JobKapittel 9

+ Undertekst Grunntekst ← Forrige Neste →

Då tok Job til orde og sa:

Ja, eg veit at det er slik. Men korleis kan eit menneske vera rettferdig for Gud?

Om nokon ville føra sak mot han, kunne han ikkje svara han éin gong av tusen.

Han er vis i hjarta og veldig i kraft. Kven har sett seg opp mot han og gått uskadd frå det?

Han flyttar fjell utan at dei veit det, han veltar dei i sin vreide.

Han rister jorda ut av staden hennar, så søylene hennar skjelv.

Han talar til sola, og ho står ikkje opp, og han forseglar stjernene.

Han åleine spanar ut himmelen og går på havets høgder.

Han laga Karlsvogna, Orion og Sjustjerna og stjernebileta i sør.

Han gjer store ting som ikkje kan granskast, og under utan tal.

Sjå, han går forbi meg, og eg ser han ikkje. Han fer framom, og eg merkar han ikkje.

Sjå, han riv bort – kven kan hindra han? Kven kan seia til han: Kva gjer du?

Gud held ikkje vreiden sin tilbake. Under han bøyer Rahabs hjelparar seg.

Kor mykje mindre kan då eg svara han og velja ut ord mot han!

Sjølv om eg hadde rett, kunne eg ikkje svara. Eg måtte berre be domaren min om nåde.

Om eg ropa og han svara meg, ville eg ikkje tru at han høyrde på røysta mi.

For med ein storm krossar han meg og aukar såra mine utan grunn.

Han lèt meg ikkje henta pusten, men mettar meg med bitterheit.

Gjeld det styrke – han er den mektige! Gjeld det rett – kven kan stemna han?

Sjølv om eg har rett, dømer munnen min meg skuldig. Sjølv om eg er ulastande, gjer han meg til ein uærleg mann.

Eg er ulastande – eg kjenner ikkje meg sjølv lenger, eg foraktar livet mitt.

Det er eitt og det same, difor seier eg: Han gjer ende på både den ulastelege og den ugudelege.

Når svøpa brått drep, spottar han dei uskuldige si prøving.

Jorda er gjeven i hendene på dei ugudelege. Han dekkjer til andletet på domarane hennar. Om ikkje han – kven er det då?

Dagane mine er snøggare enn ein løpar, dei flyg av stad utan å sjå noko godt.

Dei glid forbi som sivbåtar, som ein ørn som stuper ned mot byttet.

Om eg seier: Eg vil gløyma klaga mi, skifta andletsuttrykk og vera glad –

då fryktar eg alle mine lidingar, for eg veit at du ikkje frikjenner meg.

Eg vert dømd skuldig. Kvifor skal eg då streva fåfengt?

Om eg vaska meg med snøvatn og reinsa hendene mine med lut,

då ville du dukka meg ned i søla, så kleda mine ville styggjast ved meg.

For han er ikkje eit menneske som meg, så eg kunne svara han, så vi kunne møtast i retten.

Det finst ingen meklar mellom oss som kunne leggja handa si på oss begge.

Gjev han tek riset sitt bort frå meg, og lat ikkje redsla for han skremma meg.

Då ville eg tala utan å frykta han. Men slik er det ikkje med meg.

Oppslag

Sammendrag2

Kapittel 9

Hovedtema: Job erkjenner Guds overveldende makt, men uttrykker fortvilelse over sin maktesløshet i møte med lidelsen.

Innhold: Job svarer vennene ved å erkjenne at intet menneske kan være rettferdig innfor Gud. Han beskriver Guds ufattelige makt over skaperverket – fjell, jord, sol og stjerner. Likevel føler Job seg knust uten grunn og ute av stand til å forsvare seg. Han lengter etter en mekler som kunne stå mellom ham og Gud, slik at han kunne tale uten frykt.

