Sjafat
Speideren fra Simeons stamme
Òg kjend som: Shaphat
Sjafat, sønn av Hori, var representanten fra Simeons stamme blant de tolv speiderne som Moses sendte for å utforske Kanaans land. Han er mest kjent fra sin rolle i speideroppdraget beskrevet i 4. Mosebok. Navnet Sjafat betyr 'han har dømt' og forekommer også som navn på flere andre bibelske personer, inkludert faren til profeten Elisja.
Familie
Nøkkelhendingar
Utvalgt som speider
Sjafat ble utvalgt av Moses som representant for Simeons stamme til å speide ut Kanaans land.
5Frå Simeon-stammen: Sjafat, son til Hori.
לְמַטֵּ֣ה שִׁמְע֔וֹן שָׁפָ֖ט בֶּן־חוֹרִֽי׃
Speideroppdraget til Kanaan
Sjafat var blant de tolv speiderne som ble sendt fra Paran-ørkenen for å utforske landet Kanaan og rapportere tilbake om landet og dets folk.
1Herren tala til Moses og sa:
וַיְדַבֵּ֥ר יְהוָ֖ה אֶל־מֹשֶׁ֥ה לֵּאמֹֽר׃
2«Send ut nokre menn til å utforska Kanaan-landet, det landet eg gjev til Israels born. De skal senda éin mann frå kvar fedrestamme, og alle skal vera hovdingar blant dei.»
שְׁלַח־לְךָ֣ אֲנָשִׁ֗ים וְיָתֻ֙רוּ֙ אֶת־אֶ֣רֶץ כְּנַ֔עַן אֲשֶׁר־אֲנִ֥י נֹתֵ֖ן לִבְנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֑ל אִ֣ישׁ אֶחָד֩ אִ֨ישׁ אֶחָ֜ד לְמַטֵּ֤ה אֲבֹתָיו֙ תִּשְׁלָ֔חוּ כֹּ֖ל נָשִׂ֥יא בָהֶֽם׃
3Så sende Moses dei ut frå Paran-øydemarka, slik Herren hadde sagt. Alle var overhovud blant Israels born.
וַיִּשְׁלַ֨ח אֹתָ֥ם מֹשֶׁ֛ה מִמִּדְבַּ֥ר פָּארָ֖ן עַל־פִּ֣י יְהוָ֑ה כֻּלָּ֣ם אֲנָשִׁ֔ים רָאשֵׁ֥י בְנֵֽי־יִשְׂרָאֵ֖ל הֵֽמָּה׃
17Då Moses sende dei ut for å utforska Kanaan-landet, sa han til dei: «Gå opp gjennom Negev og vidare opp i fjellandet.
וַיִּשְׁלַ֤ח אֹתָם֙ מֹשֶׁ֔ה לָת֖וּר אֶת־אֶ֣רֶץ כְּנָ֑עַן וַיֹּ֣אמֶר אֲלֵהֶ֗ם עֲל֥וּ זֶה֙ בַּנֶּ֔גֶב וַעֲלִיתֶ֖ם אֶת־הָהָֽר׃
18Sjå korleis landet er, og om folket som bur der, er sterkt eller veikt, om dei er få eller mange.
וּרְאִיתֶ֥ם אֶת־הָאָ֖רֶץ מַה־הִ֑וא וְאֶת־הָעָם֙ הַיֹּשֵׁ֣ב עָלֶ֔יהָ הֶחָזָ֥ק הוּא֙ הֲרָפֶ֔ה הַמְעַ֥ט ה֖וּא אִם־רָֽב׃
19Sjå om landet dei bur i, er godt eller dårleg, og om byane dei bur i, er opne leirar eller festningar.
וּמָ֣ה הָאָ֗רֶץ אֲשֶׁר־הוּא֙ יֹשֵׁ֣ב בָּ֔הּ הֲטוֹבָ֥ה הִ֖וא אִם־רָעָ֑ה וּמָ֣ה הֶֽעָרִ֗ים אֲשֶׁר־הוּא֙ יוֹשֵׁ֣ב בָּהֵ֔נָּה הַבְּמַֽחֲנִ֖ים אִ֥ם בְּמִבְצָרִֽים׃
20Sjå om jorda er fruktbar eller skrinn, og om det finst tre der eller ikkje. Ver modige og ta med dykk noko av frukta frå landet.» Det var på den tida då dei fyrste druene var mogne.
וּמָ֣ה הָ֠אָרֶץ הַשְּׁמֵנָ֨ה הִ֜וא אִם־רָזָ֗ה הֲיֵֽשׁ־בָּ֥הּ עֵץ֙ אִם־אַ֔יִן וְהִ֨תְחַזַּקְתֶּ֔ם וּלְקַחְתֶּ֖ם מִפְּרִ֣י הָאָ֑רֶץ וְהַ֨יָּמִ֔ים יְמֵ֖י בִּכּוּרֵ֥י עֲנָבִֽים׃
Utforskning av landet
Speiderne, inkludert Sjafat, dro gjennom Kanaan fra Sin-ørkenen til Rehob og utforsket landet i førti dager.
