fred, og lat Ahimaas, son din, og Jonatan, son til Abjatar, dei to sønene dykkar, vera med dykk.
וַיֹּ֤אמֶר הַמֶּ֙לֶךְ֙ אֶל־צָד֣וֹק הַכֹּהֵ֔ן הֲרוֹאֶ֣ה אַתָּ֔ה שֻׁ֥בָה הָעִ֖יר בְּשָׁל֑וֹם וַאֲחִימַ֨עַץ בִּנְךָ֜ וִיהוֹנָתָ֧ן בֶּן־אֶבְיָתָ֛ר שְׁנֵ֥י בְנֵיכֶ֖ם אִתְּכֶֽם׃
29Så førte Sadok og Abjatar Guds kiste tilbake til Jerusalem, og dei vart verande der.
וַיָּ֨שֶׁב צָד֧וֹק וְאֶבְיָתָ֛ר אֶת־אֲר֥וֹן הָאֱלֹהִ֖ים יְרוּשָׁלָ֑͏ִם וַיֵּשְׁב֖וּ שָֽׁם׃
Formidlet etterretning til David
Sadok og Abjatar sendte sine sønner for å bringe viktig informasjon til David om Absaloms planer, noe som bidro til Davids seier.
15Husjai sa til prestane Sadok og Abjatar: «Slik og slik rådde Ahitofel Absalom og dei eldste i Israel, men slik og slik har eg gjeve råd.
וַיֹּ֣אמֶר חוּשַׁ֗י אֶל־צָד֤וֹק וְאֶל־אֶבְיָתָר֙ הַכֹּ֣הֲנִ֔ים כָּזֹ֣את וְכָזֹ֗את יָעַ֤ץ אֲחִיתֹ֙פֶל֙ אֶת־אַבְשָׁלֹ֔ם וְאֵ֖ת זִקְנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֑ל וְכָזֹ֥את וְכָזֹ֖את יָעַ֥צְתִּי אָֽנִי׃
16Send no straks bod og sei til David: 'Bli ikkje verande i natt på øydemarkslettene, men ta deg over, elles blir kongen og alt folket med han slukt.'»
וְעַתָּ֡ה שִׁלְח֣וּ מְהֵרָה֩ וְהַגִּ֨ידוּ לְדָוִ֜ד לֵאמֹ֗ר אַל־תָּ֤לֶן הַלַּ֙יְלָה֙ בְּעַֽרְב֣וֹת הַמִּדְבָּ֔ר וְגַ֖ם עָב֣וֹר תַּעֲב֑וֹר פֶּ֚ן יְבֻלַּ֣ע לַמֶּ֔לֶךְ וּלְכָל־הָעָ֖ם אֲשֶׁ֥ר אִתּֽוֹ׃
17Jonatan og Ahimaas stod ved En-Rogel. Ei tenestejente skulle gå og gje dei bodskap, og så skulle dei gå og fortelja det til kong David. For dei kunne ikkje visa seg og gå inn i byen.
וִיהוֹנָתָ֨ן וַאֲחִימַ֜עַץ עֹמְדִ֣ים בְּעֵין־רֹגֵ֗ל וְהָלְכָ֤ה הַשִּׁפְחָה֙ וְהִגִּ֣ידָה לָהֶ֔ם וְהֵם֙ יֵֽלְכ֔וּ וְהִגִּ֖ידוּ לַמֶּ֣לֶךְ דָּוִ֑ד כִּ֣י לֹ֥א יוּכְל֛וּ לְהֵרָא֖וֹת לָב֥וֹא הָעִֽירָה׃
21Då dei var borte, kom dei opp frå brunnen og gjekk og fortalde det til kong David. Dei sa til David: «Bryt opp og kom dykk fort over vatnet, for slik har Ahitofel rådd mot dykk.»
