FLOGVIT
.bible

Apostlenes gjerningerKapittel 13

+ UndertekstGrunntekst← ForrigeNeste →
I kyrkjelyden i Antiokia var det profetar og lærarar: Barnabas, Simeon som vart kalla Niger, Lukius frå Kyréne, Manaen som var oppfostra saman med landsfyrsten Herodes, og Saulus.
Ἦσαν ⸀δὲ ἐν Ἀντιοχείᾳ κατὰ τὴν οὖσαν ἐκκλησίαν προφῆται καὶ διδάσκαλοι ὅ τε Βαρναβᾶς καὶ Συμεὼν ὁ καλούμενος Νίγερ, καὶ Λούκιος ὁ Κυρηναῖος, Μαναήν τε Ἡρῴδου τοῦ τετραάρχου σύντροφος καὶ Σαῦλος.
Medan dei heldt gudsteneste for Herren og fasta, sa Den Heilage Ande: «Set ut Barnabas og Saulus for meg til det arbeidet eg har kalla dei til.»
λειτουργούντων δὲ αὐτῶν τῷ κυρίῳ καὶ νηστευόντων εἶπεν τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον· Ἀφορίσατε δή μοι τὸν Βαρναβᾶν ⸀καὶ Σαῦλον εἰς τὸ ἔργον ὃ προσκέκλημαι αὐτούς.
Då fasta dei og bad, la hendene på dei og sende dei av stad.
τότε νηστεύσαντες καὶ προσευξάμενοι καὶ ἐπιθέντες τὰς χεῖρας αὐτοῖς ἀπέλυσαν.
Dei vart utsendte av Den heilage Ande og drog ned til Seleukia, og derfrå segla dei til Kypros.
⸀Αὐτοὶ μὲν οὖν ἐκπεμφθέντες ὑπὸ τοῦ ⸂ἁγίου πνεύματος⸃ κατῆλθον ⸀εἰς Σελεύκειαν, ἐκεῖθέν ⸀τε ἀπέπλευσαν ⸁εἰς Κύπρον,
Då dei kom til Salamis, forkynte dei Guds ord i synagogane til jødane. Dei hadde òg Johannes med som medhjelpar.
καὶ γενόμενοι ἐν Σαλαμῖνι κατήγγελλον τὸν λόγον τοῦ θεοῦ ἐν ταῖς συναγωγαῖς τῶν Ἰουδαίων· εἶχον δὲ καὶ Ἰωάννην ὑπηρέτην.
Dei drog gjennom heile øya til Pafos, og der fann dei ein jødisk mann, ein trollmann og falsk profet, som heitte Barjesus.
διελθόντες δὲ ⸀ὅλην τὴν νῆσον ἄχρι Πάφου εὗρον ⸀ἄνδρα τινὰ μάγον ψευδοπροφήτην Ἰουδαῖον ᾧ ὄνομα ⸀Βαριησοῦ,
Han heldt til hos landshøvdingen Sergius Paulus, ein forstandig mann. Landshøvdingen kalla til seg Barnabas og Saulus og ønskte å høyra Guds ord.
ὃς ἦν σὺν τῷ ἀνθυπάτῳ Σεργίῳ Παύλῳ, ἀνδρὶ συνετῷ. οὗτος προσκαλεσάμενος Βαρναβᾶν καὶ Σαῦλον ἐπεζήτησεν ἀκοῦσαι τὸν λόγον τοῦ θεοῦ·
Men Elymas, trollmannen – for det er det namnet hans tyder – stod imot dei og prøvde å venda landshøvdingen bort frå trua.
ἀνθίστατο δὲ αὐτοῖς Ἐλύμας ὁ μάγος, οὕτως γὰρ μεθερμηνεύεται τὸ ὄνομα αὐτοῦ, ζητῶν διαστρέψαι τὸν ἀνθύπατον ἀπὸ τῆς πίστεως.
Då vart Saulus, som òg heitte Paulus, fylt av Den heilage Ande. Han såg fast på han,
Σαῦλος δέ, ὁ καὶ Παῦλος, πλησθεὶς πνεύματος ⸀ἁγίου ἀτενίσας εἰς αὐτὸν
og sa: «Du som er full av alt svik og all vondskap, du djevelens son, du fiende av all rettferd! Vil du aldri halda opp med å gjera dei rette vegane til Herren krokete?
