LukasKapittel 20

Parallelle tekster3 paralleller i dette kapitlet
Spørsmål om Jesu fullmaktMML

Jødenes ledere utfordrer Jesus.

23Då han hadde kome til tempelet og heldt på å undervisa, kom overprestane og dei eldste i folket til han og spurde: «Kva fullmakt har du til å gjera dette? Og kven har gjeve deg denne fullmakta?»

24Jesus svara: «Eg vil òg stilla dykk eit spørsmål. Dersom de svarar meg på det, skal eg seia dykk kva fullmakt eg har til å gjera dette.

25Johannes-dåpen, kvar var han frå? Frå himmelen eller frå menneske?» Dei tenkte med seg sjølve: «Seier vi: Frå himmelen, så vil han svara: Kvifor trudde de han då ikkje?

26Men seier vi: Frå menneske, må vi frykta folkemengda, for alle held Johannes for å vera ein profet.»

27Så svara dei Jesus: «Vi veit ikkje.» Då sa han til dei: «Så seier ikkje eg dykk heller kva fullmakt eg har til å gjera dette.»

27Dei kom att til Jerusalem. Medan han gjekk omkring i tempelet, kom overprestane, dei skriftlærde og dei eldste bort til han.

28Dei spurde han: «Kva fullmakt har du til å gjera dette? Eller kven har gjeve deg denne fullmakta til å gjera dette?»

29Jesus sa til dei: «Eg vil stilla dykk eitt spørsmål. Svar meg, så skal eg seia dykk kva fullmakt eg har til å gjera dette.

30Johannes-dåpen, var han frå himmelen eller frå menneske? Svar meg!»

31Dei drøfta dette seg imellom og sa: «Kva skal vi svara? Seier vi: 'Frå himmelen', så vil han seia: 'Kvifor trudde de han då ikkje?'

32Men skal vi seia: 'Frå menneske'?» Dei var redde folkemengda, for alle heldt Johannes for å vera ein profet.

33Så svara dei Jesus: «Vi veit ikkje.» Då sa Jesus til dei: «Så seier heller ikkje eg dykk kva fullmakt eg har til å gjera dette.»

Lukas(du leser)

1Ein dag då han underviste folket i tempelet og forkynte evangeliet, kom overprestane og dei skriftlærde saman med dei eldste bort til han.

2Dei sa til han: «Sei oss, kva fullmakt har du til å gjera dette? Og kven er det som har gjeve deg denne fullmakta?»

3Han svara dei: «Eg vil òg spørja dykk om ein ting. Sei meg:

4Dåpen til Johannes, var han frå himmelen eller frå menneske?»

5Dei drøfta dette seg imellom og sa: «Om vi seier: 'Frå himmelen', vil han seia: 'Kvifor trudde de han ikkje?'

6Men om vi seier: 'Frå menneske', vil heile folket steina oss, for dei er overtydde om at Johannes var ein profet.»

7Så svara dei at dei ikkje visste kvar han var frå.

8Då sa Jesus til dei: «Så seier heller ikkje eg dykk kva fullmakt eg har til å gjera dette.»

Skatt til keiserenMML

Gi keiseren hva keiserens er.

15Då gjekk farisearane bort og la planar om korleis dei kunne fanga han i ord.

16Dei sende læresveinane sine til han saman med herodianarane, og dei sa: «Meister, vi veit at du er sannferdig og lærer Guds veg i sanning. Du lèt deg ikkje påverka av nokon, for du ser ikkje på kven folk er.

17Sei oss difor kva du meiner: Er det rett å betala skatt til keisaren, eller ikkje?»

18Men Jesus kjende vondskapen deira og sa: «Kvifor set de meg på prøve, de hyklarar?

19Vis meg mynten som skatten blir betalt med.» Dei rekte han ein denar.

20Han sa til dei: «Kven sitt bilete og innskrift er dette?»

21«Keisarens,» svara dei. Då sa han til dei: «Så gjev keisaren det som høyrer keisaren til, og Gud det som høyrer Gud til.»

22Då dei høyrde dette, undra dei seg, og dei gjekk bort og let han vera.

13Sidan sende dei nokre farisearar og herodianarar til han for å fanga han i ord.