וַיְהִ֣י ׀ אַחֲרֵ֣י לֶכְתָּ֗ם וֽ͏ַיַּעֲלוּ֙ מֵֽהַבְּאֵ֔ר וַיֵּ֣לְכ֔וּ וַיַּגִּ֖דוּ לַמֶּ֣לֶךְ דָּוִ֑ד וַיֹּאמְר֣וּ אֶל־דָּוִ֗ד ק֣וּמוּ וְעִבְר֤וּ מְהֵרָה֙ אֶת־הַמַּ֔יִם כִּי־כָ֛כָה יָעַ֥ץ עֲלֵיכֶ֖ם אֲחִיתֹֽפֶל׃
Støttet Salomo som tronarving
Mens Abjatar støttet Adonja, forble Sadok trofast mot Davids ønske om at Salomo skulle bli konge.
8Men presten Sadok, Benaja, son til Jojada, profeten Natan, Sime'i, Re'i og Davids krigarar var ikkje med Adonja.
וְצָד֣וֹק הַ֠כֹּהֵן וּבְנָיָ֨הוּ בֶן־יְהוֹיָדָ֜ע וְנָתָ֤ן הַנָּבִיא֙ וְשִׁמְעִ֣י וְרֵעִ֔י וְהַגִּבּוֹרִ֖ים אֲשֶׁ֣ר לְדָוִ֑ד לֹ֥א הָי֖וּ עִם־אֲדֹנִיָּֽהוּ׃
26Men meg, tenaren din, og presten Sadok og Benaja, son til Jojada, og Salomo, tenaren din, har han ikkje kalla.
וְלִ֣י אֲנִֽי־עַ֠בְדֶּךָ וּלְצָדֹ֨ק הַכֹּהֵ֜ן וְלִבְנָיָ֧הוּ בֶן־יְהוֹיָדָ֛ע וְלִשְׁלֹמֹ֥ה עַבְדְּךָ֖ לֹ֥א קָרָֽא׃
Salvet Salomo til konge
Sadok og profeten Natan salvet Salomo til konge ved Gihon-kilden etter Davids befaling, og sikret dermed den rettmessige tronarvingen.
34Der skal presten Sadok og profeten Natan salva han til konge over Israel. Blås i horn og rop: 'Lenge leve kong Salomo!'
וּמָשַׁ֣ח אֹת֣וֹ שָׁ֠ם צָד֨וֹק הַכֹּהֵ֜ן וְנָתָ֧ן הַנָּבִ֛יא לְמֶ֖לֶךְ עַל־יִשְׂרָאֵ֑ל וּתְקַעְתֶּם֙ בַּשּׁוֹפָ֔ר וַאֲמַרְתֶּ֕ם יְחִ֖י הַמֶּ֥לֶךְ שְׁלֹמֹֽה׃
38Så gjekk presten Sadok, profeten Natan, Benaja, son til Jojada, og kreterrane og pleterrane ned og sette Salomo på kong Davids muldyr og førte han til Gihon.
וַיֵּ֣רֶד צָד֣וֹק הַ֠כֹּהֵן וְנָתָ֨ן הַנָּבִ֜יא וּבְנָיָ֣הוּ בֶן־יְהוֹיָדָ֗ע וְהַכְּרֵתִי֙ וְהַפְּלֵתִ֔י וַיַּרְכִּ֙בוּ֙ אֶת־שְׁלֹמֹ֔ה עַל־פִּרְדַּ֖ת הַמֶּ֣לֶךְ דָּוִ֑ד וַיֹּלִ֥כוּ אֹת֖וֹ עַל־גִּחֽוֹן׃
39Presten Sadok tok oljehornet frå teltet og salva Salomo. Dei bles i horn, og alt folket ropa: «Lenge leve kong Salomo!»
וַיִּקַּח֩ צָד֨וֹק הַכֹּהֵ֜ן אֶת־קֶ֤רֶן הַשֶּׁ֙מֶן֙ מִן־הָאֹ֔הֶל וַיִּמְשַׁ֖ח אֶת־שְׁלֹמֹ֑ה וַֽיִּתְקְעוּ֙ בַּשּׁוֹפָ֔ר וַיֹּֽאמְרוּ֙ כָּל־הָעָ֔ם יְחִ֖י הַמֶּ֥לֶךְ שְׁלֹמֹֽה׃
45Presten Sadok og profeten Natan salva han til konge i Gihon. Så gjekk dei opp att derifrå med glede, og byen er i oppstyr. Det er den lyden de høyrde.