21Så gjekk dei opp og utforska landet frå Sin-øydemarka til Rehob, ved vegen til Hamat.
וַֽיַּעֲל֖וּ וַיָּתֻ֣רוּ אֶת־הָאָ֑רֶץ מִמִּדְבַּר־צִ֥ן עַד־רְחֹ֖ב לְבֹ֥א חֲמָֽת׃
22Dei gjekk opp gjennom Negev og kom til Hebron. Der budde Ahiman, Sjesjai og Talmai, etterkomarar av Anak. Hebron vart bygd sju år før Soan i Egypt.
וַיַּעֲל֣וּ בַנֶּגֶב֮ וַיָּבֹ֣א עַד־חֶבְרוֹן֒ וְשָׁ֤ם אֲחִימַן֙ שֵׁשַׁ֣י וְתַלְמַ֔י יְלִידֵ֖י הָעֲנָ֑ק וְחֶבְר֗וֹן שֶׁ֤בַע שָׁנִים֙ נִבְנְתָ֔ה לִפְנֵ֖י צֹ֥עַן מִצְרָֽיִם׃
23Då dei kom til Esjkol-dalen, skar dei av ei vinranke med ein drueklase på. To mann bar han på ei stong mellom seg. Dei tok òg med seg granateple og fiken.
וַיָּבֹ֜אוּ עַד־נַ֣חַל אֶשְׁכֹּ֗ל וַיִּכְרְת֨וּ מִשָּׁ֤ם זְמוֹרָה֙ וְאֶשְׁכּ֤וֹל עֲנָבִים֙ אֶחָ֔ד וַיִּשָּׂאֻ֥הוּ בַמּ֖וֹט בִּשְׁנָ֑יִם וּמִן־הָרִמֹּנִ֖ים וּמִן־הַתְּאֵנִֽים׃
24Staden vart kalla Esjkol-dalen på grunn av drueklasen som Israels born skar av der.
לַמָּק֣וֹם הַה֔וּא קָרָ֖א נַ֣חַל אֶשְׁכּ֑וֹל עַ֚ל אֹד֣וֹת הָֽאֶשְׁכּ֔וֹל אֲשֶׁר־כָּרְת֥וּ מִשָּׁ֖ם בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃
25Etter førti dagar kom dei tilbake frå å utforska landet.
וַיָּשֻׁ֖בוּ מִתּ֣וּר הָאָ֑רֶץ מִקֵּ֖ץ אַרְבָּעִ֥ים יֽוֹם׃
Negativt flertallsrapport
Etter tilbakekomsten ga flertallet av speiderne, sannsynligvis inkludert Sjafat, en negativ rapport om at landet ikke kunne inntas, til tross for at det fløt av melk og honning. Kun Josva og Kaleb talte imot.
26Dei gjekk til Moses og Aron og heile forsamlinga av Israels born i Kadesj i Paran-øydemarka. Der gav dei melding til dei og heile forsamlinga og viste dei frukta frå landet.
וַיֵּלְכ֡וּ וַיָּבֹאוּ֩ אֶל־מֹשֶׁ֨ה וְאֶֽל־אַהֲרֹ֜ן וְאֶל־כָּל־עֲדַ֧ת בְּנֵֽי־יִשְׂרָאֵ֛ל אֶל־מִדְבַּ֥ר פָּארָ֖ן קָדֵ֑שָׁה וַיָּשִׁ֨יבוּ אוֹתָ֤ם דָּבָר֙ וְאֶת־כָּל־הָ֣עֵדָ֔ה וַיַּרְא֖וּם אֶת־פְּרִ֥י הָאָֽרֶץ׃
27Dei fortalde han: «Vi kom til det landet du sende oss til. Det fløymer verkeleg med mjølk og honning, og her er noko av frukta derifrå.
וַיְסַפְּרוּ־לוֹ֙ וַיֹּ֣אמְר֔וּ בָּ֕אנוּ אֶל־הָאָ֖רֶץ אֲשֶׁ֣ר שְׁלַחְתָּ֑נוּ וְ֠גַם זָבַ֨ת חָלָ֥ב וּדְבַ֛שׁ הִ֖וא וְזֶה־פִּרְיָֽהּ׃
28Men folket som bur i landet, er sterkt, og byane er befesta og svært store. Vi såg òg etterkomarar av Anak der.
אֶ֚פֶס כִּֽי־עַ֣ז הָעָ֔ם הַיֹּשֵׁ֖ב בָּאָ֑רֶץ וְהֶֽעָרִ֗ים בְּצֻר֤וֹת גְּדֹלֹת֙ מְאֹ֔ד וְגַם־יְלִדֵ֥י הֽ͏ָעֲנָ֖ק רָאִ֥ינוּ שָֽׁם׃
29Amalekittane bur i Negev-landet, hetittane, jebusittane og amorittane bur i fjellandet, og kanaanearane bur ved havet og langs Jordan.»