14Dei kom og sa til han: «Meister, vi veit at du er ærleg og ikkje lèt deg påverka av nokon. Du ser ikkje på kven folk er, men lærer Guds veg i sanning. Er det rett å betala skatt til keisaren, eller ikkje? Skal vi betala eller ikkje betala?»

15Men han kjende hyklarskapen deira og sa til dei: «Kvifor set de meg på prøve? Kom hit med ein denar, så eg får sjå han.»

16Dei gav han ein. Då sa han til dei: «Kven sitt bilete og innskrift er dette?» Dei svara: «Keisaren sitt.»

17Då sa Jesus til dei: «Gjev keisaren det som høyrer keisaren til, og Gud det som høyrer Gud til.» Og dei undra seg storleg over han.

Lukas(du leser)

20Dei heldt auge med han og sende ut spionar som lest som dei var rettferdige, for å fanga han i ord, så dei kunne overgje han til styresmakta og fullmakta til landshøvdingen.

21Dei spurde han: «Meister, vi veit at du talar og lærer rett og ikkje gjer skilnad på folk, men lærer Guds veg i sanning.

22Er det rett av oss å betala skatt til keisaren, eller ikkje?»

23Men han gjennomskoda sluheita deira og sa til dei:

24«Vis meg ein denar! Kven sitt bilete og innskrift er på han?» Dei svara: «Keisaren sitt.»

25Han sa til dei: «Så gjev då keisaren det som høyrer keisaren til, og Gud det som høyrer Gud til.»

26Dei klarte ikkje å fanga han i ord framfor folket, og dei undra seg over svaret hans og tagde.

Lignelsen om de onde vingårdsmenneneMML

En profetisk lignelse om Israels ledere og Messias.

33Høyr ei anna likning! Det var ein gong ein jordherre som planta ein vingard. Han sette gjerde rundt han, hogg ut ei vinpresse i berget og bygde eit vakttårn. Så leigde han bort vingarden til nokre vinbønder og drog utanlands.

34Då tida for innhaustinga nærma seg, sende han tenarane sine til vinbøndene for å henta avlinga.

35Men vinbøndene greip tenarane; éin prygla dei, ein annan drap dei, og ein tredje steina dei.

36Så sende han andre tenarar, fleire enn første gongen. Men dei gjorde det same med dei.

37Til sist sende han sonen sin til dei, for han tenkte: Dei vil vel ha respekt for sonen min.

38Men då vinbøndene fekk auge på sonen, sa dei til kvarandre: Der har vi arvingen. Kom, lat oss drepa han, så vi får arven hans!

39Så greip dei han, kasta han ut av vingarden og drap han.

40Når no herren over vingarden kjem, kva vil han då gjera med desse vinbøndene?»

41Dei svara: «Desse vonde mennene vil han la gå til grunne på elendig vis, og vingarden vil han leiga ut til andre vinbønder, som gjev han avlinga når tida er inne.»

42Jesus sa til dei: «Har de aldri lese i Skriftene: Steinen som bygningsmennene vraka, har vorte hjørnestein. Det er Herrens verk, og underfullt er det i våre auge.

43Difor seier eg dykk: Guds rike skal takast frå dykk og gjevast til eit folk som ber fruktene av det.

44Den som fell på denne steinen, skal slå seg i stykke, og den som steinen fell på, skal smuldrast opp.

45Då overprestane og farisearane høyrde likningane hans, skjøna dei at det var dei han tala om.

46Dei ville gjerne gripa han, men dei var redde folkemengda, for ho heldt han for å vera ein profet.

1Så byrja han å tala til dei i likningar: «Ein mann planta ein vingard. Han sette opp eit gjerde rundt, grov ut ei vinpresse og bygde eit vakttårn. Så leigde han ut vingarden til nokre vinbønder og drog utanlands.

2Då tida var inne, sende han ein tenar til vinbøndene for å henta sin del av avlinga frå vingarden.

3Men dei greip han, slo han og sende han tomhendt bort.

4Så sende han ein annan tenar til dei. Dei slo han i hovudet og vanæra han.

5Han sende endå ein, og den drap dei. Det same hende med mange andre – somme vart slåtte, andre vart drepne.

