Elisja
Profeten med dobbel del av Ånden
Òg kjend som: Elisha, Elishah
Elisja var en mektig profet i Israel som etterfulgte Elia. Han utførte en rekke undergjerninger og tjente som Guds talerør gjennom flere kongers regjeringstid i det nordlige riket. Han ble kjent for å motta en dobbel del av Elias ånd og for sine mange mirakler som vitnet om Guds makt og omsorg.
Familie
Nøkkelhendingar
Elisjas kall
Elia kastet kappen sin over Elisja mens han pløyde med tolv par okser, og Elisja forlot alt for å følge Elia som hans tjener og etterfølger.
19Han gjekk derifrå og fann Elisja, son til Sjafat. Han heldt på å pløya; tolv par oksar gjekk framfor han, og sjølv var han med det tolvte paret. Elia gjekk bort til han og kasta kappa si over han.
וַיֵּ֣לֶךְ מִ֠שָּׁם וַיִּמְצָ֞א אֶת־אֱלִישָׁ֤ע בֶּן־שָׁפָט֙ וְה֣וּא חֹרֵ֔שׁ שְׁנֵים־עָשָׂ֤ר צְמָדִים֙ לְפָנָ֔יו וְה֖וּא בִּשְׁנֵ֣ים הֶעָשָׂ֑ר וַיַּעֲבֹ֤ר אֵלִיָּ֙הוּ֙ אֵלָ֔יו וַיַּשְׁלֵ֥ךְ אַדַּרְתּ֖וֹ אֵלָֽיו׃
20Då forlét han oksane og sprang etter Elia og sa: «Lat meg få kyssa far min og mor mi farvel, så vil eg følgja deg.» Han svara: «Gå heim att, for kva har eg gjort med deg?»
וַיַּעֲזֹ֣ב אֶת־הַבָּקָ֗ר וַיָּ֙רָץ֙ אַחֲרֵ֣י אֽ͏ֵלִיָּ֔הוּ וַיֹּ֗אמֶר אֶשְּׁקָה־נָּא֙ לְאָבִ֣י וּלְאִמִּ֔י וְאֵלְכָ֖ה אַחֲרֶ֑יךָ וַיֹּ֤אמֶר לוֹ֙ לֵ֣ךְ שׁ֔וּב כִּ֥י מֶה־עָשִׂ֖יתִי לָֽךְ׃
21Elisja vende attende, tok dei to oksane og slakta dei. Med åket og reiskapen frå oksane kokte han kjøtet og gav det til folket, og dei åt. Så braut han opp og følgde Elia og tente han.
וַיָּ֨שָׁב מֵאַחֲרָ֜יו וַיִּקַּ֣ח אֶת־צֶ֧מֶד הַבָּקָ֣ר וַיִּזְבָּחֵ֗הוּ וּבִכְלִ֤י הַבָּקָר֙ בִּשְּׁלָ֣ם הַבָּשָׂ֔ר וַיִּתֵּ֥ן לָעָ֖ם וַיֹּאכֵ֑לוּ וַיָּ֗קָם וַיֵּ֛לֶךְ אַחֲרֵ֥י אֵלִיָּ֖הוּ וַיְשָׁרְתֵֽהוּ׃ פ
Elisja mottar dobbel del av Ånden
Da Elia ble tatt opp til himmelen i en ildvogn, ropte Elisja etter ham og tok opp Elias kappe. Han mottok en dobbel del av Elias ånd, noe han hadde bedt om.
9Då dei var komne over, sa Elia til Elisja: «Be om kva du vil eg skal gjera for deg, før eg vert teken bort frå deg.» Elisja svara: «Lat meg få ein dobbel del av din ande!»
וַיְהִ֣י כְעָבְרָ֗ם וְאֵ֨לִיָּ֜הוּ אָמַ֤ר אֶל־אֱלִישָׁע֙ שְׁאַל֙ מָ֣ה אֶֽעֱשֶׂה־לָּ֔ךְ בְּטֶ֖רֶם אֶלָּקַ֣ח מֵעִמָּ֑ךְ וַיֹּ֣אמֶר אֱלִישָׁ֔ע וִֽיהִי־נָ֛א פִּֽי־שְׁנַ֥יִם בְּרוּחֲךָ֖ אֵלָֽי׃
10Han svara: «Du har bede om noko vanskeleg. Men dersom du ser meg når eg vert teken bort frå deg, skal det gå slik. Elles ikkje.»