Nøkkelord/bilder:

Guds allmakt (v.4-10): Job beskriver Gud som den som flytter fjell, rister jorden og hersker over himmellegemene.
Maktesløshet (v.14-20): Selv om Job er uskyldig, kan han ikke argumentere mot Gud – hans egen munn ville fordømme ham.
Livets forgjengelighet (v.25-26): Dagene flyr forbi som løpere, lette båter og en ørn som stuper mot bytte.
Mekleren (v.33): Job savner en som kan legge hånden på dem begge og skape en rettferdig dialog mellom menneske og Gud.

Historisk kontekst

Historisk og kulturell kontekst for Job 9

Nøkkelbegreper

Kapittelet inneholder flere viktige hebraiske termer som belyser Jobs teologiske kamp. Uttrykket יִּצְדַּק אֱנוֹשׁ עִם־אֵל (jitsdak enosh im-El, v. 2) – «hvordan kan et menneske være rettferdig overfor Gud» – bruker det hebraiske ordet צדק (tsadak), som har juridisk betydning og handler om å bli frikjent eller erklært uskyldig i en rettssak. Job stiller spørsmålet om det i det hele tatt er mulig å vinne frem mot Gud i en rettslig tvist.

Begrepet מוֹכִיחַ (mokiach, v. 33) – «voldgiftsmann» eller «mekler» – refererer til en person som kunne opptre som dommer eller megler mellom to parter i en konflikt. I gammel nærøstlig rettskultur var dette en anerkjent rolle. Jobs lengsel etter en slik mellommann uttrykker hans fortvilelse over den ulike maktbalansen mellom menneske og Gud.

Hendelser og skikker

Jobs beskrivelse av Gud som «trår på havets høyder» (בָּמֳתֵי יָם, bamotei jam, v. 8) og referansen til «Rahabs hjelpere» (עֹזְרֵי רָהַב, ozrei Rahav, v. 13) henter fra eldgammel nærøstlig kosmologi. Rahab var et mytologisk sjøuhyre som representerte kaoskrefter, kjent fra babylonsk og kanaaneisk tradisjon. I flere bibelske tekster brukes dette bildet for å beskrive Guds suverene makt over kaos. At selv Rahabs hjelpere bøyer seg, understreker at ingen makt kan stå imot Gud.

Stjernene nevnt i vers 9 – עָשׁ (Ash), כְּסִיל (Kesil) og כִימָה (Kimah) – identifiseres vanligvis som Bjørnen (eller Karlsvognen), Orion og Pleiadene. Observasjon av disse stjernebildene var viktig i oldtidens Midtøsten for navigasjon, landbrukskalender og religiøs praksis. At Gud har skapt disse, demonstrerer hans kosmiske herredømme.

Kapittel-spesifikke funn

Referansen til «siv-skip» eller «papyrus-båter» (אֳנִיּוֹת אֵבֶה, oniyyot eveh, v. 26) peker mot en konkret teknologi kjent fra Egypt og Mesopotamia. Arkeologiske funn og egyptiske relieffer bekrefter bruken av lette, raske båter laget av papyrus eller siv. Disse var kjent for sin hastighet og ble ofte brukt på Nilen. Bildet illustrerer livets flyktighet – dagene forsvinner like raskt som slike skip glir forbi.

Personer1

Job1

Alle personer →

Viktige ord8

Job — Hovedpersonen i Jobs bok, en rettskaffen mann som opplever store prøvelser og lidelser.
Bildad — En av Jobs tre venner som kommer for å trøste ham og diskutere hans situasjon.
Rettferdighet — Et moralsk prinsipp som innebærer at man handler rett og i samsvar med etiske normer og lover.
Lidelse — Fysisk eller psykisk smerte og ubehag som et resultat av sykdom, tap eller andre prøvelser.
Allmektig — Et adjektiv som beskriver Guds uendelige makt og evne til å kontrollere alt som skjer i universet.
Uforståelig — Noe som er vanskelig eller umulig å forstå eller fatte, ofte brukt om Guds veier og planer.
Himmelriket — Det åndelige riket der Gud bor og hersker, og som troende ser frem til å bli en del av etter døden.
Visdom — Evnen til å bruke kunnskap og erfaring på en effektiv og klok måte, spesielt i praktiske og moralske spørsmål.