Benjamin (Rakels sønn)
Jakobs yngste sønn
Òg kjend som: Ben-Oni
Benjamin var den yngste sønnen til Jakob og Rakel, og den eneste av Jakobs sønner som ble født i Kanaans land. Hans fødsel kostet hans mor livet, og han ble særlig elsket av sin far etter at Josef ble antatt død. Benjamin ble stamfar til en av Israels tolv stammer, som senere inkluderte kong Saul og apostelen Paulus.
Familie
FarJakobMorRakelSyskenRuben (Leas sønn)SyskenSimeon (Leas sønn)SyskenLevi (Leas sønn)SyskenJudaSyskenDan (Bilhas sønn)SyskenNaftali (Bilhas sønn)SyskenGad (Silpas sønn)SyskenAsjer (Silpas sønn)SyskenIssakar (Leas sønn)SyskenSebulon (Leas sønn)SyskenJosefSyskenDina (Jakobs datter)BarnBelaBarnBekerBarnAsjbelBarnGeraBarnNaaman (syrisk hærfører)BarnEhiBarnRosjBarnMuppimBarnHuppimBarnArd
Nøkkelhendingar
Benjamins fødsel og Rakels død
Benjamin ble født nær Betlehem mens familien var på reise. Rakel døde under fødselen og kalte ham Ben-Oni (min smertes sønn), men Jakob ga ham navnet Benjamin (lykkes sønn).
16Så braut dei opp frå Betel. Då det enno var eit stykke att til Efrata, fødde Rakel, og fødselen var hard.
וַיִּסְעוּ֙ מִבֵּ֣ית אֵ֔ל וַֽיְהִי־ע֥וֹד כִּבְרַת־הָאָ֖רֶץ לָב֣וֹא אֶפְרָ֑תָה וַתֵּ֥לֶד רָחֵ֖ל וַתְּקַ֥שׁ בְּלִדְתָּֽהּ׃
17Medan ho stridde med fødselen, sa jordmora til henne: «Ver ikkje redd, for du får endå ein son!»
וַיְהִ֥י בְהַקְשֹׁתָ֖הּ בְּלִדְתָּ֑הּ וַתֹּ֨אמֶר לָ֤הּ הַמְיַלֶּ֙דֶת֙ אַל־תִּ֣ירְאִ֔י כִּֽי־גַם־זֶ֥ה לָ֖ךְ בֵּֽן׃
18Då sjela hennar fór ut, for ho døydde, kalla ho han Ben-Oni. Men faren kalla han Benjamin.
וַיְהִ֞י בְּצֵ֤את נַפְשָׁהּ֙ כִּ֣י מֵ֔תָה וַתִּקְרָ֥א שְׁמ֖וֹ בֶּן־אוֹנִ֑י וְאָבִ֖יו קָֽרָא־ל֥וֹ בִנְיָמִֽין׃
19Så døydde Rakel og vart gravlagd ved vegen til Efrata, det er Betlehem.
וַתָּ֖מָת רָחֵ֑ל וַתִּקָּבֵר֙ בְּדֶ֣רֶךְ אֶפְרָ֔תָה הִ֖וא בֵּ֥ית לָֽחֶם׃
20Jakob reiste ei støtte over grava hennar. Det er minnesteinen over Rakels grav, som står der den dag i dag.
וַיַּצֵּ֧ב יַעֲקֹ֛ב מַצֵּבָ֖ה עַל־קְבֻרָתָ֑הּ הִ֛וא מַצֶּ֥בֶת קְבֻֽרַת־רָחֵ֖ל עַד־הַיּֽוֹם׃
Jakobs beskyttelse av Benjamin
Etter at Josef ble antatt død, nektet Jakob å la Benjamin reise til Egypt med brødrene sine, i frykt for å miste også ham.
4Men Benjamin, bror til Josef, sende ikkje Jakob av stad saman med brørne, for han sa: «Det kan henda at ei ulukke råkar han.»
וְאֶת־בִּנְיָמִין֙ אֲחִ֣י יוֹסֵ֔ף לֹא־שָׁלַ֥ח יַעֲקֹ֖ב אֶת־אֶחָ֑יו כִּ֣י אָמַ֔ר פֶּן־יִקְרָאֶ֖נּוּ אָסֽוֹן׃
36Jakob, far deira, sa til dei: «De har gjort meg barnlaus! Josef er borte, Simeon er borte, og no vil de ta Benjamin frå meg. Alt dette går ut over meg!»
וַיֹּ֤אמֶר אֲלֵהֶם֙ יַעֲקֹ֣ב אֲבִיהֶ֔ם אֹתִ֖י שִׁכַּלְתֶּ֑ם יוֹסֵ֤ף אֵינֶ֙[t]נּוּ֙ וְשִׁמְע֣וֹן אֵינֶ֔נּוּ וְאֶת־בִּנְיָמִ֣ן תִּקָּ֔חוּ עָלַ֖י הָי֥וּ כֻלָּֽנָה׃
38Men han sa: «Son min skal ikkje fara dit ned saman med dykk. Bror hans er død, og han er den einaste som er att. Om ei ulukke råkar han på vegen de fer, vil de senda mitt grå hår med sorg ned til dødsriket.»