וַיֹּ֖אמֶר הִקְשִׁ֣יתָ לִשְׁא֑וֹל אִם־תִּרְאֶ֨ה אֹתִ֜י לֻקָּ֤ח מֵֽאִתָּךְ֙ יְהִֽי־לְךָ֣ כֵ֔ן וְאִם־אַ֖יִן לֹ֥א יִהְיֶֽה׃
11Medan dei gjekk og snakka saman, kom det brått ei eldvogn og eldhestar, som skilde dei frå kvarandre. Og Elia fór opp til himmelen i stormvinden.
וַיְהִ֗י הֵ֣מָּה הֹלְכִ֤ים הָלוֹךְ֙ וְדַבֵּ֔ר וְהִנֵּ֤ה רֶֽכֶב־אֵשׁ֙ וְס֣וּסֵי אֵ֔שׁ וַיַּפְרִ֖דוּ בֵּ֣ין שְׁנֵיהֶ֑ם וַיַּ֙עַל֙ אֵ֣לִיָּ֔הוּ בַּֽסְעָרָ֖ה הַשָּׁמָֽיִם׃
12Elisja såg det og ropa: «Far min, far min! Israels vogner og ryttarar!» Då han ikkje lenger kunne sjå han, tok han tak i kleda sine og reiv dei i to.
וֶאֱלִישָׁ֣ע רֹאֶ֗ה וְה֤וּא מְצַעֵק֙ אָבִ֣י ׀ אָבִ֗י רֶ֤כֶב יִשְׂרָאֵל֙ וּפָ֣רָשָׁ֔יו וְלֹ֥א רָאָ֖הוּ ע֑וֹד וֽ͏ַיַּחֲזֵק֙ בִּבְגָדָ֔יו וַיִּקְרָעֵ֖ם לִשְׁנַ֥יִם קְרָעִֽים׃
13Han tok opp kappa til Elia, som hadde falle av han, og gjekk tilbake og stod ved elvebredda til Jordan.
וַיָּ֙רֶם֙ אֶת־אַדֶּ֣רֶת אֵלִיָּ֔הוּ אֲשֶׁ֥ר נָפְלָ֖ה מֵעָלָ֑יו וַיָּ֥שָׁב וַֽיַּעֲמֹ֖ד עַל־שְׂפַ֥ת הַיַּרְדֵּֽן׃
14Han tok kappa til Elia, som hadde falle av han, slo på vatnet og sa: «Kvar er Herren, Elias Gud?» Då han slo på vatnet, delte det seg til begge sider, og Elisja gjekk over.
וַיִּקַּח֩ אֶת־אַדֶּ֨רֶת אֵלִיָּ֜הוּ אֲשֶׁר־נָפְלָ֤ה מֵֽעָלָיו֙ וַיַּכֶּ֣ה אֶת־הַמַּ֔יִם וַיֹּאמַ֕ר אַיֵּ֕ה יְהוָ֖ה אֱלֹהֵ֣י אֵלִיָּ֑הוּ אַף־ה֣וּא ׀ וַיַּכֶּ֣ה אֶת־הַמַּ֗יִם וַיֵּֽחָצוּ֙ הֵ֣נָּה וָהֵ֔נָּה וַֽיַּעֲבֹ֖ר אֱלִישָֽׁע׃
Helbredelsen av Naaman
Elisja instruerte den syriske hærføreren Naaman til å vaske seg syv ganger i Jordan-elven for å bli helbredet for sin spedalskhet, og Naaman ble frisk.
1Na'aman, hærføraren til kongen i Aram, var ein mektig mann hos herren sin og høgt æra, for gjennom han hadde Herren gjeve Aram siger. Han var ein modig krigar, men han var spedalsk.
וְ֠נַעֲמָן שַׂר־צְבָ֨א מֶֽלֶךְ־אֲרָ֜ם הָיָ֣ה אִישׁ֩ גָּד֨וֹל לִפְנֵ֤י אֲדֹנָיו֙ וּנְשֻׂ֣א פָנִ֔ים כִּֽי־ב֛וֹ נָֽתַן־יְהוָ֥ה תְּשׁוּעָ֖ה לַאֲרָ֑ם וְהָאִ֗ישׁ הָיָ֛ה גִּבּ֥וֹר חַ֖יִל מְצֹרָֽע׃
2Aramarane hadde drege ut i flokkar og teke til fange ei ung jente frå Israel. Ho tente hos kona til Na'aman.
