1. Tessalonikarane

Paulus-brev

Romarane16 1. Korintarane16 2. Korintarane13 Galatarane6 Efesarane6 Filipparane4 Kolossarane4 1. Tessalonikarane5 2. Tessalonikarane3 1. Timoteus6 2. Timoteus4 Titus3 Filemon1

Alle bøker

Framsida →

Heim
1. Tessalonikarane
Kap. 1

1. TessalonikaraneKapittel 1

Marker 1. Tessalonikarane 1 som lesen?

+ Undertekst Grunntekst Neste →Bidra

Paulus, Silvanus og Timoteus helsar forsamlinga av tessalonikarane, i Gud, vår Far, og Herren Jesus Kristus: Nåde og fred vere med dykk.

Παῦλος καὶ Σιλουανὸς καὶ Τιμόθεος τῇ ἐκκλησίᾳ Θεσσαλονικέων ἐν θεῷ πατρὶ καὶ κυρίῳ Ἰησοῦ Χριστῷ· χάρις ὑμῖν καὶ ⸀εἰρήνη.

Ingen orddata tilgjengelege

Ingen referansar

Foreslå ein artikkel, bok eller song som omtalar dette verset

Ingen manuskript for dette verset

Vel kva omsetjing du vil bruke for dette verset:

Standard versjonPaulus, Silvanus og Timoteus helsar forsamlinga av tessalonikarane, i Gud, vår Far, og Herren Jesus Kristus: Nåde og fred vere med dykk.

Alternativ 1Paulus, Silvanus og Timoteus helsar forsamlinga i Tessalonika, som er i Gud, vår Far, og Herren Jesus Kristus: Nåde og fred vere med dykk.Det greske 'Θεσσαλονικέων' er genitiv fleirtal av folkenamnet (tessalonikarane), ikkje stadnamnet. Også 'ἐν θεῷ' tyder 'i Gud', ikkje 'som er i Gud' - relativsetninga legg til noko som ikkje står i grunnteksten.

Vi takkar alltid Gud for dykk alle og nemner dykk i bønene våre utan opphald,

Εὐχαριστοῦμεν τῷ θεῷ πάντοτε περὶ πάντων ὑμῶν ⸀μνείαν ποιούμενοι ἐπὶ τῶν προσευχῶν ἡμῶν, ἀδιαλείπτως

Ingen orddata tilgjengelege

Ingen referansar

Foreslå ein artikkel, bok eller song som omtalar dette verset

Ingen manuskript for dette verset

Vel kva omsetjing du vil bruke for dette verset:

Standard versjonVi takkar alltid Gud for dykk alle og nemner dykk i bønene våre utan opphald,

Alternativ 1Vi takkar alltid Gud for dykk alle og nemner dykk stadig i bønene våre.Ordet 'ἀδιαλείπτως' (utan opphald) høyrer til vers 2 i grunnteksten, men er flytta til vers 3 i omsetjinga. Dette endrar strukturen i teksten.

Alternativ 2ForslagLitenVi takkar alltid Gud for dykk alle, når vi nemner dykk i bønene våre, utan opphald.Bruken av 'når vi' gjer at det å nemne dei i bøn vert eit vilkår for takksemd. I grunnteksten er μνείαν ποιούμενοι eit partisipp som skildrar samtidig handling – dei takkar og nemner samstundes. 'Og nemner' gjev betre flyt. Dessutan bør verset ende med komma (ikkje punktum) sidan v.3 held fram den same setninga med partisippet μνημονεύοντες.

vona

μνημονεύοντες ὑμῶν τοῦ ἔργου τῆς πίστεως καὶ τοῦ κόπου τῆς ἀγάπης καὶ τῆς ὑπομονῆς τῆς ἐλπίδος τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἔμπροσθεν τοῦ θεοῦ καὶ πατρὸς ἡμῶν,

Ingen orddata tilgjengelege

Ingen referansar

Foreslå ein artikkel, bok eller song som omtalar dette verset

Ingen manuskript for dette verset

Vel kva omsetjing du vil bruke for dette verset:

Standard versjonvona

Alternativ 1GrammatikkLitenVi kjem i hug den gjerning trua dykkar ber, det strev kjærleiken kostar og den uthaldande vona de har i vår Herre Jesus Kristus, framfor Gud, vår Far.'Håp' er bokmålsform. På nynorsk bør ein nytte 'von' eller 'vona'.

Vi veit, de sysken som Gud elskar, at han har utvalt dykk.

