Nerija
Barukhs far og Jeremias skriver
Òg kjend som: Neria, Neriah
Nerija var far til Barukh, som tjente som skriver og sekretær for profeten Jeremia. Han var også far til Seraja, som var hoffmann under kong Sidkia. Gjennom sine sønner spilte Nerija en indirekte, men viktig rolle i bevaringen av Jeremias profetier og i Judas siste dager før eksilet.
Familie
Nøkkelhendingar
Barukh skriver ned Jeremias ord
Nerijas sønn Barukh ble kalt til å skrive ned alle Jeremias profetier på en bokrull, etter Herrens befaling. Barukh identifiseres konsekvent som 'sønn av Nerija'.
4Då kalla Jeremia til seg Baruk, son til Nerija, og Baruk skreiv ned på ein bokrull alle Herrens ord som Herren hadde tala til han, etter det Jeremia sa.
וַיִּקְרָ֣א יִרְמְיָ֔הוּ אֶת־בָּר֖וּךְ בֶּן־נֵֽרִיָּ֑ה וַיִּכְתֹּ֨ב בָּר֜וּךְ מִפִּ֣י יִרְמְיָ֗הוּ אֵ֣ת כָּל־דִּבְרֵ֧י יְהוָ֛ה אֲשֶׁר־דִּבֶּ֥ר אֵלָ֖יו עַל־מְגִלַּת־סֵֽפֶר׃
8Baruk, son til Nerija, gjorde alt det profeten Jeremia hadde bode han, og las opp Herrens ord frå boka i Herrens hus.
וַיַּ֗עַשׂ בָּרוּךְ֙ בֶּן־נֵ֣רִיָּ֔ה כְּכֹ֥ל אֲשֶׁר־צִוָּ֖הוּ יִרְמְיָ֣הוּ הַנָּבִ֑יא לִקְרֹ֥א בַסֵּ֛פֶר דִּבְרֵ֥י יְהוָ֖ה בֵּ֥ית יְהֹוָֽה׃ ס
Barukh leser bokrullen i tempelet
Barukh, sønn av Nerija, leste Jeremias ord høyt for alt folket i Herrens hus, noe som skapte stor oppstandelse blant lederne.
10Då las Baruk opp frå boka det Jeremia hadde sagt, i Herrens hus, i rommet til Gemarja, son til skrivaren Sjafan, i den øvre føregarden, ved inngangen til den nye porten i Herrens hus, så alt folket høyrde det.
וַיִּקְרָ֨א בָר֥וּךְ בַּסֵּ֛פֶר אֶת־דִּבְרֵ֥י יִרְמְיָ֖הוּ בֵּ֣ית יְהוָ֑ה בְּלִשְׁכַּ֡ת גְּמַרְיָהוּ֩ בֶן־שָׁפָ֨ן הַסֹּפֵ֜ר בֶּחָצֵ֣ר הָעֶלְי֗וֹן פֶּ֣תַח שַׁ֤עַר בֵּית־יְהוָה֙ הֶֽחָדָ֔שׁ בְּאָזְנֵ֖י כָּל־הָעָֽם׃
14Då sende alle stormennene Jehudi, son til Netanja, son til Sjelemja, son til Kusji, til Baruk og sa: «Ta med deg rullen du las opp frå for folket, og kom hit!» Baruk, son til Nerija, tok rullen med seg og kom til dei.
וַיִּשְׁלְח֨וּ כָל־הַשָּׂרִ֜ים אֶל־בָּר֗וּךְ אֶת־יְהוּדִ֡י בֶּן־נְ֠תַנְיָהוּ בֶּן־שֶׁלֶמְיָ֣הוּ בֶן־כּוּשִׁי֮ לֵאמֹר֒ הַמְּגִלָּ֗ה אֲשֶׁ֨ר קָרָ֤אתָ בָּהּ֙ בְּאָזְנֵ֣י הָעָ֔ם קָחֶ֥נָּה בְיָדְךָ֖ וָלֵ֑ךְ וַ֠יִּקַּח בָּר֨וּךְ בֶּן־נֵרִיָּ֤הוּ אֶת־הַמְּגִלָּה֙ בְּיָד֔וֹ וַיָּבֹ֖א אֲלֵיהֶֽם׃
15Dei sa til han: «Set deg ned og les han opp for oss!» Og Baruk las opp for dei.