וַאֲרָם֙ יָצְא֣וּ גְדוּדִ֔ים וַיִּשְׁבּ֛וּ מֵאֶ֥רֶץ יִשְׂרָאֵ֖ל נַעֲרָ֣ה קְטַנָּ֑ה וַתְּהִ֕י לִפְנֵ֖י אֵ֥שֶׁת נַעֲמָֽן׃
3Ho sa til frua si: «Å, om herren min kunne koma til profeten i Samaria! Då ville han lækja han for spedalsken hans.»
וַתֹּ֙אמֶר֙ אֶל־גְּבִרְתָּ֔הּ אַחֲלֵ֣י אֲדֹנִ֔י לִפְנֵ֥י הַנָּבִ֖יא אֲשֶׁ֣ר בְּשֹׁמְר֑וֹן אָ֛ז יֶאֱסֹ֥ף אֹת֖וֹ מִצָּרַעְתּֽוֹ׃
4Na'aman gjekk inn og fortalde herren sin: «Slik og slik har jenta frå Israel sagt.»
וַיָּבֹ֕א וַיַּגֵּ֥ד לַאדֹנָ֖יו לֵאמֹ֑ר כָּזֹ֤את וְכָזֹאת֙ דִּבְּרָ֣ה הַֽנַּעֲרָ֔ה אֲשֶׁ֖ר מֵאֶ֥רֶץ יִשְׂרָאֵֽל׃
5Kongen i Aram sa: «Dra av stad, så skal eg senda eit brev til kongen i Israel.» Så drog han og tok med seg ti talentar sølv, seks tusen gullstykke og ti klesdrakter.
וַיֹּ֤אמֶר מֶֽלֶךְ־אֲרָם֙ לֶךְ־בֹּ֔א וְאֶשְׁלְחָ֥ה סֵ֖פֶר אֶל־מֶ֣לֶךְ יִשְׂרָאֵ֑ל וַיֵּלֶךְ֩ וַיִּקַּ֨ח בְּיָד֜וֹ עֶ֣שֶׂר כִּכְּרֵי־כֶ֗סֶף וְשֵׁ֤שֶׁת אֲלָפִים֙ זָהָ֔ב וְעֶ֖שֶׂר חֲלִיפ֥וֹת בְּגָדִֽים׃
6Han kom med brevet til kongen i Israel. Der stod det: «Når dette brevet kjem til deg, sjå, eg sender tenaren min Na'aman til deg, så du kan lækja han for spedalsken hans.»
וַיָּבֵ֣א הַסֵּ֔פֶר אֶל־מֶ֥לֶךְ יִשְׂרָאֵ֖ל לֵאמֹ֑ר וְעַתָּ֗ה כְּב֨וֹא הַסֵּ֤פֶר הַזֶּה֙ אֵלֶ֔יךָ הִנֵּ֨ה שָׁלַ֤חְתִּי אֵלֶ֙יךָ֙ אֶת־נַעֲמָ֣ן עַבְדִּ֔י וַאֲסַפְתּ֖וֹ מִצָּרַעְתּֽוֹ׃
7Då kongen i Israel las brevet, reiv han sund kleda sine og sa: «Er eg Gud, som kan drepa og gjera levande, sidan han sender bod til meg om å lækja ein mann for spedalsken hans? Forstå då og sjå at han søkjer strid med meg!»
וַיְהִ֡י כִּקְרֹא֩ מֶֽלֶךְ־יִשְׂרָאֵ֨ל אֶת־הַסֵּ֜פֶר וַיִּקְרַ֣ע בְּגָדָ֗יו וַיֹּ֙אמֶר֙ הַאֱלֹהִ֥ים אָ֙נִי֙ לְהָמִ֣ית וּֽלְהַחֲי֔וֹת כִּֽי־זֶה֙ שֹׁלֵ֣חַ אֵלַ֔י לֶאֱסֹ֥ף אִ֖ישׁ מִצָּֽרַעְתּ֑וֹ כִּ֤י אַךְ־דְּעֽוּ־נָא֙ וּרְא֔וּ כִּֽי־מִתְאַנֶּ֥ה ה֖וּא לִֽי׃
8Då Elisja, gudsmannen, høyrde at kongen i Israel hadde rive sund kleda sine, sende han bod til kongen og sa: «Kvifor har du rive sund kleda dine? Lat han koma til meg, så skal han få vita at det finst ein profet i Israel.»