וַיֹּ֕אמֶר לֹֽא־יֵרֵ֥ד בְּנִ֖י עִמָּכֶ֑ם כִּֽי־אָחִ֨יו מֵ֜ת וְה֧וּא לְבַדּ֣וֹ נִשְׁאָ֗ר וּקְרָאָ֤הוּ אָסוֹן֙ בַּדֶּ֙רֶךְ֙ אֲשֶׁ֣ר תֵּֽלְכוּ־בָ֔הּ וְהוֹרַדְתֶּ֧ם אֶת־שֵׂיבָתִ֛י בְּיָג֖וֹן שְׁאֽוֹלָה׃
Benjamin reiser til Egypt
På grunn av hungersnøden ble Jakob til slutt tvunget til å sende Benjamin til Egypt med brødrene sine for å kjøpe korn.
13Ta bror dykkar med, bryt opp og reis attende til mannen.
וְאֶת־אֲחִיכֶ֖ם קָ֑חוּ וְק֖וּמוּ שׁ֥וּבוּ אֶל־הָאִֽישׁ׃
14Måtte Gud, Den Allmektige, la dykk finna miskunn hos mannen, så han sender den andre broren dykkar og Benjamin tilbake med dykk. Og eg – om eg skal mista borna mine, så får eg mista dei.»
וְאֵ֣ל שַׁדַּ֗י יִתֵּ֨ן לָכֶ֤ם רַחֲמִים֙ לִפְנֵ֣י הָאִ֔ישׁ וְשִׁלַּ֥ח לָכֶ֛ם אֶת־אֲחִיכֶ֥ם אַחֵ֖ר וְאֶת־בִּנְיָמִ֑ין וַאֲנִ֕י כַּאֲשֶׁ֥ר שָׁכֹ֖לְתִּי שָׁכָֽלְתִּי׃
15Så tok mennene med seg denne gåva og dobbelt så mykje pengar, og dei tok Benjamin med seg. Dei braut opp og drog ned til Egypt og steig fram for Josef.
וַיִּקְח֤וּ הָֽאֲנָשִׁים֙ אֶת־הַמִּנְחָ֣ה הַזֹּ֔את וּמִשְׁנֶה־כֶּ֛סֶף לָקְח֥וּ בְיָדָ֖ם וְאֶת־בִּנְיָמִ֑ן וַיָּקֻ֙מוּ֙ וַיֵּרְד֣וּ מִצְרַ֔יִם וַיַּֽעַמְד֖וּ לִפְנֵ֥י יוֹסֵֽף׃
16Då Josef såg Benjamin saman med dei, sa han til forvaltaren sin: «Før desse mennene inn i huset, slakt og gjer i stand, for mennene skal eta hos meg midt på dagen.»
וַיַּ֨רְא יוֹסֵ֣ף אִתָּם֮ אֶת־בִּנְיָמִין֒ וַיֹּ֙אמֶר֙ לַֽאֲשֶׁ֣ר עַל־בֵּית֔וֹ הָבֵ֥א אֶת־הָאֲנָשִׁ֖ים הַבָּ֑יְתָה וּטְבֹ֤חַ טֶ֙בַח֙ וְהָכֵ֔ן כִּ֥י אִתִּ֛י יֹאכְל֥וּ הָאֲנָשִׁ֖ים בַּֽצָּהֳרָֽיִם׃
Josefs sølvbeger i Benjamins sekk
Josef testet brødrene sine ved å plante sitt sølvbeger i Benjamins sekk, noe som førte til at Juda tilbød seg selv som slave i Benjamins sted.
1Josef gav ordre til hovmeisteren sin: «Fyll sekkane til mennene med så mykje mat dei kan bera, og legg pengane til kvar av dei øvst i sekken hans.»
וַיְצַ֞ו אֶת־אֲשֶׁ֣ר עַל־בֵּיתוֹ֮ לֵאמֹר֒ מַלֵּ֞א אֶת־אַמְתְּחֹ֤ת הָֽאֲנָשִׁים֙ אֹ֔כֶל כַּאֲשֶׁ֥ר יוּכְל֖וּן שְׂאֵ֑ת וְשִׂ֥ים כֶּֽסֶף־אִ֖ישׁ בְּפִ֥י אַמְתַּחְתּֽוֹ׃
2«Og legg begeret mitt, sølvbegeret, øvst i sekken til den yngste, saman med pengane for kornet hans.» Og han gjorde som Josef sa.
וְאֶת־גְּבִיעִ֞י גְּבִ֣יעַ הַכֶּ֗סֶף תָּשִׂים֙ בְּפִי֙ אַמְתַּ֣חַת הַקָּטֹ֔ן וְאֵ֖ת כֶּ֣סֶף שִׁבְר֑וֹ וַיַּ֕עַשׂ כִּדְבַ֥ר יוֹסֵ֖ף אֲשֶׁ֥ר דִּבֵּֽר׃
12Han leita, byrja med den eldste og slutta med den yngste. Og begeret vart funne i sekken til Benjamin.
