MatteusKapittel 5

Vis saligprisningene8 velsignelser fra Bergprekenen
Parallelle tekster2 paralleller i dette kapitlet
SaligprisningeneML

Matteus har ni saligprisninger, Lukas har fire pluss fire ve-rop.

Matteus(du leser)

3«Sæle er dei som er fattige i ånda, for himmelriket høyrer dei til.

4Sæle er dei som sørgjer, for dei skal bli trøysta.

5Sæle er dei audmjuke, for dei skal arva jorda.

6Sæle er dei som hungrar og tørstar etter rettferd, for dei skal bli metta.

7Sæle er dei miskunnsame, for dei skal få miskunn.

8Sæle er dei reine i hjartet, for dei skal sjå Gud.

9Sæle er dei som skaper fred, for dei skal kallast Guds søner.

10Sæle er dei som blir forfølgde for rettferds skuld, for himmelriket høyrer dei til.

11Sæle er de når folk spottar dykk og forfølgjer dykk og talar alle slag vondt mot dykk på lygn for mi skuld.

12Gled dykk og jubla, for løna dykkar er stor i himmelen! For slik forfølgde dei profetane som var før dykk.

20Han lyfte blikket mot læresveinane sine og sa: «Sæle er de fattige, for Guds rike er dykkar.

21Sæle er de som no svelt, for de skal mettast. Sæle er de som no græt, for de skal le.

22Sæle er de når menneske hatar dykk, støyter dykk ut, spottar dykk og kastar ut namnet dykkar som noko vondt for Menneskesonen si skuld.

23Gled dykk på den dagen og hoppa av fryd! For sjå, løna dykkar er stor i himmelen. På same vis gjorde fedrane deira med profetane.

24Men ve dykk rike, for de har alt fått trøysta dykkar.

25Ve dykk som no er mette, for de skal svelta. Ve dykk som no ler, for de skal sørgja og gråta.

26Ve dykk når alle menneske talar vel om dykk, for slik gjorde fedrane deira med dei falske profetane.

Salt og lysMML

Matteus har den mest utfyllende versjonen.

Matteus(du leser)

13Det duger ikkje lenger til noko, anna enn å bli kasta ut og trakka ned av folk.

14De er lyset i verda. Ein by som ligg på eit fjell, kan ikkje gøymast.

15Ein tenner heller ikkje ei lampe og set henne under eit kar. Nei, ein set henne på lampestaken, så lyser ho for alle i huset.

16Slik skal lyset dykkar lysa for menneska, så dei kan sjå dei gode gjerningane dykkar og prisa Far dykkar i himmelen.

MarkusMark 9:50

50Salt er godt. Men om saltet mistar krafta si, korleis skal de då gjera det salt att? Ha salt i dykk sjølve og hald fred med kvarandre!»

34Salt er ein god ting. Men om saltet mistar krafta si, korleis kan det då verta salt att?

35Det duger verken til jord eller gjødsel. Dei kastar det ut. Den som har øyre å høyra med, høyr!