וַיְהִ֞י כִּשְׁמֹ֣עַ ׀ אֱלִישָׁ֣ע אִישׁ־הָאֱלֹהִ֗ים כִּֽי־קָרַ֤ע מֶֽלֶךְ־יִשְׂרָאֵל֙ אֶת־בְּגָדָ֔יו וַיִּשְׁלַח֙ אֶל־הַמֶּ֣לֶךְ לֵאמֹ֔ר לָ֥מָּה קָרַ֖עְתָּ בְּגָדֶ֑יךָ יָבֹֽא־נָ֣א אֵלַ֔י וְיֵדַ֕ע כִּ֛י יֵ֥שׁ נָבִ֖יא בְּיִשְׂרָאֵֽל׃
9Så kom Na'aman med hestane og vogna si og stansa framfor huset til Elisja.
וַיָּבֹ֥א נַעֲמָ֖ן *בסוסו **בְּסוּסָ֣יו וּבְרִכְבּ֑וֹ וַיַּעֲמֹ֥ד פֶּֽתַח־הַבַּ֖יִת לֶאֱלִישָֽׁע׃
10Elisja sende ein bodberar ut til han og sa: «Gå og bad deg sju gonger i Jordan, så skal kroppen din bli frisk att, og du skal vera rein.»
וַיִּשְׁלַ֥ח אֵלָ֛יו אֱלִישָׁ֖ע מַלְאָ֣ךְ לֵאמֹ֑ר הָל֗וֹךְ וְרָחַצְתָּ֤ שֶֽׁבַע־פְּעָמִים֙ בַּיַּרְדֵּ֔ן וְיָשֹׁ֧ב בְּשָׂרְךָ֛ לְךָ֖ וּטְהָֽר׃
11Men Na'aman vart sint og gjekk bort. Han sa: «Sjå, eg tenkte han ville koma ut til meg, stå der og ropa på namnet til Herren sin Gud, føra handa si over det sjuke staden og lækja spedalsken.»
וַיִּקְצֹ֥ף נַעֲמָ֖ן וַיֵּלַ֑ךְ וַיֹּאמֶר֩ הִנֵּ֨ה אָמַ֜רְתִּי אֵלַ֣י ׀ יֵצֵ֣א יָצ֗וֹא וְעָמַד֙ וְקָרָא֙ בְּשֵׁם־יְהוָ֣ה אֱלֹהָ֔יו וְהֵנִ֥יף יָד֛וֹ אֶל־הַמָּק֖וֹם וְאָסַ֥ף הַמְּצֹרָֽע׃
12Er ikkje Amana og Parpar, elvane i Damaskus, betre enn alle vatna i Israel? Kunne eg ikkje bada meg i dei og bli rein?» Så snudde han seg og gjekk bort i sinne.
הֲלֹ֡א טוֹב֩ *אבנה **אֲמָנָ֨ה וּפַרְפַּ֜ר נַהֲר֣וֹת דַּמֶּ֗שֶׂק מִכֹּל֙ מֵימֵ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל הֲלֹֽא־אֶרְחַ֥ץ בָּהֶ֖ם וְטָהָ֑רְתִּי וַיִּ֖פֶן וַיֵּ֥לֶךְ בְּחֵמָֽה׃
13Men tenarane hans gjekk bort til han og sa: «Far, om profeten hadde bede deg gjera noko stort, ville du ikkje ha gjort det? Kor mykje meir då, når han berre seier til deg: Bad deg og bli rein!»
וַיִּגְּשׁ֣וּ עֲבָדָיו֮ וַיְדַבְּר֣וּ אֵלָיו֒ וַיֹּאמְר֗וּ אָבִי֙ דָּבָ֣ר גָּד֗וֹל הַנָּבִ֛יא דִּבֶּ֥ר אֵלֶ֖יךָ הֲל֣וֹא תַעֲשֶׂ֑ה וְאַ֛ף כִּֽי־אָמַ֥ר אֵלֶ֖יךָ רְחַ֥ץ וּטְהָֽר׃
14Så gjekk han ned og dukka seg sju gonger i Jordan, slik gudsmannen hadde sagt. Og kroppen hans vart frisk att som kroppen til ein liten gut, og han vart rein.
