FLOGVIT
.bible

JohannesKapittel 5

+ UndertekstGrunntekst← ForrigeNeste →
Vis tegnet38 år ved dammen

Ved Betesda-dammen i Jerusalem helbreder Jesus en mann som hadde vært syk i 38 år. Helbredelsen skjer på sabbaten og utløser konflikt med de religiøse lederne.

1

Betesda-dammen

I Jerusalem, ved Saueporten, er det en dam som på hebraisk kalles Betesda, med fem søyleganger.

v.2
2

Mange syke

I disse lå det en mengde syke – blinde, lamme og forkrøplete.

v.3
3

38 år syk

Der var det en mann som hadde vært syk i trettiåtte år.

v.5
4

Vil du bli frisk?

Da Jesus så ham ligge der og visste at han hadde vært syk lenge, sa han til ham: «Vil du bli frisk?»

v.6
5

Ingen hjelper meg

Den syke svarte ham: «Herre, jeg har ingen til å hjelpe meg ned i dammen når vannet blir satt i bevegelse. Og mens jeg er på vei, går en annen uti før meg.»

v.7
6

Stå opp, ta båren og gå

Jesus sa til ham: «Stå opp, ta båren din og gå!» Straks ble mannen frisk, og han tok båren sin og gikk. Men det var sabbat den dagen.

v.8, 9
7

Det var sabbat

Straks ble mannen frisk, og han tok båren sin og gikk. Men det var sabbat den dagen. Jødene sa derfor til ham som var blitt helbredet: «Det er sabbat, og det er ikke tillatt for deg å bære båren.»

v.9, 10
8

Synd ikke mer

Senere fant Jesus ham i tempelet og sa til ham: «Se, du er blitt frisk. Synd ikke mer, så ikke noe verre skal hende deg.»

v.14
9

Far arbeider, jeg arbeider

Men Jesus svarte dem: «Min Far arbeider helt til nå, og jeg arbeider også.» Derfor ville jødene enda mer drepe ham, fordi han ikke bare brøt sabbaten, men også kalte Gud sin egen Far og gjorde seg selv lik Gud.