εἶπεν· Ὦ πλήρης παντὸς δόλου καὶ πάσης ῥᾳδιουργίας, υἱὲ διαβόλου, ἐχθρὲ πάσης δικαιοσύνης, οὐ παύσῃ διαστρέφων τὰς ⸀ὁδοὺς κυρίου τὰς εὐθείας;
Sjå no, Herrens hand er over deg. Du skal bli blind og ikkje sjå sola ei tid.» Straks fall det dimme og mørker over han, og han gjekk rundt og leita etter nokon som kunne leia han.
καὶ νῦν ἰδοὺ χεὶρ κυρίου ἐπὶ σέ, καὶ ἔσῃ τυφλὸς μὴ βλέπων τὸν ἥλιον ἄχρι καιροῦ. παραχρῆμα ⸀δὲ ⸀ἔπεσεν ἐπʼ αὐτὸν ἀχλὺς καὶ σκότος, καὶ περιάγων ἐζήτει χειραγωγούς.
Då landshøvdingen såg det som hadde hendt, kom han til tru. Han var overvelda av læra om Herren.
τότε ἰδὼν ὁ ἀνθύπατος τὸ γεγονὸς ἐπίστευσεν ἐκπλησσόμενος ἐπὶ τῇ διδαχῇ τοῦ κυρίου.
Paulus og følgjet hans sigla frå Pafos og kom til Perge i Pamfylia. Der skilde Johannes lag med dei og drog tilbake til Jerusalem.
Ἀναχθέντες δὲ ἀπὸ τῆς Πάφου οἱ ⸀περὶ Παῦλον ἦλθον εἰς Πέργην τῆς Παμφυλίας· Ἰωάννης δὲ ἀποχωρήσας ἀπʼ αὐτῶν ὑπέστρεψεν εἰς Ἱεροσόλυμα.
Frå Perge drog dei vidare og kom til Antiokia i Pisidia. På sabbatsdagen gjekk dei inn i synagogen og sette seg.
αὐτοὶ δὲ διελθόντες ἀπὸ τῆς Πέργης παρεγένοντο εἰς Ἀντιόχειαν ⸂τὴν Πισιδίαν⸃, καὶ ⸀εἰσελθόντες εἰς τὴν συναγωγὴν τῇ ἡμέρᾳ τῶν σαββάτων ἐκάθισαν.
Etter at det var lese frå lova og profetane, sende synagogeforstandarane bod til dei og sa: «Brør, om de har eit ord til oppmuntring for folket, så tal!»
μετὰ δὲ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν ἀπέστειλαν οἱ ἀρχισυνάγωγοι πρὸς αὐτοὺς λέγοντες· Ἄνδρες ἀδελφοί, εἴ ⸀τίς ἐστιν ⸂ἐν ὑμῖν λόγος⸃ παρακλήσεως πρὸς τὸν λαόν, λέγετε.
Då reiste Paulus seg, gav teikn med handa og sa: «Israelittar og de som fryktar Gud, høyr!
ἀναστὰς δὲ Παῦλος καὶ κατασείσας τῇ χειρὶ εἶπεν· Ἄνδρες Ἰσραηλῖται καὶ οἱ φοβούμενοι τὸν θεόν, ἀκούσατε.
Gud for dette folket Israel valde ut fedrane våre.
ὁ θεὸς τοῦ λαοῦ τούτου ⸀Ἰσραὴλ ἐξελέξατο τοὺς πατέρας ἡμῶν, καὶ τὸν λαὸν ὕψωσεν ἐν τῇ παροικίᾳ ἐν γῇ ⸀Αἰγύπτου, καὶ μετὰ βραχίονος ὑψηλοῦ ἐξήγαγεν αὐτοὺς ἐξ αὐτῆς,
I om lag førti år heldt han ut med dei i øydemarka.
καί, ὡς τεσσερακονταετῆ χρόνον ἐτροποφόρησεν αὐτοὺς ἐν τῇ ἐρήμῳ,
Han støytte ned sju folkeslag i Kanaans land og gav dei landet deira til arv.
⸀καὶ καθελὼν ἔθνη ἑπτὰ ἐν γῇ Χανάαν ⸀κατεκληρονόμησεν τὴν γῆν αὐτῶν
Alt dette tok om lag fire hundre og femti år. Deretter gav han dei domarar fram til profeten Samuel.