וַיֹּאמְר֣וּ אֵלָ֔יו שֵׁ֣ב נָ֔א וּקְרָאֶ֖נָּה בְּאָזְנֵ֑ינוּ וַיִּקְרָ֥א בָר֖וּךְ בְּאָזְנֵיהֶֽם׃
16Då dei høyrde alle orda, vart dei gripne av redsle og såg på kvarandre. Dei sa til Baruk: «Vi må fortelja kongen om alt dette.»
וַיְהִ֗י כְּשָׁמְעָם֙ אֶת־כָּל־הַדְּבָרִ֔ים פָּחֲד֖וּ אִ֣ישׁ אֶל־רֵעֵ֑הוּ וַיֹּֽאמְרוּ֙ אֶל־בָּר֔וּךְ הַגֵּ֤יד נַגִּיד֙ לַמֶּ֔לֶךְ אֵ֥ת כָּל־הַדְּבָרִ֖ים הָאֵֽלֶּה׃
Bokrullen brennes av kong Jojakim
Da kong Jojakim hørte innholdet i bokrullen som Barukh, sønn av Nerija, hadde skrevet, skar han den i stykker og brente den. Men Jeremia dikterte ordene på nytt til Barukh.
23Kvar gong Jehudi hadde lese tre eller fire spalter, skar han dei av med skrivarkniven og kasta dei på elden i kolpanna, til heile rullen var oppbrend i elden i kolpanna.
וַיְהִ֣י ׀ כִּקְר֣וֹא יְהוּדִ֗י שָׁלֹ֣שׁ דְּלָתוֹת֮ וְאַרְבָּעָה֒ יִֽקְרָעֶ֙הָ֙ בְּתַ֣עַר הַסֹּפֵ֔ר וְהַשְׁלֵ֕ךְ אֶל־הָאֵ֖שׁ אֲשֶׁ֣ר אֶל־הָאָ֑ח עַד־תֹּם֙ כָּל־הַמְּגִלָּ֔ה עַל־הָאֵ֖שׁ אֲשֶׁ֥ר עַל־הָאָֽח׃
26Kongen gav Jerahme'el, kongssonen, og Seraja, son til Asriel, og Sjelemja, son til Abde'el, ordre om å gripa skrivaren Baruk og profeten Jeremia. Men Herren hadde gøymt dei.
וַיְצַוֶּ֣ה הַ֠מֶּלֶךְ אֶת־יְרַחְמְאֵ֨ל בֶּן־הַמֶּ֜לֶךְ וְאֶת־שְׂרָיָ֣הוּ בֶן־עַזְרִיאֵ֗ל וְאֶת־שֶֽׁלֶמְיָ֙הוּ֙ בֶּֽן־עַבְדְּאֵ֔ל לָקַ֙חַת֙ אֶת־בָּר֣וּךְ הַסֹּפֵ֔ר וְאֵ֖ת יִרְמְיָ֣הוּ הַנָּבִ֑יא וַיַּסְתִּרֵ֖ם יְהוָֽה׃ ס
32Jeremia tok ein annan rull og gav han til skrivaren Baruk, son til Nerija. Han skreiv på han, etter det Jeremia sa, alle orda frå boka som Jojakim, kongen i Juda, hadde brent opp i elden. Og det vart lagt til mange fleire ord av same slag.