v.17, 18
Etter dette var det ei høgtid for jødane, og Jesus drog opp til Jerusalem.
Μετὰ ταῦτα ⸀ἦν ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων, καὶ ⸀ἀνέβη Ἰησοῦς εἰς Ἱεροσόλυμα.
I Jerusalem, ved Saueporten, er det ein dam som på hebraisk heiter Betesda. Han har fem søylegangar.
ἔστιν δὲ ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις ἐπὶ τῇ προβατικῇ κολυμβήθρα ἡ ἐπιλεγομένη Ἑβραϊστὶ ⸀Βηθεσδά, πέντε στοὰς ἔχουσα·
I desse låg det ei mengd sjuke: blinde, halte og folk med visna lemmer.
ἐν ταύταις κατέκειτο ⸀πλῆθος τῶν ἀσθενούντων, τυφλῶν, χωλῶν, ⸀ξηρῶν.
For ein engel steig ned i dammen frå tid til anna og rørte opp vatnet. Den første som steig ned etter at vatnet var rørt opp, vart frisk, same kva sjukdom han hadde. [Dette verset manglar i dei eldste handskriftene.]
ἄγγελος γὰρ κατὰ καιρὸν κατέβαινεν ἐν τῇ κολυμβήθρᾳ, καὶ ἐτάρασσεν τὸ ὕδωρ· ὁ οὖν πρῶτος ἐμβὰς μετὰ τὴν ταραχὴν τοῦ ὕδατος, ὑγιὴς ἐγίνετο, ᾧ δήποτε κατείχετο νοσήματι.
Der var det ein mann som hadde vore sjuk i trettiåtte år.
ἦν δέ τις ἄνθρωπος ἐκεῖ ⸀τριάκοντα ὀκτὼ ἔτη ἔχων ἐν τῇ ἀσθενείᾳ ⸀αὐτοῦ·
Då Jesus såg han liggje der og visste at han hadde vore sjuk i lang tid, sa han til han: «Vil du bli frisk?»
τοῦτον ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς κατακείμενον, καὶ γνοὺς ὅτι πολὺν ἤδη χρόνον ἔχει, λέγει αὐτῷ· Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι;
Den sjuke svara han: «Herre, eg har ingen til å hjelpe meg ned i dammen når vatnet blir rørt opp. Og medan eg er på veg, stig ein annan ned før meg.»
ἀπεκρίθη αὐτῷ ὁ ἀσθενῶν· Κύριε, ἄνθρωπον οὐκ ἔχω ἵνα ὅταν ταραχθῇ τὸ ὕδωρ βάλῃ με εἰς τὴν κολυμβήθραν· ἐν ᾧ δὲ ἔρχομαι ἐγὼ ἄλλος πρὸ ἐμοῦ καταβαίνει.
Jesus sa til han: «Stå opp, ta båra di og gå!»
λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· ⸀Ἔγειρε ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει.
Straks vart mannen frisk, og han tok båra si og gjekk. Men det var sabbat den dagen.
καὶ εὐθέως ἐγένετο ὑγιὴς ὁ ἄνθρωπος καὶ ἦρε τὸν κράβαττον αὐτοῦ καὶ περιεπάτει. Ἦν δὲ σάββατον ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ.
Difor sa jødane til han som hadde vorte lækt: «Det er sabbat, og du har ikkje lov til å bere båra.»
ἔλεγον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι τῷ τεθεραπευμένῳ· Σάββατόν ἐστιν, ⸀καὶ οὐκ ἔξεστίν σοι ἆραι τὸν ⸀κράβαττον.
Men han svara dei: «Han som gjorde meg frisk, sa til meg: Ta båra di og gå!»
⸂ὃς δὲ⸃ ἀπεκρίθη αὐτοῖς· Ὁ ποιήσας με ὑγιῆ ἐκεῖνός μοι εἶπεν Ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει.
Dei spurde han: «Kven er den mannen som sa til deg: Ta henne opp og gå?»
ἠρώτησαν ⸀οὖν αὐτόν· Τίς ἐστιν ὁ ἄνθρωπος ὁ εἰπών σοι· ⸀Ἆρον καὶ περιπάτει;
Men han som var lækt, visste ikkje kven det var, for Jesus hadde trekt seg unna sidan det var mykje folk på staden.
ὁ δὲ ἰαθεὶς οὐκ ᾔδει τίς ἐστιν, ὁ γὰρ Ἰησοῦς ἐξένευσεν ὄχλου ὄντος ἐν τῷ τόπῳ.
Seinare fann Jesus han i tempelet og sa til han: «Sjå, du har vorte frisk. Synd ikkje meir, så det ikkje skal hende deg noko verre.»
μετὰ ταῦτα εὑρίσκει αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς ἐν τῷ ἱερῷ καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἴδε ὑγιὴς γέγονας· μηκέτι ἁμάρτανε, ἵνα μὴ χεῖρόν ⸂σοί τι⸃ γένηται.
Mannen gjekk bort og fortalde jødane at det var Jesus som hadde gjort han frisk.
ἀπῆλθεν ὁ ἄνθρωπος καὶ ⸀ἀνήγγειλεν τοῖς Ἰουδαίοις ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ ποιήσας αὐτὸν ὑγιῆ.