וַיְחַפֵּ֕שׂ בַּגָּד֣וֹל הֵחֵ֔ל וּבַקָּטֹ֖ן כִּלָּ֑ה וַיִּמָּצֵא֙ הַגָּבִ֔יעַ בְּאַמְתַּ֖חַת בִּנְיָמִֽן׃
13Då reiv dei sund kleda sine, leste opp att kvar sin sekk på eselet sitt og fór tilbake til byen.
וֽ͏ַיִּקְרְע֖וּ שִׂמְלֹתָ֑ם וַֽיַּעֲמֹס֙ אִ֣ישׁ עַל־חֲמֹר֔וֹ וַיָּשֻׁ֖בוּ הָעִֽירָה׃
33Lat no tenaren din bli att som slave for herren min i staden for guten, og lat guten fara heim med brørne sine.
וְעַתָּ֗ה יֵֽשֶׁב־נָ֤א עַבְדְּךָ֙ תַּ֣חַת הַנַּ֔עַר עֶ֖בֶד לַֽאדֹנִ֑י וְהַנַּ֖עַר יַ֥עַל עִם־אֶחָֽיו׃
34For korleis kan eg fara heim til far min utan at guten er med meg? Eg kan ikkje sjå på den ulukka som då vil ramma far min.»
כִּי־אֵיךְ֙ אֶֽעֱלֶ֣ה אֶל־אָבִ֔י וְהַנַּ֖עַר אֵינֶ֣נּוּ אִתִּ֑י פֶּ֚ן אֶרְאֶ֣ה בָרָ֔ע אֲשֶׁ֥ר יִמְצָ֖א אֶת־אָבִֽי׃
Gjenforening med Josef
Da Josef avslørte sin identitet, omfavnet han Benjamin og gråt, og Benjamin gråt ved hans hals.
14Så kasta han seg om halsen på Benjamin, bror sin, og gret. Og Benjamin gret ved halsen hans.
וַיִּפֹּ֛ל עַל־צַוְּארֵ֥י בִנְיָמִֽן־אָחִ֖יו וַיֵּ֑בְךְּ וּבִנְיָמִ֔ן בָּכָ֖ה עַל־צַוָּארָֽיו׃
22Til kvar av dei gav han eit skifte med klede, men til Benjamin gav han tre hundre sølvstykke og fem skifte med klede.
לְכֻלָּ֥ם נָתַ֛ן לָאִ֖ישׁ חֲלִפ֣וֹת שְׂמָלֹ֑ת וּלְבִנְיָמִ֤ן נָתַן֙ שְׁלֹ֣שׁ מֵא֣וֹת כֶּ֔סֶף וְחָמֵ֖שׁ חֲלִפֹ֥ת שְׂמָלֹֽת׃
Jakobs velsignelse
På dødsleiet velsignet Jakob Benjamin og beskrev ham som en glupsk ulv som fortærer bytte om morgenen og deler rov om kvelden.
27Benjamin er ein grådig ulv. Om morgonen et han byttet, og om kvelden deler han rovet.
בִּנְיָמִין֙ זְאֵ֣ב יִטְרָ֔ף בַּבֹּ֖קֶר יֹ֣אכַל עַ֑ד וְלָעֶ֖רֶב יְחַלֵּ֥ק שָׁלָֽל׃
Nemnd i Bibelen (64)
1. Mosebok 35:181. Mosebok 35:241. Mosebok 42:41. Mosebok 42:361. Mosebok 43:151. Mosebok 43:161. Mosebok 43:291. Mosebok 45:121. Mosebok 45:141. Mosebok 45:221. Mosebok 46:191. Mosebok 46:211. Mosebok 49:272. Mosebok 1:34. Mosebok 1:114. Mosebok 2:224. Mosebok 13:94. Mosebok 26:384. Mosebok 26:414. Mosebok 34:215. Mosebok 27:125. Mosebok 33:12Domarane 5:14Domarane 20:25Domarane 20:28Domarane 21:14Domarane 21:151. Samuel 10:201. Samuel 10:212. Samuel 2:152. Samuel 2:252. Samuel 2:312. Samuel 3:192. Samuel 4:22. Samuel 19:181. Kongebok 12:211. Kongebok 12:231. Krønikebok 2:21. Krønikebok 7:61. Krønikebok 7:101. Krønikebok 8:11. Krønikebok 8:401. Krønikebok 9:71. Krønikebok 12:21. Krønikebok 12:171. Krønikebok 12:301. Krønikebok 21:61. Krønikebok 27:212. Krønikebok 11:12. Krønikebok 11:32. Krønikebok 34:9Esra 10:32Nehemja 3:23Nehemja 11:4Nehemja 11:7Nehemja 12:34Salmane 68:28Salmane 80:3Jeremia 32:8Jeremia 37:13Esekiel 48:23Esekiel 48:32Obadja 1:19Openberringa 7:8