εἰδότες, ἀδελφοὶ ἠγαπημένοι ὑπὸ ⸀θεοῦ, τὴν ἐκλογὴν ὑμῶν,

Ingen orddata tilgjengelege

Ingen referansar

Foreslå ein artikkel, bok eller song som omtalar dette verset

Ingen manuskript for dette verset

Vel kva omsetjing du vil bruke for dette verset:

Standard versjonVi veit, de sysken som Gud elskar, at han har utvalt dykk.

Alternativ 1Vi veit, sysken som Gud elskar, at han har utvalt dykk.For betre flyt ved munnleg lesing kan ein leggje til 'de' for å gjere tiltalen tydelegare. Det greske har vokativ 'ἀδελφοί' som er direkte tiltale.

For evangeliet vårt kom ikkje til dykk berre med ord, men òg med kraft, med Den Heilage Ande og med full overtyding. De veit sjølve korleis vi var hos dykk for dykkar skuld.

ὅτι τὸ εὐαγγέλιον ἡμῶν οὐκ ἐγενήθη εἰς ὑμᾶς ἐν λόγῳ μόνον ἀλλὰ καὶ ἐν δυνάμει καὶ ἐν πνεύματι ἁγίῳ ⸀καὶ πληροφορίᾳ πολλῇ, καθὼς οἴδατε οἷοι ἐγενήθημεν ⸀ἐν ὑμῖν διʼ ὑμᾶς·

Ingen orddata tilgjengelege

Ingen referansar

Foreslå ein artikkel, bok eller song som omtalar dette verset

Ingen manuskript for dette verset

Vel kva omsetjing du vil bruke for dette verset:

Standard versjonFor evangeliet vårt kom ikkje til dykk berre med ord, men òg med kraft, med Den Heilage Ande og med full overtyding. De veit sjølve korleis vi var hos dykk for dykkar skuld.

Alternativ 1ForslagLitenFor evangeliet vårt kom ikkje til dykk berre med ord, men òg med kraft og med Den Heilage Ande og med full vissa. De veit sjølve korleis vi var hos dykk for dykkar skuld.Grunnteksten har 'καὶ ἐν πνεύματι ἁγίῳ καὶ πληροφορίᾳ πολλῇ' - den siste 'καὶ' koplar 'Den Heilage Ande' og 'full vissa/overtyding' saman, ikkje som tre separate ledd med 'med'. Dessutan er πληροφορίᾳ πολλῇ meir 'full overtyding' enn 'full vissa'. Ei lita justering av strukturen gjev betre samsvar med originalen.

Og de vart etterliknarar av oss og av Herren då de tok imot Ordet under store trengsler, med glede frå Den Heilage Ande.

καὶ ὑμεῖς μιμηταὶ ἡμῶν ἐγενήθητε καὶ τοῦ κυρίου, δεξάμενοι τὸν λόγον ἐν θλίψει πολλῇ μετὰ χαρᾶς πνεύματος ἁγίου,

Ingen orddata tilgjengelege

Ingen referansar

Foreslå ein artikkel, bok eller song som omtalar dette verset

Ingen manuskript for dette verset

Slik vart de eit førebilete for alle dei truande i Makedonia og Akaia.

ὥστε γενέσθαι ὑμᾶς ⸀τύπον πᾶσιν τοῖς πιστεύουσιν ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ ⸀ἐν τῇ Ἀχαΐᾳ.

Ingen orddata tilgjengelege

Ingen referansar

Foreslå ein artikkel, bok eller song som omtalar dette verset

Ingen manuskript for dette verset

For frå dykk har Herrens ord rungjast ut, ikkje berre i Makedonia og Akaia, men alle stader har trua dykkar på Gud vorte kjend, så vi ikkje treng å seie noko.

ἀφʼ ὑμῶν γὰρ ἐξήχηται ὁ λόγος τοῦ κυρίου οὐ μόνον ἐν τῇ Μακεδονίᾳ ⸀καὶ Ἀχαΐᾳ, ⸀ἀλλʼ ἐν παντὶ τόπῳ ἡ πίστις ὑμῶν ἡ πρὸς τὸν θεὸν ἐξελήλυθεν, ὥστε μὴ χρείαν ⸂ἔχειν ἡμᾶς⸃ λαλεῖν τι·

Ingen orddata tilgjengelege

Ingen referansar

Foreslå ein artikkel, bok eller song som omtalar dette verset

Ingen manuskript for dette verset

Vel kva omsetjing du vil bruke for dette verset:

Standard versjonFor frå dykk har Herrens ord rungjast ut, ikkje berre i Makedonia og Akaia, men alle stader har trua dykkar på Gud vorte kjend, så vi ikkje treng å seie noko.

Alternativ 1For frå dykk har Herrens ord lydt ut, ikkje berre i Makedonia og Akaia, men alle stader har trua dykkar på Gud vorte kjend, så vi ikkje treng å seie noko.Det greske 'ἐξήχηται' har ei sterkare tyding enn berre 'lydt ut' - det tyder å rungje ut som ein trompet eller eit ekko. 'Rungjast ut' fangar betre denne kraftfulle lydmetaforen.