Difor byrja jødane å forfølgje Jesus, fordi han gjorde dette på sabbaten.
καὶ διὰ τοῦτο ἐδίωκον ⸂οἱ Ἰουδαῖοι τὸν Ἰησοῦν⸃ ὅτι ταῦτα ἐποίει ἐν σαββάτῳ.
Men Jesus svara dei: «Far min arbeider heilt til no, og eg arbeider òg.»
ὁ ⸀δὲ ἀπεκρίνατο αὐτοῖς· Ὁ πατήρ μου ἕως ἄρτι ἐργάζεται κἀγὼ ἐργάζομαι.
Difor ville jødane endå meir ta livet av han, fordi han ikkje berre braut sabbaten, men òg kalla Gud sin eigen Far og gjorde seg sjølv lik Gud.
διὰ τοῦτο οὖν μᾶλλον ἐζήτουν αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι ἀποκτεῖναι ὅτι οὐ μόνον ἔλυε τὸ σάββατον, ἀλλὰ καὶ πατέρα ἴδιον ἔλεγε τὸν θεόν, ἴσον ἑαυτὸν ποιῶν τῷ θεῷ.
Jesus svara og sa til dei: «Sanneleg, sanneleg, eg seier dykk: Sonen kan ikkje gjere noko av seg sjølv, men berre det han ser Faderen gjere. For det Faderen gjer, det gjer òg Sonen på same vis.
Ἀπεκρίνατο οὖν ὁ Ἰησοῦς καὶ ⸀ἔλεγεν αὐτοῖς· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ δύναται ὁ υἱὸς ποιεῖν ἀφʼ ἑαυτοῦ οὐδὲν ⸀ἐὰν μή τι βλέπῃ τὸν πατέρα ποιοῦντα· ἃ γὰρ ἂν ἐκεῖνος ποιῇ, ταῦτα καὶ ὁ υἱὸς ὁμοίως ποιεῖ.
For Faderen elskar Sonen og viser han alt det han sjølv gjer. Og han skal vise han større gjerningar enn desse, så de skal undre dykk.
ὁ γὰρ πατὴρ φιλεῖ τὸν υἱὸν καὶ πάντα δείκνυσιν αὐτῷ ἃ αὐτὸς ποιεῖ, καὶ μείζονα τούτων δείξει αὐτῷ ἔργα, ἵνα ὑμεῖς θαυμάζητε.
For liksom Faderen vekkjer opp dei døde og gjev dei liv, slik gjev òg Sonen liv til dei han vil.
ὥσπερ γὰρ ὁ πατὴρ ἐγείρει τοὺς νεκροὺς καὶ ζῳοποιεῖ, οὕτως καὶ ὁ υἱὸς οὓς θέλει ζῳοποιεῖ.
For Faderen dømmer ingen, men har gjeve heile dommen til Sonen,
οὐδὲ γὰρ ὁ πατὴρ κρίνει οὐδένα, ἀλλὰ τὴν κρίσιν πᾶσαν δέδωκεν τῷ υἱῷ,
så alle skal ære Sonen slik dei ærar Faderen. Den som ikkje ærar Sonen, ærar heller ikkje Faderen som har sendt han.
ἵνα πάντες τιμῶσι τὸν υἱὸν καθὼς τιμῶσι τὸν πατέρα. ὁ μὴ τιμῶν τὸν υἱὸν οὐ τιμᾷ τὸν πατέρα τὸν πέμψαντα αὐτόν.
Sanneleg, sanneleg, eg seier dykk: Den som høyrer mitt ord og trur på han som har sendt meg, har evig liv og kjem ikkje for dommen, men har gått over frå døden til livet.
Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ὁ τὸν λόγον μου ἀκούων καὶ πιστεύων τῷ πέμψαντί με ἔχει ζωὴν αἰώνιον, καὶ εἰς κρίσιν οὐκ ἔρχεται ἀλλὰ μεταβέβηκεν ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν.
Sanneleg, sanneleg, eg seier dykk: Det kjem ein time, og han er alt no, då dei døde skal høyre røysta til Guds Son, og dei som høyrer, skal leva.
Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἔρχεται ὥρα καὶ νῦν ἐστιν ὅτε οἱ νεκροὶ ⸀ἀκούσουσιν τῆς φωνῆς τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ καὶ οἱ ἀκούσαντες ⸀ζήσουσιν.
For liksom Faderen har liv i seg sjølv, har han òg gjeve Sonen å ha liv i seg sjølv.
ὥσπερ γὰρ ὁ πατὴρ ἔχει ζωὴν ἐν ἑαυτῷ, οὕτως ⸂καὶ τῷ υἱῷ ἔδωκεν⸃ ζωὴν ἔχειν ἐν ἑαυτῷ·
Og han har gjeve han makt til å halde dom, fordi han er Menneskesonen.
καὶ ἐξουσίαν ἔδωκεν ⸀αὐτῷ κρίσιν ποιεῖν, ὅτι υἱὸς ἀνθρώπου ἐστίν.
Undre dykk ikkje over dette, for det kjem ein time då alle som er i gravene, skal høyre røysta hans
μὴ θαυμάζετε τοῦτο, ὅτι ἔρχεται ὥρα ἐν ᾗ πάντες οἱ ἐν τοῖς μνημείοις ⸀ἀκούσουσιν τῆς φωνῆς αὐτοῦ
og kome ut – dei som har gjort det gode, til ei oppstode til liv, men dei som har gjort det vonde, til ei oppstode til dom.
καὶ ἐκπορεύσονται οἱ τὰ ἀγαθὰ ποιήσαντες εἰς ἀνάστασιν ζωῆς, οἱ ⸀δὲ τὰ φαῦλα πράξαντες εἰς ἀνάστασιν κρίσεως.