וַיֵּ֗רֶד וַיִּטְבֹּ֤ל בַּיַּרְדֵּן֙ שֶׁ֣בַע פְּעָמִ֔ים כִּדְבַ֖ר אִ֣ישׁ הָאֱלֹהִ֑ים וַיָּ֣שָׁב בְּשָׂר֗וֹ כִּבְשַׂ֛ר נַ֥עַר קָטֹ֖ן וַיִּטְהָֽר׃
Enken og oljekrukken
Elisja hjalp en profetenkke som var i gjeld ved å la Gud formere oljen hennes på mirakuløst vis, slik at hun kunne selge oljen og betale sin gjeld.
1Ei kvinne, kona til ein av profetlærlingane, ropa til Elisja og sa: «Mannen min, tenaren din, er død. Du veit at tenaren din hadde age for Herren. No kjem den han skulda pengar til, for å ta dei to sønene mine til slavar.»
וְאִשָּׁ֣ה אַחַ֣ת מִנְּשֵׁ֣י בְנֵֽי־הַ֠נְּבִיאִים צָעֲקָ֨ה אֶל־אֱלִישָׁ֜ע לֵאמֹ֗ר עַבְדְּךָ֤ אִישִׁי֙ מֵ֔ת וְאַתָּ֣ה יָדַ֔עְתָּ כִּ֣י עַבְדְּךָ֔ הָיָ֥ה יָרֵ֖א אֶת־יְהוָ֑ה וְהַ֨נֹּשֶׁ֔ה בָּ֗א לָקַ֜חַת אֶת־שְׁנֵ֧י יְלָדַ֛י ל֖וֹ לַעֲבָדִֽים׃
2Elisja sa til henne: «Kva kan eg gjera for deg? Fortel meg, kva har du i huset?» Ho svara: «Tenestekvinne di har ikkje anna i huset enn ei krukke med olje.»
וַיֹּ֨אמֶר אֵלֶ֤יהָ אֱלִישָׁע֙ מָ֣ה אֽ͏ֶעֱשֶׂה־לָּ֔ךְ הַגִּ֣ידִי לִ֔י מַה־יֶּשׁ־*לכי **לָ֖ךְ בַּבָּ֑יִת וַתֹּ֗אמֶר אֵ֣ין לְשִׁפְחָתְךָ֥ כֹל֙ בַּבַּ֔יִת כִּ֖י אִם־אָס֥וּךְ שָֽׁמֶן׃
3Då sa han: «Gå og lån kar frå alle grannane dine utanfrå – tomme kar. Ikkje lån for få!»
וַיֹּ֗אמֶר לְכִ֨י שַׁאֲלִי־לָ֤ךְ כֵּלִים֙ מִן־הַח֔וּץ מֵאֵ֖ת כָּל־*שכנכי **שְׁכֵנָ֑יִךְ כֵּלִ֥ים רֵקִ֖ים אַל־תַּמְעִֽיטִי׃
4«Så skal du gå inn og stengja døra etter deg og sønene dine. Hell olje i alle desse kara, og set dei fulle til sides.»
וּבָ֗את וְסָגַ֤רְתְּ הַדֶּ֙לֶת֙ בַּעֲדֵ֣ךְ וּבְעַד־בָּנַ֔יִךְ וְיָצַ֕קְתְּ עַ֥ל כָּל־הַכֵּלִ֖ים הָאֵ֑לֶּה וְהַמָּלֵ֖א תַּסִּֽיעִי׃
5Ho gjekk frå han og stengde døra etter seg og sønene sine. Dei bar kara bort til henne, og ho helte i.
וַתֵּ֙לֶךְ֙ מֵֽאִתּ֔וֹ וַתִּסְגֹּ֣ר הַדֶּ֔לֶת בַּעֲדָ֖הּ וּבְעַ֣ד בָּנֶ֑יהָ הֵ֛ם מַגִּשִׁ֥ים אֵלֶ֖יהָ וְהִ֥יא *מיצקת **מוֹצָֽקֶת׃
6Då kara var fulle, sa ho til son sin: «Ber hit endå eit kar til meg.» Men han svara: «Det er ikkje fleire kar.» Då stansa oljen.