Då han såg folkemengda, gjekk han opp på fjellet. Og då han hadde sett seg ned, kom læresveinane hans til han.
Da han så folkemengden, gikk han opp på fjellet. Og da han hadde satt seg, kom disiplene til ham.
Han opna munnen sin og lærte dei:
Han tok til orde og lærte dem:
«Sæle er dei som er fattige i ånda, for himmelriket høyrer dei til.
Salige er de fattige i ånden, for himmelriket er deres.
Sæle er dei audmjuke, for dei skal arva jorda.
Salige er de ydmyke, for de skal arve jorden.
Sæle er dei som hungrar og tørstar etter rettferd, for dei skal bli metta.
Salige er de som hungrer og tørster etter rettferdighet, for de skal mettes.
Sæle er dei miskunnsame, for dei skal få miskunn.
Salige er de barmhjertige, for de skal få barmhjertighet.
Sæle er dei reine i hjartet, for dei skal sjå Gud.
Salige er de rene i hjertet, for de skal se Gud.
Sæle er dei som skaper fred, for dei skal kallast Guds søner.
Salige er de som stifter fred, for de skal kalles Guds sønner.
Sæle er dei som blir forfølgde for rettferds skuld, for himmelriket høyrer dei til.
Salige er de som blir forfulgt for rettferdighets skyld, for himmelriket er deres.
Sæle er de når folk spottar dykk og forfølgjer dykk og talar alle slag vondt mot dykk på lygn for mi skuld.
Salige er dere når de håner dere og forfølger dere og sier alt ondt mot dere på løgnaktig vis, for min skyld.
Gled dykk og jubla, for løna dykkar er stor i himmelen! For slik forfølgde dei profetane som var før dykk.
Gled dere og juble, for stor er lønnen dere har i himlene! For slik forfulgte de profetene før dere.
Det duger ikkje lenger til noko, anna enn å bli kasta ut og trakka ned av folk.
Dere er jordens salt. Men hvis saltet mister sin kraft, hva skal det da saltes med? Det duger ikke lenger til noe, bare til å kastes ut og tråkkes ned av mennesker.
Ein tenner heller ikkje ei lampe og set henne under eit kar. Nei, ein set henne på lampestaken, så lyser ho for alle i huset.
Heller ikke tenner man en lampe og setter den under et kar, men på lampeholderen, og den lyser for alle i huset.
Slik skal lyset dykkar lysa for menneska, så dei kan sjå dei gode gjerningane dykkar og prisa Far dykkar i himmelen.
Slik skal deres lys skinne for menneskene, så de kan se deres gode gjerninger og ære deres Far i himlene.
Tru ikkje at eg er komen for å oppheva lova eller profetane. Eg er ikkje komen for å oppheva, men for å oppfylla.
Tro ikke at jeg er kommet for å oppheve loven eller profetene. Jeg er ikke kommet for å oppheve, men for å oppfylle.
Sanneleg seier eg dykk: Før himmel og jord forgår, skal ikkje den minste bokstav eller ein einaste prikk i lova forgå – før alt har hendt.
Sannelig, jeg sier dere: Før himmel og jord forgår, skal ikke den minste bokstav eller en eneste tøddel i loven forgå – før alt er skjedd.
Den som opphevar eit av dei minste av desse boda og lærer menneska å gjera det same, skal reknast som den minste i himmelriket. Men den som held dei og lærer andre det, skal reknast som stor i himmelriket.
Den som opphever ett av de minste av disse budene og lærer menneskene dette, skal kalles den minste i himmelriket. Men den som gjør dem og lærer andre det, skal kalles stor i himmelriket.
For eg seier dykk: Er ikkje rettferda dykkar større enn rettferda til dei skriftlærde og farisearane, kjem de aldri inn i himmelriket.
For jeg sier dere: Hvis ikke deres rettferdighet langt overgår de skriftlærdes og fariseernes, skal dere aldri komme inn i himmelriket.
De har høyrt det vart sagt til dei gamle: 'Du skal ikkje slå i hel.' Den som slår i hel, skal vera skuldig for domstolen.
Dere har hørt det er sagt til dem i gammel tid: 'Du skal ikke slå i hjel.' Den som slår i hjel, skal være skyldig for domstolen.
Men eg seier dykk: Kvar den som er sint på bror sin, skal vera skuldig for domstolen. Den som seier til bror sin: 'Raka!' skal vera skuldig for Rådet. Og den som seier: 'Din gudlause narr!' skal vera skuldig til helvetes eld.
Men jeg sier dere: Den som er sint på sin bror, skal være skyldig for domstolen. Den som sier til sin bror: 'Raka!' skal være skyldig for Rådet. Og den som sier: 'Din dåre!' skal være skyldig til helvetes ild.
Om du då ber fram offergåva di til altaret og der kjem i hug at bror din har noko imot deg,
Så om du bærer din gave frem til alteret og der kommer i hu at din bror har noe imot deg,
lat då gåva di liggja framfor altaret og gå først og forlik deg med bror din. Kom så tilbake og ber fram offergåva di.
la da gaven ligge foran alteret og gå først og forlik deg med din bror. Kom så tilbake og bær frem din gave.
Skynd deg å forlika deg med motparten din medan du enno er med han på vegen, så ikkje motparten overgjev deg til domaren, og domaren til vaktmannen, og du blir kasta i fengsel.