וַיִּמְשְׁח֣וּ אֹת֡וֹ צָד֣וֹק הַכֹּהֵ֣ן וְנָתָן֩ הַנָּבִּ֨יא ׀ לְמֶ֜לֶךְ בְּגִח֗וֹן וַיַּעֲל֤וּ מִשָּׁם֙ שְׂמֵחִ֔ים וַתֵּהֹ֖ם הַקִּרְיָ֑ה ה֥וּא הַקּ֖וֹל אֲשֶׁ֥ר שְׁמַעְתֶּֽם׃
Ble eneste øversteprest
Etter at Abjatar ble avsatt av Salomo for sin støtte til Adonja, ble Sadok den eneste øversteprest i Israel.
26Til presten Ebjatar sa kongen: «Gå til Anatot, til eigedomen din, for du fortener døden. Men i dag vil eg ikkje drepa deg, for du bar Herren Guds ark framfor David, far min, og du leid med i alt det far min leid.»
וּלְאֶבְיָתָ֨ר הַכֹּהֵ֜ן אָמַ֣ר הַמֶּ֗לֶךְ עֲנָתֹת֙ לֵ֣ךְ עַל־שָׂדֶ֔יךָ כִּ֛י אִ֥ישׁ מָ֖וֶת אָ֑תָּה וּבַיּ֨וֹם הַזֶּ֜ה לֹ֣א אֲמִיתֶ֗ךָ כִּֽי־נָשָׂ֜אתָ אֶת־אֲר֨וֹן אֲדֹנָ֤י יְהֹוִה֙ לִפְנֵי֙ דָּוִ֣ד אָבִ֔י וְכִ֣י הִתְעַנִּ֔יתָ בְּכֹ֥ל אֲשֶֽׁר־הִתְעַנָּ֖ה אָבִֽי׃
27Så dreiv Salomo Ebjatar bort frå å vera prest for Herren. Slik vart Herrens ord oppfylt, det han hadde tala om Elis hus i Sjilo.
וַיְגָ֤רֶשׁ שְׁלֹמֹה֙ אֶת־אֶבְיָתָ֔ר מִהְי֥וֹת כֹּהֵ֖ן לַֽיהוָ֑ה לְמַלֵּא֙ אֶת־דְּבַ֣ר יְהוָ֔ה אֲשֶׁ֥ר דִּבֶּ֛ר עַל־בֵּ֥ית עֵלִ֖י בְּשִׁלֹֽה׃ פ
35Kongen sette Benaja, son til Jojada, over hæren i hans stad, og presten Sadok sette kongen i staden til Ebjatar.
וַיִּתֵּ֨ן הַמֶּ֜לֶךְ אֶת־בְּנָיָ֧הוּ בֶן־יְהוֹיָדָ֛ע תַּחְתָּ֖יו עַל־הַצָּבָ֑א וְאֶת־צָד֤וֹק הַכֹּהֵן֙ נָתַ֣ן הַמֶּ֔לֶךְ תַּ֖חַת אֶבְיָתָֽר׃
Nemnd i Bibelen (47)
2. Samuel 8:172. Samuel 15:242. Samuel 15:272. Samuel 15:292. Samuel 15:352. Samuel 15:362. Samuel 17:152. Samuel 18:192. Samuel 18:222. Samuel 18:272. Samuel 19:122. Samuel 20:251. Kongebok 1:81. Kongebok 1:261. Kongebok 1:321. Kongebok 1:341. Kongebok 1:381. Kongebok 1:391. Kongebok 1:441. Kongebok 1:451. Kongebok 2:351. Kongebok 4:21. Kongebok 4:41. Krønikebok 5:341. Krønikebok 5:381. Krønikebok 6:381. Krønikebok 9:111. Krønikebok 12:291. Krønikebok 15:111. Krønikebok 16:391. Krønikebok 18:161. Krønikebok 24:31. Krønikebok 24:61. Krønikebok 24:311. Krønikebok 27:171. Krønikebok 29:222. Krønikebok 27:12. Krønikebok 31:10Esra 7:2Nehemja 3:4Nehemja 3:29Nehemja 10:22Nehemja 11:11Nehemja 13:13Esekiel 40:46Esekiel 48:11Matteus 1:14