וַיְהִ֣י ׀ כִּמְלֹ֣את הַכֵּלִ֗ים וַתֹּ֤אמֶר אֶל־בְּנָהּ֙ הַגִּ֨ישָׁה אֵלַ֥י עוֹד֙ כֶּ֔לִי וַיֹּ֣אמֶר אֵלֶ֔יהָ אֵ֥ין ע֖וֹד כֶּ֑לִי וַֽיַּעֲמֹ֖ד הַשָּֽׁמֶן׃
7Ho kom og fortalde det til gudsmannen. Han sa: «Gå og sel oljen og betal gjelda di. Du og sønene dine kan leva av det som er att.»
וַתָּבֹ֗א וַתַּגֵּד֙ לְאִ֣ישׁ הָאֱלֹהִ֔ים וַיֹּ֗אמֶר לְכִי֙ מִכְרִ֣י אֶת־הַשֶּׁ֔מֶן וְשַׁלְּמִ֖י אֶת־*נשיכי **נִשְׁיֵ֑ךְ וְאַ֣תְּ *בניכי **וּבָנַ֔יִךְ תִֽחְיִ֖י בַּנּוֹתָֽר׃ פ
Oppvekkelsen av sjunemittens sønn
Elisja vakte til live den døde sønnen til den rike kvinnen fra Sjunem, som først hadde fått barnet etter Elisjas profeti.
32Då Elisja kom inn i huset, låg guten død på senga hans.
וַיָּבֹ֥א אֱלִישָׁ֖ע הַבָּ֑יְתָה וְהִנֵּ֤ה הַנַּ֙עַר֙ מֵ֔ת מֻשְׁכָּ֖ב עַל־מִטָּתֽוֹ׃
33Han gjekk inn og stengde døra etter dei begge, og så bad han til Herren.
וַיָּבֹ֕א וַיִּסְגֹּ֥ר הַדֶּ֖לֶת בְּעַ֣ד שְׁנֵיהֶ֑ם וַיִּתְפַּלֵּ֖ל אֶל־יְהוָֽה׃
34Han gjekk opp og la seg over barnet, munnen sin mot munnen hans, auga sine mot auga hans og hendene sine mot hendene hans. Då han la seg over han, vart kroppen til guten varm.
וַיַּ֜עַל וַיִּשְׁכַּ֣ב עַל־הַיֶּ֗לֶד וַיָּשֶׂם֩ פִּ֨יו עַל־פִּ֜יו וְעֵינָ֤יו עַל־עֵינָיו֙ וְכַפָּ֣יו עַל־*כפו **כַּפָּ֔יו וַיִּגְהַ֖ר עָלָ֑יו וַיָּ֖חָם בְּשַׂ֥ר הַיָּֽלֶד׃
35Han reiste seg og gjekk att og fram i huset, og så gjekk han opp att og la seg over han. Då nøs guten sju gonger og opna auga.
וַיָּ֜שָׁב וַיֵּ֣לֶךְ בַּבַּ֗יִת אַחַ֥ת הֵ֙נָּה֙ וְאַחַ֣ת הֵ֔נָּה וַיַּ֖עַל וַיִּגְהַ֣ר עָלָ֑יו וַיְזוֹרֵ֤ר הַנַּ֙עַר֙ עַד־שֶׁ֣בַע פְּעָמִ֔ים וַיִּפְקַ֥ח הַנַּ֖עַר אֶת־עֵינָֽיו׃
36Han kalla på Gehasi og sa: «Kall på sjunemittkvinna.» Han kalla på henne, og ho kom til han. Han sa: «Tak opp son din!»
וַיִּקְרָ֣א אֶל־גֵּיחֲזִ֗י וַיֹּ֙אמֶר֙ קְרָא֙ אֶל־הַשֻּׁנַּמִּ֣ית הַזֹּ֔את וַיִּקְרָאֶ֖הָ וַתָּב֣וֹא אֵלָ֑יו וַיֹּ֖אמֶר שְׂאִ֥י בְנֵֽךְ׃
37Ho kom og fall ned for føtene hans og bøygde seg til jorda. Så tok ho son sin og gjekk ut.
וַתָּבֹא֙ וַתִּפֹּ֣ל עַל־רַגְלָ֔יו וַתִּשְׁתַּ֖חוּ אָ֑רְצָה וַתִּשָּׂ֥א אֶת־בְּנָ֖הּ וַתֵּצֵֽא׃ פ
Elisja og den syriske hæren
Da syrerne omringet byen Dotan for å fange Elisja, ba profeten Gud slå fienden med blindhet. Han førte dem deretter til Samaria og ba kongen gi dem mat i stedet for å drepe dem.