Skynd deg å komme overens med din motpart mens du ennå er på vei med ham, så ikke motparten overgir deg til dommeren, og dommeren til vakten, og du blir kastet i fengsel.
Sanneleg seier eg deg: Du skal ikkje koma ut derifrå før du har betalt til siste øre.
Sannelig, jeg sier deg: Du skal ikke komme ut derfra før du har betalt til siste øre.
De har høyrt det vart sagt: 'Du skal ikkje bryta ekteskapet.'
Dere har hørt det er sagt: 'Du skal ikke bryte ekteskapet.'
Men eg seier dykk: Kvar den som ser på ei kvinne med lyst etter henne, har alt brote ekteskapet med henne i hjartet sitt.
Men jeg sier dere: Den som ser på en kvinne med begjær etter henne, har allerede begått ekteskapsbrudd med henne i sitt hjerte.
Om det høgre auga ditt lokkar deg til fall, riv det ut og kast det frå deg! For det er betre for deg at ein av lemene dine går til grunne enn at heile kroppen din blir kasta i helvete.
Om ditt høyre øye fører deg til fall, riv det ut og kast det fra deg. For det er bedre for deg at ett av dine lemmer går tapt enn at hele kroppen din kastes i helvete.
Og om den høgre handa di lokkar deg til fall, hogg henne av og kast henne frå deg! For det er betre for deg at ein av lemene dine går til grunne enn at heile kroppen din kjem til helvete.
Og om din høyre hånd fører deg til fall, hogg den av og kast den fra deg. For det er bedre for deg at ett av dine lemmer går tapt enn at hele kroppen din havner i helvete.
Det vart sagt: 'Den som skil seg frå kona si, skal gje henne skilsmissebrev.'
Det er også sagt: 'Den som skiller seg fra sin hustru, skal gi henne et skilsmissebrev.'
Men eg seier dykk: Kvar den som skil seg frå kona si av ein annan grunn enn hor, han gjer at ho bryt ekteskapet. Og den som giftar seg med ei fråskild kvinne, bryt ekteskapet.
Men jeg sier dere: Den som skiller seg fra sin hustru av annen grunn enn hor, gjør at hun bryter ekteskapet. Og den som gifter seg med en fraskilt kvinne, bryter ekteskapet.
De har òg høyrt det vart sagt til dei gamle: 'Du skal ikkje sverja falskt, men halda det du har lova Herren med eid.'
Dere har også hørt det er sagt til de gamle: 'Du skal ikke sverge falskt, men holde det du har sverget for Herren.'
Men eg seier dykk: Du skal ikkje sverja i det heile, ikkje ved himmelen, for han er Guds trone,
Men jeg sier dere: Sverg overhodet ikke! Ikke ved himmelen, for den er Guds trone.
ikkje ved jorda, for ho er fotskammelen hans, og ikkje ved Jerusalem, for det er byen til den store kongen.
Ikke ved jorden, for den er hans fotskammel. Ikke ved Jerusalem, for det er den store kongens by.
Du skal heller ikkje sverja ved hovudet ditt, for du kan ikkje gjera eitt hårstrå kvitt eller svart.
Sverg heller ikke ved ditt hode, for du kan ikke gjøre ett eneste hår hvitt eller svart.
Lat ordet dykkar vera 'ja, ja' eller 'nei, nei'. Alt utover dette er frå den vonde.
La deres ja være ja, og deres nei være nei. Alt utover dette er av det onde.
De har høyrt det vart sagt: 'Auge for auge og tann for tann.'
Dere har hørt det er sagt: 'Øye for øye og tann for tann.'
Men eg seier dykk: Set dykk ikkje imot den som gjer vondt mot dykk. Om nokon slår deg på høgre kinnet, så vend det andre til òg.
Men jeg sier dere: Sett dere ikke til motverge mot den som er ond. Om noen slår deg på høyre kinn, vend også det andre til.
Vil nokon føra sak mot deg og ta kjortelen din, lat han få kappa òg.
Om noen vil føre sak mot deg og ta kjortelen din, la ham også få kappen.
Om nokon tvingar deg til å gå ei mil, gå to med han.
Og om noen tvinger deg til å gå én mil, gå to med ham.
Gjev til den som bed deg, og vend deg ikkje bort frå den som vil låna av deg.
Gi til den som ber deg, og vend deg ikke bort fra den som vil låne av deg.
De har høyrt det vart sagt: 'Du skal elska nesten din og hata fienden din.'
Dere har hørt det er sagt: 'Du skal elske din neste og hate din fiende.'
Men eg seier dykk: Elsk fiendane dykkar og be for dei som forfølgjer dykk.
Men jeg sier dere: Elsk fiendene deres og be for dem som forfølger dere.
Slik kan de vera born av Far dykkar i himmelen. For han lèt sola si renna over vonde og gode og sender regn over rettferdige og urettferdige.
Da kan dere være barn av deres Far i himmelen. For han lar sin sol gå opp over onde og gode og lar det regne over rettferdige og urettferdige.
Om de elskar dei som elskar dykk, kva løn har de då? Gjer ikkje tollarane det same?
For om dere elsker dem som elsker dere, hva slags lønn har dere da? Gjør ikke også tollerne det samme?
Og om de berre helsar venleg på syskena dykkar, kva stort gjer de då? Gjer ikkje heidningane det same?
Og om dere bare hilser på søsknene deres, hva stort gjør dere da? Gjør ikke også hedningene det samme?
De skal då vera fullkomne, liksom Far dykkar i himmelen er fullkomen.
Vær da fullkomne, slik som deres himmelske Far er fullkommen.