6No hadde han berre éin att, den elska sonen sin. Til sist sende han han til dei og tenkte: 'Sonen min vil dei ha respekt for.'

7Men vinbøndene sa seg imellom: 'Dette er arvingen. Kom, lat oss drepa han, så blir arven vår!'

8Så greip dei han, drap han og kasta han ut av vingarden.

9Kva vil då eigaren av vingarden gjera? Han skal koma og gjera ende på vinbøndene og gje vingarden til andre.

10Har de ikkje lese dette skriftordet: 'Steinen som bygningsmennene vraka, han har vorte hjørnestein.

11Dette er Herrens verk, og underfullt er det i våre auge'?»

12Då ville dei gripa han, men dei var redde folkemengda. For dei skjøna at det var om dei han hadde fortalt likninga. Så lét dei han vera og gjekk bort.

Lukas(du leser)

9Han tok til å fortelja folket denne likninga: «Ein mann planta ein vingard, leigde han ut til nokre vinbønder og reiste bort for lang tid.

10Då tida kom, sende han ein tenar til vinbøndene for at dei skulle gje han av avlinga frå vingarden. Men vinbøndene slo han og sende han tomhendt bort.

11Han sende endå ein tenar, men dei slo han òg, vanæra han og sende han tomhendt bort.

12Han sende ein tredje, men dei såra han òg og kasta han ut.

13Då sa herren over vingarden: 'Kva skal eg gjera? Eg vil senda son min, han som eg elskar. Kanskje dei vil ha respekt for han.'

14Men då vinbøndene såg han, drøfta dei seg imellom og sa: 'Dette er arvingen. Lat oss drepa han, så blir arven vår.'

15Og dei kasta han ut av vingarden og drap han. Kva vil då herren over vingarden gjera med dei?

16Han vil koma og gjera ende på desse vinbøndene og gje vingarden til andre.» Då dei høyrde dette, sa dei: «Det må aldri skje!»

17Men han såg på dei og sa: «Kva tyder då dette som står skrive: 'Steinen som bygningsmennene vraka, han har vorte hjørnestein'?

18Kvar den som fell på denne steinen, skal knusast, og den som steinen fell på, skal han mala til støv.»

19Dei skriftlærde og overprestane ville gripa han med det same, men dei var redde for folket. For dei skjøna at det var om dei han hadde fortalt denne likninga.