13Kongen sa: «Gå og finn ut kvar han er, så eg kan senda folk og gripa han.» Det vart meldt til han: «Han er i Dotan.»
וַיֹּ֗אמֶר לְכ֤וּ וּרְאוּ֙ אֵיכֹ֣ה ה֔וּא וְאֶשְׁלַ֖ח וְאֶקָּחֵ֑הוּ וַיֻּגַּד־ל֥וֹ לֵאמֹ֖ר הִנֵּ֥ה בְדֹתָֽן׃
14Då sende han hestar og vogner og ein stor hærstyrke dit. Dei kom om natta og omringa byen.
וַיִּשְׁלַח־שָׁ֛מָּה סוּסִ֥ים וְרֶ֖כֶב וְחַ֣יִל כָּבֵ֑ד וַיָּבֹ֣אוּ לַ֔יְלָה וַיַּקִּ֖פוּ עַל־הָעִֽיר׃
15Tidleg om morgonen stod tenaren til gudsmannen opp og gjekk ut. Då såg han at ein hær med hestar og vogner omringa byen. Tenaren sa til han: «Å nei, herre! Kva skal vi gjera?»
וַ֠יַּשְׁכֵּם מְשָׁרֵ֨ת אִ֥ישׁ הָֽאֱלֹהִים֮ לָקוּם֒ וַיֵּצֵ֕א וְהִנֵּה־חַ֛יִל סוֹבֵ֥ב אֶת־הָעִ֖יר וְס֣וּס וָרָ֑כֶב וַיֹּ֨אמֶר נַעֲר֥וֹ אֵלָ֛יו אֲהָ֥הּ אֲדֹנִ֖י אֵיכָ֥ה נֽ͏ַעֲשֶֽׂה׃
16Han svara: «Ver ikkje redd! For dei som er med oss, er fleire enn dei som er med dei.»
וַיֹּ֖אמֶר אַל־תִּירָ֑א כִּ֤י רַבִּים֙ אֲשֶׁ֣ר אִתָּ֔נוּ מֵאֲשֶׁ֖ר אוֹתָֽם׃
17Så bad Elisja og sa: «Herre, opna auga hans så han kan sjå!» Og Herren opna auga til tenaren, og han såg at fjellet var fullt av hestar og eldvogner rundt Elisja.
וַיִּתְפַּלֵּ֤ל אֱלִישָׁע֙ וַיֹּאמַ֔ר יְהוָ֕ה פְּקַח־נָ֥א אֶת־עֵינָ֖יו וְיִרְאֶ֑ה וַיִּפְקַ֤ח יְהוָה֙ אֶת־עֵינֵ֣י הַנַּ֔עַר וַיַּ֗רַא וְהִנֵּ֨ה הָהָ֜ר מָלֵ֨א סוּסִ֥ים וְרֶ֛כֶב אֵ֖שׁ סְבִיבֹ֥ת אֱלִישָֽׁע׃
18Då aramearane kom ned mot han, bad Elisja til Herren og sa: «Slå dette folket med blindskap!» Og han slo dei med blindskap, slik Elisja hadde sagt.
וַיֵּרְדוּ֮ אֵלָיו֒ וַיִּתְפַּלֵּ֨ל אֱלִישָׁ֤ע אֶל־יְהוָה֙ וַיֹּאמַ֔ר הַךְ־נָ֥א אֶת־הַגּוֹי־הַזֶּ֖ה בַּסַּנְוֵרִ֑ים וַיַּכֵּ֥ם בַּסַּנְוֵרִ֖ים כִּדְבַ֥ר אֱלִישָֽׁע׃
19Elisja sa til dei: «Dette er ikkje vegen, og dette er ikkje byen. Følg meg, så skal eg føra dykk til mannen de leitar etter.» Så førte han dei til Samaria.
וַיֹּ֨אמֶר אֲלֵהֶ֜ם אֱלִישָׁ֗ע לֹ֣א זֶ֣ה הַדֶּרֶךְ֮ וְלֹ֣א זֹ֣ה הָעִיר֒ לְכ֣וּ אַחֲרַ֔י וְאוֹלִ֣יכָה אֶתְכֶ֔ם אֶל־הָאִ֖ישׁ אֲשֶׁ֣ר תְּבַקֵּשׁ֑וּן וַיֹּ֥לֶךְ אוֹתָ֖ם שֹׁמְרֽוֹנָה׃
20Då dei kom inn i Samaria, sa Elisja: «Herre, opna auga deira så dei kan sjå!» Herren opna auga deira, og dei såg at dei var midt i Samaria.