⸂ὡς ἔτεσι τετρακοσίοις καὶ πεντήκοντα. καὶ μετὰ ταῦτα⸃ ἔδωκεν κριτὰς ἕως Σαμουὴλ ⸀τοῦ προφήτου.
Så bad dei om ein konge, og Gud gav dei Saul, son til Kisj, ein mann av Benjamin-stammen, i førti år.
κἀκεῖθεν ᾐτήσαντο βασιλέα, καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς ὁ θεὸς τὸν Σαοὺλ υἱὸν Κίς, ἄνδρα ἐκ φυλῆς Βενιαμίν, ἔτη τεσσεράκοντα·
Etter at han hadde avsett han, reiste han opp David til konge for dei. Om han vitna han og sa: 'Eg har funne David, son til Isai, ein mann etter mitt hjarte, som skal gjera alt det eg vil.'
καὶ μεταστήσας αὐτὸν ἤγειρεν ⸂τὸν Δαυὶδ αὐτοῖς⸃ εἰς βασιλέα, ᾧ καὶ εἶπεν μαρτυρήσας· Εὗρον Δαυὶδ τὸν τοῦ Ἰεσσαί, ἄνδρα κατὰ τὴν καρδίαν μου, ὃς ποιήσει πάντα τὰ θελήματά μου.
Av hans ætt har Gud etter lovnaden ført ein frelsar fram for Israel, Jesus.
τούτου ὁ θεὸς ἀπὸ τοῦ σπέρματος κατʼ ἐπαγγελίαν ἤγαγεν τῷ Ἰσραὴλ ⸂σωτῆρα Ἰησοῦν⸃,
Før han kom, hadde Johannes forkynt omvendingsdåp for heile Israels folk.
προκηρύξαντος Ἰωάννου πρὸ προσώπου τῆς εἰσόδου αὐτοῦ βάπτισμα μετανοίας ⸂παντὶ τῷ λαῷ⸃ Ἰσραήλ.
Då Johannes fullførte løpet sitt, sa han: 'Kva trur de at eg er? Eg er ikkje den. Men sjå, etter meg kjem ein som eg ikkje er verdig å løysa sandalen av foten på.'
ὡς δὲ ἐπλήρου ⸀Ἰωάννης τὸν δρόμον, ἔλεγεν· ⸂Τί ἐμὲ⸃ ὑπονοεῖτε εἶναι; οὐκ εἰμὶ ἐγώ· ἀλλʼ ἰδοὺ ἔρχεται μετʼ ἐμὲ οὗ οὐκ εἰμὶ ἄξιος τὸ ὑπόδημα τῶν ποδῶν λῦσαι.
Brør, de som er av Abrahams ætt, og de mellom dykk som fryktar Gud, det er til oss dette frelsesordet er sendt.
Ἄνδρες ἀδελφοί, υἱοὶ γένους Ἀβραὰμ καὶ οἱ ἐν ὑμῖν φοβούμενοι τὸν θεόν, ⸀ἡμῖν ὁ λόγος τῆς σωτηρίας ταύτης ⸀ἐξαπεστάλη.
For dei som bur i Jerusalem, og leiarane deira, kjende han ikkje. Ved å døma han oppfylte dei profetorda som blir lesne kvar sabbat.
οἱ γὰρ κατοικοῦντες ἐν Ἰερουσαλὴμ καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτῶν τοῦτον ἀγνοήσαντες καὶ τὰς φωνὰς τῶν προφητῶν τὰς κατὰ πᾶν σάββατον ἀναγινωσκομένας κρίναντες ἐπλήρωσαν,
Endå dei ikkje fann noka skuld som fortente døden, bad dei Pilatus om å få han avretta.
καὶ μηδεμίαν αἰτίαν θανάτου εὑρόντες ᾐτήσαντο Πιλᾶτον ἀναιρεθῆναι αὐτόν·
Då dei hadde fullført alt som var skrive om han, tok dei han ned frå treet og la han i ei grav.
ὡς δὲ ἐτέλεσαν πάντα τὰ περὶ αὐτοῦ γεγραμμένα, καθελόντες ἀπὸ τοῦ ξύλου ἔθηκαν εἰς μνημεῖον.
Men Gud reiste han opp frå dei døde.
ὁ δὲ θεὸς ἤγειρεν αὐτὸν ἐκ νεκρῶν·
I mange dagar viste han seg for dei som hadde følgt han frå Galilea til Jerusalem. Dei er no hans vitne for folket.