For dei fortel sjølve om kva for ein inngang vi hadde hos dykk, og korleis de vende om til Gud frå avgudane for å tena den levande og sanne Gud,

αὐτοὶ γὰρ περὶ ἡμῶν ἀπαγγέλλουσιν ὁποίαν εἴσοδον ἔσχομεν πρὸς ὑμᾶς, καὶ πῶς ἐπεστρέψατε πρὸς τὸν θεὸν ἀπὸ τῶν εἰδώλων δουλεύειν θεῷ ζῶντι καὶ ἀληθινῷ,

Ingen orddata tilgjengelege

Ingen referansar

Foreslå ein artikkel, bok eller song som omtalar dette verset

Ingen manuskript for dette verset

Vel kva omsetjing du vil bruke for dette verset:

Standard versjonFor dei fortel sjølve om kva for ein inngang vi hadde hos dykk, og korleis de vende om til Gud frå avgudane for å tena den levande og sanne Gud,

Alternativ 1For dei fortel sjølve om kva inngang vi hadde hos dykk, og korleis de vende om til Gud frå avgudane for å tena den levande og sanne Gud,Det greske 'ὁποίαν' (kva slags/kva for ein) er meir spesifikt enn berre 'kva'. 'Kva for ein inngang' gjev betre nynorsk og fangar den kvalitative tydinga i originalen.

og for å venta på Son hans frå himlane, han som Gud reiste opp frå dei døde – Jesus, som friar oss frå vreiden som kjem.

καὶ ἀναμένειν τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐκ τῶν οὐρανῶν, ὃν ἤγειρεν ἐκ τῶν νεκρῶν, Ἰησοῦν τὸν ῥυόμενον ἡμᾶς ⸀ἐκ τῆς ὀργῆς τῆς ἐρχομένης.

Ingen orddata tilgjengelege

Ingen referansar

Foreslå ein artikkel, bok eller song som omtalar dette verset

Ingen manuskript for dette verset

Vel kva omsetjing du vil bruke for dette verset:

Standard versjonog for å venta på Son hans frå himlane, han som Gud reiste opp frå dei døde – Jesus, som friar oss frå vreiden som kjem.

Alternativ 1ForslagLitenog for å venta på Son hans frå himlane, han som Gud reiste opp frå dei døde, Jesus, som friar oss frå vreiden som kjem.Originalen har eit tankestrek eller eit naturleg brot der 'Ἰησοῦν' står i apposisjon. Eit tankestrek før 'Jesus' kan gjere dette tydelegare i norsk og markere den retoriske oppbygginga. Dette er berre eit mindre stilistisk forslag.

Neste kapittel →

Oppslag▸

Samandrag3▸

Kapittel 1

Hovedtema: Paulus takker Gud for tessalonikernes levende tro og deres vitnesbyrd som har spredt seg vidt omkring.

Innhold: Paulus, Silvanus og Timoteus hilser menigheten og takker Gud for deres troens gjerning, kjærlighetens arbeid og håpets utholdenhet. Evangeliet kom til dem ikke bare i ord, men i kraft og Den hellige ånd, og de tok imot det med glede midt i trengsel. De ble etterlignere av apostlene og Herren, og et forbilde for troende i Makedonia og Akaia. Deres omvendelse fra avgudene til den levende Gud, og deres forventning om Sønnens gjenkomst fra himmelen, har blitt kjent overalt.

Nøkkelord/bilder:

Utvelgelse (ἐκλογή): Gud har utvalgt tessalonikerne, bekreftet ved evangeliets kraft i deres liv.
Troens gjerning, kjærlighetens arbeid, håpets utholdenhet: En triade som beskriver det kristne livets tre grunnpilarer i aktiv handling.
Etterlignere (μιμηταί): Tessalonikerne ble etterlignere av Paulus og Herren ved å ta imot Ordet under lidelse med glede.
Den kommende vrede (ὀργὴ ἐρχομένη): Jesus frelser de troende fra Guds kommende dom, en sentral del av det kristne håpet.

Om 1. Tessalonikarane

1. Tessalonikerne

Om boken: Første Tessalonikerbrev er sannsynligvis det eldste av Paulus' bevarte brev, skrevet til menigheten i Tessalonika som han hadde grunnlagt. Brevet uttrykker Paulus' glede over menighetens tro og inneholder viktig undervisning om Kristi gjenkomst og de troendes oppstandelse.

Hovedtema: Oppmuntring til en ung menighet i trengsel, med undervisning om hellig livsførsel og håp i Kristi gjenkomst.