וְיִרְמְיָ֜הוּ לָקַ֣ח ׀ מְגִלָּ֣ה אַחֶ֗רֶת וַֽיִּתְּנָהּ֮ אֶל־בָּר֣וּךְ בֶּן־נֵרִיָּהוּ֮ הַסֹּפֵר֒ וַיִּכְתֹּ֤ב עָלֶ֙יהָ֙ מִפִּ֣י יִרְמְיָ֔הוּ אֵ֚ת כָּל־דִּבְרֵ֣י הַסֵּ֔פֶר אֲשֶׁ֥ר שָׂרַ֛ף יְהוֹיָקִ֥ים מֶֽלֶךְ־יְהוּדָ֖ה בָּאֵ֑שׁ וְע֨וֹד נוֹסַ֧ף עֲלֵיהֶ֛ם דְּבָרִ֥ים רַבִּ֖ים כָּהֵֽמָּה׃ ס
Barukh anklages for å påvirke Jeremia
Nerijas sønn Barukh ble anklaget av militærlederne for å ha oppildnet Jeremia til å advare folket mot å dra til Egypt etter Jerusalems fall.
3Det er Baruk, son til Nerija, som eggjar deg opp mot oss, for å gje oss i hendene på kaldeane, så dei kan drepa oss eller føra oss bort til Babel.»
כִּ֗י בָּרוּךְ֙ בֶּן־נֵ֣רִיָּ֔ה מַסִּ֥ית אֹתְךָ֖ בָּ֑נוּ לְמַעַן֩ תֵּ֨ת אֹתָ֤נוּ בְיַֽד־הַכַּשְׂדִּים֙ לְהָמִ֣ית אֹתָ֔נוּ וּלְהַגְל֥וֹת אֹתָ֖נוּ בָּבֶֽל׃
6mennene og kvinnene og borna og kongsdøtrene og alle dei som Nebusaradan, kommandanten for livvakta, hadde late vera att hos Gedalja, son til Ahikam, son til Sjafan, og profeten Jeremia og Baruk, son til Nerija.
אֶֽת־הַ֠גְּבָרִים וְאֶת־הַנָּשִׁ֣ים וְאֶת־הַטַּף֮ וְאֶת־בְּנ֣וֹת הַמֶּלֶךְ֒ וְאֵ֣ת כָּל־הַנֶּ֗פֶשׁ אֲשֶׁ֤ר הִנִּ֙יחַ֙ נְבוּזַרְאֲדָ֣ן רַב־טַבָּחִ֔ים אֶת־גְּדַלְיָ֖הוּ בֶּן־אֲחִיקָ֣ם בֶּן־שָׁפָ֑ן וְאֵת֙ יִרְמְיָ֣הוּ הַנָּבִ֔יא וְאֶת־בָּר֖וּךְ בֶּן־נֵרִיָּֽהוּ׃
Seraja sendes til Babylon
Nerijas andre sønn, Seraja, sønn av Nerija, sønn av Mahseja, ble sendt til Babylon sammen med kong Sidkia. Jeremia ga ham en bokrull med profetier mot Babylon.
59Dette er ordet som profeten Jeremia gav Seraja, son til Neria, son til Mahseja, då han drog til Babel med Sidkia, kongen i Juda, i det fjerde året han var konge. Seraja var kvartermeister.
הַדָּבָ֞ר אֲשֶׁר־צִוָּ֣ה ׀ יִרְמְיָ֣הוּ הַנָּבִ֗יא אֶת־שְׂרָיָ֣ה בֶן־נֵרִיָּה֮ בֶּן־מַחְסֵיָה֒ בְּלֶכְתּ֞וֹ אֶת־צִדְקִיָּ֤הוּ מֶֽלֶךְ־יְהוּדָה֙ בָּבֶ֔ל בִּשְׁנַ֥ת הָרְבִעִ֖ית לְמָלְכ֑וֹ וּשְׂרָיָ֖ה שַׂ֥ר מְנוּחָֽה׃
61Jeremia sa til Seraja: Når du kjem til Babel, skal du sjå til at du les opp alle desse orda.