ὃς ὤφθη ἐπὶ ἡμέρας πλείους τοῖς συναναβᾶσιν αὐτῷ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας εἰς Ἰερουσαλήμ, οἵτινες ⸀νῦν εἰσὶ μάρτυρες αὐτοῦ πρὸς τὸν λαόν.
Og vi forkynner dykk det glade bodskapet om lovnaden som vart gjeven til fedrane:
καὶ ἡμεῖς ὑμᾶς εὐαγγελιζόμεθα τὴν πρὸς τοὺς πατέρας ἐπαγγελίαν γενομένην
Denne lovnaden har Gud oppfylt for oss, borna deira, ved at han reiste opp Jesus, slik det òg står skrive i den andre salmen: 'Du er Son min, eg har født deg i dag.'
ὅτι ταύτην ὁ θεὸς ἐκπεπλήρωκεν τοῖς τέκνοις ⸀ἡμῶν ἀναστήσας Ἰησοῦν, ὡς καὶ ἐν τῷ ⸂ψαλμῷ γέγραπται τῷ δευτέρῳ⸃· Υἱός μου εἶ σύ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε.
Og at han reiste han opp frå dei døde, så han aldri meir skal venda tilbake til forråtning, har han sagt slik: 'Eg vil gje dykk dei heilage og trufaste lovnadene til David.'
ὅτι δὲ ἀνέστησεν αὐτὸν ἐκ νεκρῶν μηκέτι μέλλοντα ὑποστρέφειν εἰς διαφθοράν, οὕτως εἴρηκεν ὅτι Δώσω ὑμῖν τὰ ὅσια Δαυὶδ τὰ πιστά.
Difor seier han òg ein annan stad: 'Du skal ikkje la din Heilage sjå forråtning.'
⸀διότι καὶ ἐν ἑτέρῳ λέγει· Οὐ δώσεις τὸν ὅσιόν σου ἰδεῖν διαφθοράν·
For David sovna inn etter å ha tent Guds plan i si tid. Han vart samla til fedrane sine og såg forråtning.
Δαυὶδ μὲν γὰρ ἰδίᾳ γενεᾷ ὑπηρετήσας τῇ τοῦ θεοῦ βουλῇ ἐκοιμήθη καὶ προσετέθη πρὸς τοὺς πατέρας αὐτοῦ καὶ εἶδεν διαφθοράν,
Men han som Gud reiste opp, såg ikkje forråtning.
ὃν δὲ ὁ θεὸς ἤγειρεν οὐκ εἶδεν διαφθοράν.
Så skal de vita, brør, at ved han blir tilgjeving for synder forkynt dykk, og at frå alt det de ikkje kunne bli rettferdiggjorde frå ved Moselova,
γνωστὸν οὖν ἔστω ὑμῖν, ἄνδρες ἀδελφοί, ὅτι διὰ τούτου ὑμῖν ἄφεσις ἁμαρτιῶν καταγγέλλεται, καὶ ἀπὸ πάντων ὧν οὐκ ἠδυνήθητε ⸀ἐν νόμῳ Μωϋσέως δικαιωθῆναι
blir kvar den som trur, rettferdiggjord ved han.
ἐν τούτῳ πᾶς ὁ πιστεύων δικαιοῦται.
Sjå då til at det ikkje kjem over dykk det som er sagt hos profetane:
βλέπετε οὖν μὴ ⸀ἐπέλθῃ τὸ εἰρημένον ἐν τοῖς προφήταις·
'Sjå, de spottarar, undra dykk og gå til grunne! For eg gjer eit verk i dykkar dagar, eit verk de ikkje vil tru, om nokon så fortalde dykk det.'
Ἴδετε, οἱ καταφρονηταί, καὶ θαυμάσατε καὶ ἀφανίσθητε, ὅτι ἔργον ⸂ἐργάζομαι ἐγὼ⸃ ἐν ταῖς ἡμέραις ὑμῶν, ⸀ἔργον ὃ οὐ μὴ πιστεύσητε ἐάν τις ἐκδιηγῆται ὑμῖν.
Då dei gjekk ut, bad folk dei om å tala om dette neste sabbat òg.
Ἐξιόντων δὲ ⸀αὐτῶν ⸀παρεκάλουν εἰς τὸ μεταξὺ σάββατον λαληθῆναι αὐτοῖς τὰ ῥήματα ⸀ταῦτα.