וַיְהִי֮ כְּבֹאָ֣ם שֹׁמְרוֹן֒ וַיֹּ֣אמֶר אֱלִישָׁ֔ע יְהוָ֕ה פְּקַ֥ח אֶת־עֵינֵֽי־אֵ֖לֶּה וְיִרְא֑וּ וַיִּפְקַ֤ח יְהוָה֙ אֶת־עֵ֣ינֵיהֶ֔ם וַיִּרְא֕וּ וְהִנֵּ֖ה בְּת֥וֹךְ שֹׁמְרֽוֹן׃
21Då Israels-kongen såg dei, spurde han Elisja: «Skal eg slå dei ned, far? Skal eg slå dei ned?»
וַיֹּ֤אמֶר מֶֽלֶךְ־יִשְׂרָאֵל֙ אֶל־אֱלִישָׁ֔ע כִּרְאֹת֖וֹ אוֹתָ֑ם הַאַכֶּ֥ה אַכֶּ֖ה אָבִֽי׃
22Han svara: «Du skal ikkje slå dei i hel. Ville du drepa dei du hadde teke til fange med sverd og boge? Set fram brød og vatn for dei, så dei kan eta og drikka og fara tilbake til herren sin.»
וַיֹּ֙אמֶר֙ לֹ֣א תַכֶּ֔ה הַאֲשֶׁ֥ר שָׁבִ֛יתָ בְּחַרְבְּךָ֥ וּֽבְקַשְׁתְּךָ֖ אַתָּ֣ה מַכֶּ֑ה שִׂים֩ לֶ֨חֶם וָמַ֜יִם לִפְנֵיהֶ֗ם וְיֹֽאכְלוּ֙ וְיִשְׁתּ֔וּ וְיֵלְכ֖וּ אֶל־אֲדֹנֵיהֶֽם׃
23Så laga han til eit stort gjestebod for dei. Då dei hadde ete og drukke, sende han dei av stad, og dei drog heim til herren sin. Sidan kom ikkje aramearane med krigarflokkar inn i Israels land meir.
וַיִּכְרֶ֨ה לָהֶ֜ם כֵּרָ֣ה גְדוֹלָ֗ה וַיֹּֽאכְלוּ֙ וַיִּשְׁתּ֔וּ וַֽיְשַׁלְּחֵ֔ם וַיֵּלְכ֖וּ אֶל־אֲדֹֽנֵיהֶ֑ם וְלֹֽא־יָ֤סְפוּ עוֹד֙ גְּדוּדֵ֣י אֲרָ֔ם לָב֖וֹא בְּאֶ֥רֶץ יִשְׂרָאֵֽל׃ פ
Nemnd i Bibelen (57)
1. Mosebok 10:41. Kongebok 19:161. Kongebok 19:171. Kongebok 19:192. Kongebok 2:12. Kongebok 2:22. Kongebok 2:32. Kongebok 2:42. Kongebok 2:52. Kongebok 2:92. Kongebok 2:122. Kongebok 2:142. Kongebok 2:152. Kongebok 2:192. Kongebok 2:222. Kongebok 3:112. Kongebok 3:132. Kongebok 3:142. Kongebok 4:12. Kongebok 4:22. Kongebok 4:82. Kongebok 4:172. Kongebok 4:312. Kongebok 4:322. Kongebok 4:382. Kongebok 4:422. Kongebok 5:82. Kongebok 5:92. Kongebok 5:102. Kongebok 5:202. Kongebok 5:252. Kongebok 6:12. Kongebok 6:62. Kongebok 6:122. Kongebok 6:172. Kongebok 6:182. Kongebok 6:192. Kongebok 6:202. Kongebok 6:212. Kongebok 6:312. Kongebok 6:322. Kongebok 8:12. Kongebok 8:42. Kongebok 8:52. Kongebok 8:72. Kongebok 8:102. Kongebok 8:132. Kongebok 8:142. Kongebok 9:12. Kongebok 13:142. Kongebok 13:152. Kongebok 13:162. Kongebok 13:172. Kongebok 13:202. Kongebok 13:211. Krønikebok 1:7Lukas 4:27