Ein dag då han underviste folket i tempelet og forkynte evangeliet, kom overprestane og dei skriftlærde saman med dei eldste bort til han.
En dag mens han underviste folket i tempelet og forkynte evangeliet, kom overprestene og de skriftlærde sammen med de eldste.
Dei sa til han: «Sei oss, kva fullmakt har du til å gjera dette? Og kven er det som har gjeve deg denne fullmakta?»
De sa til ham: «Si oss, med hvilken myndighet gjør du dette? Eller hvem er det som har gitt deg denne myndigheten?»
Han svara dei: «Eg vil òg spørja dykk om ein ting. Sei meg:
Han svarte dem: «Også jeg vil stille dere et spørsmål. Svar meg:
Dåpen til Johannes, var han frå himmelen eller frå menneske?»
Johannes' dåp – var den fra himmelen eller fra mennesker?»
Dei drøfta dette seg imellom og sa: «Om vi seier: 'Frå himmelen', vil han seia: 'Kvifor trudde de han ikkje?'
De overla med hverandre og sa: «Hvis vi sier: 'Fra himmelen', vil han si: 'Hvorfor trodde dere ham da ikke?'
Men om vi seier: 'Frå menneske', vil heile folket steina oss, for dei er overtydde om at Johannes var ein profet.»
Men hvis vi sier: 'Fra mennesker', vil hele folket steine oss, for de er overbevist om at Johannes var en profet.»
Så svara dei at dei ikkje visste kvar han var frå.
Så svarte de at de ikke visste hvor den var fra.
Då sa Jesus til dei: «Så seier heller ikkje eg dykk kva fullmakt eg har til å gjera dette.»
Da sa Jesus til dem: «Så sier heller ikke jeg dere med hvilken myndighet jeg gjør dette.»
Han tok til å fortelja folket denne likninga: «Ein mann planta ein vingard, leigde han ut til nokre vinbønder og reiste bort for lang tid.
Så begynte han å fortelle folket denne lignelsen: «En mann plantet en vingård, leide den ut til vingårdsarbeidere og dro utenlands for lang tid.
Då tida kom, sende han ein tenar til vinbøndene for at dei skulle gje han av avlinga frå vingarden. Men vinbøndene slo han og sende han tomhendt bort.
Da tiden var inne, sendte han en tjener til vingårdsarbeiderne for at de skulle gi ham noe av frukten fra vingården. Men de slo ham og sendte ham tomhendt bort.
Han sende endå ein tenar, men dei slo han òg, vanæra han og sende han tomhendt bort.
Han sendte enda en tjener. Men også ham slo de, vanæret ham og sendte ham tomhendt bort.
Han sende ein tredje, men dei såra han òg og kasta han ut.
Han sendte en tredje, men også ham såret de og kastet ut.
Då sa herren over vingarden: 'Kva skal eg gjera? Eg vil senda son min, han som eg elskar. Kanskje dei vil ha respekt for han.'
Da sa vingårdens herre: 'Hva skal jeg gjøre? Jeg vil sende min elskede sønn. Kanskje vil de ha respekt for ham.'
Men då vinbøndene såg han, drøfta dei seg imellom og sa: 'Dette er arvingen. Lat oss drepa han, så blir arven vår.'
Men da vingårdsarbeiderne så ham, snakket de seg imellom og sa: 'Dette er arvingen. La oss drepe ham, så blir arven vår.'
Og dei kasta han ut av vingarden og drap han. Kva vil då herren over vingarden gjera med dei?
Og de kastet ham ut av vingården og drepte ham. Hva vil da vingårdens herre gjøre med dem?
Han vil koma og gjera ende på desse vinbøndene og gje vingarden til andre.» Då dei høyrde dette, sa dei: «Det må aldri skje!»
Han vil komme og drepe disse vingårdsarbeiderne og gi vingården til andre.» Da de hørte dette, sa de: «Det må aldri skje!»
Men han såg på dei og sa: «Kva tyder då dette som står skrive: 'Steinen som bygningsmennene vraka, han har vorte hjørnestein'?
Men han så på dem og sa: «Hva betyr da dette som står skrevet: 'Steinen som bygningsmennene forkastet, den er blitt hovedhjørnestein'?
Kvar den som fell på denne steinen, skal knusast, og den som steinen fell på, skal han mala til støv.»
Hver den som faller på denne steinen, skal bli knust. Men den som steinen faller på, skal bli søndermalmet.»
Dei skriftlærde og overprestane ville gripa han med det same, men dei var redde for folket. For dei skjøna at det var om dei han hadde fortalt denne likninga.
De skriftlærde og overprestene ville gripe ham med det samme, men de fryktet folket. For de forsto at det var om dem han hadde fortalt denne lignelsen.
Dei heldt auge med han og sende ut spionar som lest som dei var rettferdige, for å fanga han i ord, så dei kunne overgje han til styresmakta og fullmakta til landshøvdingen.
De holdt ham under oppsikt og sendte ut spioner som lot som de var oppriktige. De skulle fange ham i ord, så de kunne overgi ham til myndighetene og landshøvdingens makt.