וַיֹּ֥אמֶר יִרְמְיָ֖הוּ אֶל־שְׂרָיָ֑ה כְּבֹאֲךָ֣ בָבֶ֔ל וְֽרָאִ֔יתָ וְֽקָרָ֔אתָ אֵ֥ת כָּל־הַדְּבָרִ֖ים הָאֵֽלֶּה׃
Trøstende ord til Barukh
Jeremia formidlet et spesielt ord fra Herren til Barukh, sønn av Nerija, der Gud lovet å spare hans liv selv om dom skulle komme over landet.
1Ordet som profeten Jeremia tala til Baruk, son til Nerija, då han skreiv desse orda i ei bok etter Jeremia sin munn, i det fjerde året til Jojakim, son til Josjia, kongen i Juda. Han sa:
הַדָּבָ֗ר אֲשֶׁ֤ר דִּבֶּר֙ יִרְמְיָ֣הוּ הַנָּבִ֔יא אֶל־בָּר֖וּךְ בֶּֽן־נֵֽרִיָּ֑ה בְּכָתְבוֹ֩ אֶת־הַדְּבָרִ֨ים הָאֵ֤לֶּה עַל־סֵ֙פֶר֙ מִפִּ֣י יִרְמְיָ֔הוּ בַּשָּׁנָה֙ הָֽרְבִעִ֔ית לִיהוֹיָקִ֧ים בֶּן־יֹאשִׁיָּ֛הוּ מֶ֥לֶךְ יְהוּדָ֖ה לֵאמֹֽר׃ ס
2Så seier Herren, Israels Gud, om deg, Baruk:
כֹּֽה־אָמַ֥ר יְהוָ֖ה אֱלֹהֵ֣י יִשְׂרָאֵ֑ל עָלֶ֖יךָ בָּרֽוּךְ׃
3Du har sagt: «Ve meg! For Herren legg sorg til smerta mi. Eg er utmatta av sukking, og eg finn inga kvile.»
אָמַ֙רְתָּ֙ אֽוֹי־נָ֣א לִ֔י כִּֽי־יָסַ֧ף יְהוָ֛ה יָג֖וֹן עַל־מַכְאֹבִ֑י יָגַ֙עְתִּי֙ בְּאַנְחָתִ֔י וּמְנוּחָ֖ה לֹ֥א מָצָֽאתִי׃ ס
4Så skal du seia til han: Så seier Herren: Sjå, det eg har bygd, riv eg ned, og det eg har planta, rykker eg opp – ja, over heile jorda.
כֹּ֣ה ׀ תֹּאמַ֣ר אֵלָ֗יו כֹּ֚ה אָמַ֣ר יְהוָ֔ה הִנֵּ֤ה אֲשֶׁר־בָּנִ֙יתִי֙ אֲנִ֣י הֹרֵ֔ס וְאֵ֥ת אֲשֶׁר־נָטַ֖עְתִּי אֲנִ֣י נֹתֵ֑שׁ וְאֶת־כָּל־הָאָ֖רֶץ הִֽיא׃
5Og du søkjer store ting for deg sjølv? Søk det ikkje! For sjå, eg lèt ulukke koma over alt kjøt, seier Herren. Men eg vil la deg berga livet som krigsbytte, alle stader du måtte gå.
וְאַתָּ֛ה תְּבַקֶּשׁ־לְךָ֥ גְדֹל֖וֹת אַל־תְּבַקֵּ֑שׁ כִּ֡י הִנְנִי֩ מֵבִ֨יא רָעָ֤ה עַל־כָּל־בָּשָׂר֙ נְאֻם־יְהוָ֔ה וְנָתַתִּ֨י לְךָ֤ אֶֽת־נַפְשְׁךָ֙ לְשָׁלָ֔ל עַ֥ל כָּל־הַמְּקֹמ֖וֹת אֲשֶׁ֥ר תֵּֽלֶךְ־שָֽׁם׃ ס