עֲמָלֵ֥ק יוֹשֵׁ֖ב בְּאֶ֣רֶץ הַנֶּ֑גֶב וְ֠הַֽחִתִּי וְהַיְבוּסִ֤י וְהָֽאֱמֹרִי֙ יוֹשֵׁ֣ב בָּהָ֔ר וְהַֽכְּנַעֲנִי֙ יֹשֵׁ֣ב עַל־הַיָּ֔ם וְעַ֖ל יַ֥ד הַיַּרְדֵּֽן׃
30Då dyssa Kaleb folket stille framfor Moses og sa: «Lat oss gå opp med ein gong og ta landet i eige, for vi kan sigra over det!»
וַיַּ֧הַס כָּלֵ֛ב אֶת־הָעָ֖ם אֶל־מֹשֶׁ֑ה וַיֹּ֗אמֶר עָלֹ֤ה נַעֲלֶה֙ וְיָרַ֣שְׁנוּ אֹתָ֔הּ כִּֽי־יָכ֥וֹל נוּכַ֖ל לָֽהּ׃
31Men mennene som hadde vore med han, sa: «Vi kan ikkje gå opp mot dette folket, for dei er sterkare enn oss.»
וְהָ֨אֲנָשִׁ֜ים אֲשֶׁר־עָל֤וּ עִמּוֹ֙ אָֽמְר֔וּ לֹ֥א נוּכַ֖ל לַעֲל֣וֹת אֶל־הָעָ֑ם כִּֽי־חָזָ֥ק ה֖וּא מִמֶּֽנּוּ׃
32Og dei spreidde eit dårleg rykte blant Israels born om landet dei hadde utforska. Dei sa: «Det landet vi drog gjennom og utforska, er eit land som fortærer dei som bur der. Alt folket vi såg der, var menn av stort mål.
וַיּוֹצִ֜יאוּ דִּבַּ֤ת הָאָ֙רֶץ֙ אֲשֶׁ֣ר תָּר֣וּ אֹתָ֔הּ אֶל־בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵ֖ל לֵאמֹ֑ר הָאָ֡רֶץ אֲשֶׁר֩ עָבַ֨רְנוּ בָ֜הּ לָת֣וּר אֹתָ֗הּ אֶ֣רֶץ אֹכֶ֤לֶת יוֹשְׁבֶ֙יהָ֙ הִ֔וא וְכָל־הָעָ֛ם אֲשֶׁר־רָאִ֥ינוּ בְתוֹכָ֖הּ אַנְשֵׁ֥י מִדּֽוֹת׃
33Der såg vi nefilane – Anaks etterkomarar kjem av nefilane. Vi kjende oss som grashopper i våre eigne auge, og slik såg vi ut for dei òg.»
וְשָׁ֣ם רָאִ֗ינוּ אֶת־הַנְּפִילִ֛ים בְּנֵ֥י עֲנָ֖ק מִן־הַנְּפִלִ֑ים וַנְּהִ֤י בְעֵינֵ֙ינוּ֙ כּֽ͏ַחֲגָבִ֔ים וְכֵ֥ן הָיִ֖ינוּ בְּעֵינֵיהֶֽם׃
Guds dom over speiderne
På grunn av den negative rapporten og mangelen på tro, ble de ti speiderne som hadde spredt frykt blant folket, inkludert Sjafat, rammet av en pest og døde for Herrens åsyn.
36Dei mennene som Moses hadde sendt for å speida ut landet, og som kom attende og fekk heile forsamlinga til å klaga mot han ved å spreie vondt rykte om landet,
וְהָ֣אֲנָשִׁ֔ים אֲשֶׁר־שָׁלַ֥ח מֹשֶׁ֖ה לָת֣וּר אֶת־הָאָ֑רֶץ וַיָּשֻׁ֗בוּ *וילונו **וַיַּלִּ֤ינוּ עָלָיו֙ אֶת־כָּל־הָ֣עֵדָ֔ה לְהוֹצִ֥יא דִבָּ֖ה עַל־הָאָֽרֶץ׃
37desse mennene som hadde spreidd det vonde ryktet om landet, døydde av ein pest for Herrens andlet.
וַיָּמֻ֙תוּ֙ הָֽאֲנָשִׁ֔ים מוֹצִאֵ֥י דִבַּת־הָאָ֖רֶץ רָעָ֑ה בַּמַּגֵּפָ֖ה לִפְנֵ֥י יְהוָֽה׃
38Men Josva, son til Nun, og Kaleb, son til Jefunne, vart i live av dei mennene som hadde gått for å speida ut landet.
וִיהוֹשֻׁ֣עַ בִּן־נ֔וּן וְכָלֵ֖ב בֶּן־יְפֻנֶּ֑ה חָיוּ֙ מִן־הָאֲנָשִׁ֣ים הָהֵ֔ם הַֽהֹלְכִ֖ים לָת֥וּר אֶת־הָאָֽרֶץ׃