Dei spurde han: «Meister, vi veit at du talar og lærer rett og ikkje gjer skilnad på folk, men lærer Guds veg i sanning.
De spurte ham: «Mester, vi vet at du taler og underviser rett og ikke gjør forskjell på folk, men lærer Guds vei i sannhet.
Er det rett av oss å betala skatt til keisaren, eller ikkje?»
Er det tillatt for oss å betale skatt til keiseren eller ikke?»
Men han gjennomskoda sluheita deira og sa til dei:
Men han gjennomskuet deres list og sa til dem:
«Vis meg ein denar! Kven sitt bilete og innskrift er på han?» Dei svara: «Keisaren sitt.»
«Vis meg en denar. Hvem har bilde og innskrift på den?» De svarte: «Keiseren.»
Han sa til dei: «Så gjev då keisaren det som høyrer keisaren til, og Gud det som høyrer Gud til.»
Da sa han til dem: «Gi da keiseren det som tilhører keiseren, og Gud det som tilhører Gud.»
Dei klarte ikkje å fanga han i ord framfor folket, og dei undra seg over svaret hans og tagde.
De klarte ikke å fange ham i ord overfor folket. De undret seg over svaret hans og tidde.
Nokre av saddukearane, dei som nektar at det finst ei oppstode, kom til han og spurde:
Noen av saddukeerne, de som hevder at det ikke er noen oppstandelse, kom til ham og spurte:
«Meister, Moses skreiv til oss at om ein mann døyr og har kone, men er barnlaus, då skal broren hans ta kona og skaffa etterkomarar til bror sin.
«Mester, Moses skrev til oss at dersom en manns bror dør og etterlater seg en kone, men er barnløs, da skal broren ta kvinnen til ekte og reise opp etterkommere for sin bror.
No var det sju brør. Den første tok seg kone og døydde barnlaus.
Det var syv brødre. Den første tok seg en kone og døde barnløs.
og den tredje, og slik alle sju. Dei døydde utan å etterlata seg born.
og den tredje tok henne. På samme vis døde alle syv uten å etterlate seg barn.
Til slutt døydde òg kvinna.
Til sist døde også kvinnen.
Kven si kone blir kvinna då, ved oppstoda? For alle sju hadde henne til kone.»
I oppstandelsen, hvem av dem skal ha henne som kone? Alle syv hadde jo hatt henne til kone.»
Jesus sa til dei: «Born av denne verda gifter seg og blir bortgifte.
Jesus sa til dem: «Barna i denne verden gifter seg og blir giftet bort.
Men dei som er funne verdige til å få del i den komande verda og i oppstoda frå dei døde, dei verken gifter seg eller blir bortgifte.
Men de som er funnet verdige til å få del i den kommende verden og oppstandelsen fra de døde, verken gifter seg eller blir giftet bort.
For dei kan ikkje lenger døy, dei er som englane og er Guds born, fordi dei er born av oppstoda.
De kan jo heller ikke dø lenger, for de er som engler. Og de er Guds barn, siden de er oppstandelsens barn.
Men at dei døde står opp, det viste òg Moses ved tornebusken, der han kallar Herren Abrahams Gud og Isaks Gud og Jakobs Gud.
At de døde står opp, viste også Moses ved tornebusken, der han kaller Herren 'Abrahams Gud og Isaks Gud og Jakobs Gud'.
Han er ikkje ein Gud for døde, men for levande, for alle lever for han.»
Han er ikke en Gud for døde, men for levende, for alle lever for ham.»
Nokre av dei skriftlærde svara: «Meister, du tala vel!»
Noen av de skriftlærde tok da til orde og sa: «Mester, du svarte godt.»
For dei våga ikkje lenger å spørja han om noko.
For de våget ikke lenger å spørre ham om noe.
Han sa til dei: «Korleis kan dei seia at Messias er son til David?
Men han sa til dem: «Hvordan kan de si at Messias er Davids sønn?
David sjølv seier i Salmeboka: 'Herren sa til min Herre: Set deg ved mi høgre hand
David selv sier jo i Salmenes bok: 'Herren sa til min Herre: Sett deg ved min høyre hånd
til eg får lagt fiendane dine som skammel for føtene dine.'
til jeg får lagt dine fiender som skammel for dine føtter.'
David kallar han altså Herre, korleis kan han då vera son hans?»
David kaller ham altså Herre. Hvordan kan han da være hans sønn?»
Medan heile folket høyrde på, sa han til læresveinane:
Mens hele folket hørte på, sa han til disiplene:
«Ta dykk i vare for dei skriftlærde, som gjerne vil gå omkring i lange kapper og elskar å bli helsa på torga, og vil ha dei fremste seta i synagogane og heidersplassane i gjesteboda.
«Vokt dere for de skriftlærde, som gjerne vil gå omkring i lange kapper og elsker å bli hilst på torvene, sitte fremst i synagogene og ha hedersplassene ved festmåltidene.
Dei et opp husa til enkjene og bed lange bøner for syns skuld. Dei skal få ein strengare dom.»
De sluker enkenes eiendom og ber lange bønner for syns skyld. De skal få desto strengere dom.»