Eg kan ikkje gjere noko av meg sjølv. Eg dømmer etter det eg høyrer, og min dom er rettferdig, for eg søkjer ikkje min eigen vilje, men viljen til han som har sendt meg.
Οὐ δύναμαι ἐγὼ ποιεῖν ἀπʼ ἐμαυτοῦ οὐδέν· καθὼς ἀκούω κρίνω, καὶ ἡ κρίσις ἡ ἐμὴ δικαία ἐστίν, ὅτι οὐ ζητῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμὸν ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός ⸀με.
Om eg vitnar om meg sjølv, er vitnemålet mitt ikkje sant.
Ἐὰν ἐγὼ μαρτυρῶ περὶ ἐμαυτοῦ, ἡ μαρτυρία μου οὐκ ἔστιν ἀληθής·
Det er ein annan som vitnar om meg, og eg veit at det vitnemålet han gjev om meg, er sant.
ἄλλος ἐστὶν ὁ μαρτυρῶν περὶ ἐμοῦ, καὶ οἶδα ὅτι ἀληθής ἐστιν ἡ μαρτυρία ἣν μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ.
De sende bod til Johannes, og han har vitna om sanninga.
ὑμεῖς ἀπεστάλκατε πρὸς Ἰωάννην, καὶ μεμαρτύρηκε τῇ ἀληθείᾳ·
Eg tek ikkje imot vitnemål frå menneske, men eg seier dette så de kan bli frelste.
ἐγὼ δὲ οὐ παρὰ ἀνθρώπου τὴν μαρτυρίαν λαμβάνω, ἀλλὰ ταῦτα λέγω ἵνα ὑμεῖς σωθῆτε.
Han var ei lampe som brann og lyste, og ei stund ville de glede dykk i lyset hans.
ἐκεῖνος ἦν ὁ λύχνος ὁ καιόμενος καὶ φαίνων, ὑμεῖς δὲ ἠθελήσατε ἀγαλλιαθῆναι πρὸς ὥραν ἐν τῷ φωτὶ αὐτοῦ·
Men eg har eit vitnemål som er større enn det Johannes gav. For dei gjerningane Faderen har gjeve meg å fullføre, desse gjerningane som eg gjer, vitnar om meg at Faderen har sendt meg.
ἐγὼ δὲ ἔχω τὴν μαρτυρίαν ⸀μείζω τοῦ Ἰωάννου, τὰ γὰρ ἔργα ἃ ⸀δέδωκέν μοι ὁ πατὴρ ἵνα τελειώσω αὐτά, αὐτὰ τὰ ἔργα ⸀ἃ ποιῶ, μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ ὅτι ὁ πατήρ με ἀπέσταλκεν,
Og Faderen som har sendt meg, han har vitna om meg. Korkje har de nokon gong høyrt røysta hans eller sett skapnaden hans.
καὶ ὁ πέμψας με πατὴρ ⸀ἐκεῖνος μεμαρτύρηκεν περὶ ἐμοῦ. οὔτε φωνὴν αὐτοῦ ⸂πώποτε ἀκηκόατε⸃ οὔτε εἶδος αὐτοῦ ἑωράκατε,
Og ordet hans bur ikkje i dykk, for de trur ikkje på han som Faderen har sendt.
καὶ τὸν λόγον αὐτοῦ οὐκ ἔχετε ⸂ἐν ὑμῖν μένοντα⸃, ὅτι ὃν ἀπέστειλεν ἐκεῖνος τούτῳ ὑμεῖς οὐ πιστεύετε.
De granskar Skriftene fordi de meiner de har evig liv i dei – og det er nettopp dei som vitnar om meg.
Ἐραυνᾶτε τὰς γραφάς, ὅτι ὑμεῖς δοκεῖτε ἐν αὐταῖς ζωὴν αἰώνιον ἔχειν· καὶ ἐκεῖναί εἰσιν αἱ μαρτυροῦσαι περὶ ἐμοῦ·
Men de vil ikkje kome til meg så de kan ha liv.
καὶ οὐ θέλετε ἐλθεῖν πρός με ἵνα ζωὴν ἔχητε.
Eg tek ikkje imot ære frå menneske.
δόξαν παρὰ ἀνθρώπων οὐ λαμβάνω,
Eg har kome i Far min sitt namn, og de tek ikkje imot meg. Om ein annan kjem i sitt eige namn, han vil de ta imot.
ἐγὼ ἐλήλυθα ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ πατρός μου καὶ οὐ λαμβάνετέ με· ἐὰν ἄλλος ἔλθῃ ἐν τῷ ὀνόματι τῷ ἰδίῳ, ἐκεῖνον λήμψεσθε.
Korleis kan de tru, de som tek imot ære frå kvarandre, men ikkje søkjer æra frå den eine Gud?
πῶς δύνασθε ὑμεῖς πιστεῦσαι, δόξαν παρʼ ἀλλήλων λαμβάνοντες, καὶ τὴν δόξαν τὴν παρὰ τοῦ μόνου θεοῦ οὐ ζητεῖτε;
Tru ikkje at eg vil klage dykk an for Faderen. Den som klagar dykk an, er Moses, han som de set dykkar von til.
μὴ δοκεῖτε ὅτι ἐγὼ κατηγορήσω ὑμῶν πρὸς τὸν πατέρα· ἔστιν ὁ κατηγορῶν ὑμῶν Μωϋσῆς, εἰς ὃν ὑμεῖς ἠλπίκατε.
For hadde de trudd Moses, hadde de trudd meg, for det var om meg han skreiv.
εἰ γὰρ ἐπιστεύετε Μωϋσεῖ, ἐπιστεύετε ἂν ἐμοί, περὶ γὰρ ἐμοῦ ἐκεῖνος ἔγραψεν.
Men trur de ikkje det han skreiv, korleis kan de då tru mine ord?
εἰ δὲ τοῖς ἐκείνου γράμμασιν οὐ πιστεύετε, πῶς τοῖς ἐμοῖς ῥήμασιν πιστεύσετε;
←→