Innholdsoversikt:

Hilsen og takk for tessalonikernes forbilledlige tro (Kapittel 1)
Paulus' tjeneste og lengsel etter menigheten (Kapittel 2)
Timoteus' sendelse og gode rapport (Kapittel 3)
Formaninger om hellighet og de døde i Kristus (Kapittel 4)
Herrens dag og formaninger til årvåkenhet (Kapittel 5)

Nøkkeltemaer:

Forbilledlig tro: Tessalonikerne tok imot evangeliet i trengsel og ble et forbilde for alle troende i Makedonia og Akaia (1:6-8).
Apostolisk omsorg: Paulus beskriver sin tjeneste som en ammende mor og formanende far, preget av integritet og kjærlighet (2:7-12).
Kristi gjenkomst (parousia): De døde i Kristus skal oppstå først, deretter skal de levende rykkes bort sammen med dem for å møte Herren (4:13-18).
Årvåkenhet og hellighet: De troende er lysets barn og kalles til edruelig liv, hellighet og gjensidig oppbyggelse mens de venter på Herren (5:4-11).

Historisk kontekst

Historisk og kulturell kontekst for 1. Tessalonikerne 1

Personer

Kapittel 1 åpner med tre navngitte avsendere: Paulus, Silvanus og Timoteus. Silvanus (latinsk form; Silas på gresk) var romersk borger og en av de ledende i Jerusalem-menigheten (Apg 15:22). Han ble utvalgt til å ledsage Paulus etter konflikten med Barnabas, og var med under grunnleggelsen av menigheten i Tessalonika (Apg 17:1-9). Timoteus, som var fra Lystra og hadde jødisk mor og gresk far, ble senere sendt tilbake til Tessalonika for å styrke den unge menigheten (1 Tess 3:2). At alle tre nevnes som medavsendere, reflekterer den kollektive naturen av misjonsarbeidet og bekrefter øyenvitneskildringen av menighetens grunnleggelse.

Steder

Makedonia og Akaia (v. 7-8) var de to romerske provinsene som utgjorde det greske fastlandet. Makedonia i nord hadde Tessalonika som hovedstad og viktigste havn, mens Akaia i sør hadde Korint som provinssete. Via Egnatia, hovedveien som gikk gjennom Tessalonika, og de travle havnene kunne nyheter og rykter spres raskt. Paulus' påstand om at tessalonikernes tro var blitt kjent «på hvert sted» (ἐν παντὶ τόπῳ, v. 8) er ikke bare retorisk overdrivelse – byens strategiske plassering gjorde den til et naturlig knutepunkt for informasjonsutveksling i hele det østlige Middelhavsområdet.

Hendelser og skikker

Omvendelsen fra avgudsdyrkelse (εἴδωλα, v. 9) til «den levende og sanne Gud» indikerer at menigheten hovedsakelig besto av hedningkristne, ikke jøder. Tessalonika var preget av religiøs pluralisme med kulter for greske guder (særlig Dionysos), egyptiske guddommer (Serapis, Isis), den romerske keiserkulten, og den mystiske Kabeiros-kulten som var spesielt populær i byen. Arkeologiske funn av templer og votivgaver bekrefter dette mangfoldige religiøse landskapet. For nyomvendte innebar bruddet med avgudsdyrkelse ikke bare teologisk omvendelse, men også sosial marginalisering – de kunne ikke lenger delta i religiøse gilder, offentlige fester eller familiære ritualer knyttet til tradisjonelle kulter.

Nøkkelbegreper

Den greske triaden «tro, kjærlighet og håp» (πίστις, ἀγάπη, ἐλπίς) i vers 3 kobles her til aktivitet: troens «verk» (ἔργον), kjærlighetens «slit/møye» (κόπος) og håpets «utholdenhet» (ὑπομονή). Ordet κόπος betegner anstrengende, utmattende arbeid og antyder at kristen kjærlighet krevde praktisk, kostbar innsats. Uttrykket ἐκλογή (utvelgelse, v. 4) hadde i jødisk tradisjon vært knyttet til Israels særstilling som Guds folk, men Paulus anvender det her på hedningkristne – en radikal utvidelse av frelseshistorien.

Verbet ἐξήχηται (v. 8, «har lydt ut») er et hapax legomenon i NT som beskriver en kraftig, gjenlydende lyd, som fra en trompet eller et tordenbrak. Det skaper et bilde av evangeliet som «runger ut» fra Tessalonika som et ekko som sprer seg i alle retninger.

Personar4▸

Jesus3 Paulus1 Silas1 Timoteus1

Alle personar →

Viktige ord▸

Ingen viktige ord enno for dette kapittelet.

Tidslinje1▸