Då forsamlinga vart oppløyst, følgde mange av jødane og dei gudfryktige proselyttane Paulus og Barnabas. Dei tala til dei og oppmoda dei til å halda fast ved Guds nåde.
λυθείσης δὲ τῆς συναγωγῆς ἠκολούθησαν πολλοὶ τῶν Ἰουδαίων καὶ τῶν σεβομένων προσηλύτων τῷ Παύλῳ καὶ τῷ Βαρναβᾷ, οἵτινες προσλαλοῦντες ⸀αὐτοῖς ἔπειθον αὐτοὺς ⸀προσμένειν τῇ χάριτι τοῦ θεοῦ.
Neste sabbat samla nesten heile byen seg for å høyra Herrens ord.
Τῷ ⸀δὲ ἐρχομένῳ σαββάτῳ σχεδὸν πᾶσα ἡ πόλις συνήχθη ἀκοῦσαι τὸν λόγον τοῦ ⸀κυρίου.
Då jødane såg folkemengda, vart dei fylte av misunning og sa imot det Paulus tala, og spotta.
ἰδόντες δὲ οἱ Ἰουδαῖοι τοὺς ὄχλους ἐπλήσθησαν ζήλου καὶ ἀντέλεγον τοῖς ⸀ὑπὸ Παύλου ⸀λαλουμένοις ⸀βλασφημοῦντες.
Då tala Paulus og Barnabas ope ut og sa: «Det var naudsynt at Guds ord først vart tala til dykk. Men sidan de støyter det frå dykk og ikkje reknar dykk verdige til det evige livet, sjå, så vender vi oss til heidningane.
παρρησιασάμενοί ⸀τε ὁ Παῦλος καὶ ὁ Βαρναβᾶς εἶπαν· Ὑμῖν ἦν ἀναγκαῖον πρῶτον λαληθῆναι τὸν λόγον τοῦ θεοῦ· ⸀ἐπειδὴ ἀπωθεῖσθε αὐτὸν καὶ οὐκ ἀξίους κρίνετε ἑαυτοὺς τῆς αἰωνίου ζωῆς, ἰδοὺ στρεφόμεθα εἰς τὰ ἔθνη·
For slik har Herren bode oss: 'Eg har sett deg til eit lys for folkeslaga, så du skal vera til frelse heilt til enden av jorda.'»
οὕτως γὰρ ἐντέταλται ἡμῖν ὁ κύριος· Τέθεικά σε εἰς φῶς ἐθνῶν τοῦ εἶναί σε εἰς σωτηρίαν ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς.
Og alle dei som var bestemte til evig liv, kom til tru.
ἀκούοντα δὲ τὰ ἔθνη ⸀ἔχαιρον καὶ ἐδόξαζον τὸν λόγον τοῦ ⸀κυρίου, καὶ ἐπίστευσαν ὅσοι ἦσαν τεταγμένοι εἰς ζωὴν αἰώνιον·
Herrens ord spreidde seg over heile området.
διεφέρετο δὲ ὁ λόγος τοῦ κυρίου διʼ ὅλης τῆς χώρας.
Men jødane eggja opp dei gudfryktige kvinnene av høg stand og dei fremste mennene i byen. Dei fekk i gang forfølging mot Paulus og Barnabas og dreiv dei ut frå området sitt.
οἱ δὲ Ἰουδαῖοι παρώτρυναν τὰς σεβομένας ⸀γυναῖκας τὰς εὐσχήμονας καὶ τοὺς πρώτους τῆς πόλεως καὶ ἐπήγειραν διωγμὸν ἐπὶ τὸν Παῦλον ⸀καὶ Βαρναβᾶν, καὶ ἐξέβαλον αὐτοὺς ἀπὸ τῶν ὁρίων αὐτῶν.
Dei rista støvet av føtene mot dei og drog til Ikonium.
οἱ δὲ ἐκτιναξάμενοι τὸν κονιορτὸν τῶν ⸀ποδῶν ἐπʼ αὐτοὺς ἦλθον εἰς Ἰκόνιον,
Og læresveinane vart fylte med glede og Den heilage Ande.
οἵ ⸀τε μαθηταὶ ἐπληροῦντο χαρᾶς καὶ πνεύματος ἁγίου.
←→